Choroba Perthesa - leczenie, objawy i przyczyny
Anna Posmykiewicz

Choroba Perthesa - leczenie, objawy i przyczyny

Choroba Perthesa należy do grupy chorób objętych wspólną nazwą jałowe martwice kości. Jałowe martwice kości są zespołem chorobowym charakteryzującym się obumarciem tkanki kostnej, a częściowo także i tkanki chrzestnej w wyniku niedokrwienia w obrębie ograniczonego obszaru kości bez udziału bakterii chorobotwórczych. Jałowe martwice kości mogą dotykać różnych elementów układu kostnego człowieka.

U kogo zwykle dochodzi do rozwoju jałowej martwicy kości?

Jałowe martwice kości dotyczą głownie dzieci i młodzieży, a powstają one zwykle w nasadach kości. Zwykle przyczyny upośledzające ukrwienie tych kości uzależnione są od wielu czynników, z których najważniejszymi są przewlekłe przeciążenie koniczyny, mechaniczne uciśnięcie naczyń, zatory, mikrourazy, wady rozwojowe, jak również zaburzenia hormonalne. 

Jakie są objawy jałowych martwic kości?

Objawy chorobowe zwykle rozpoczynają się dyskretnymi bólami i oszczędzaniem chorej kończyny. Miejscowo stwierdza się pogrubienie zarysów, obrzęk, zwiększone ucieplenie, wzmożone napięcie mięśni oraz bolesność w końcowych fazach ruchu oraz przy obciążaniu kończyny. Wyraźne dolegliwości, przykurcze stawowe oraz zmiany radiologiczne występują dopiero w pełni rozwoju procesu chorobowego. Obumarła tkanka kostna w następstwie wnikania w jej obszar ziarniny i naczyń stopniowo zaczyna ulegać osteolizie, a następnie odbudowie. Nowo powstała tkanka kostna jest bardzo wrażliwa na ucisk i odkształcenia, dlatego przy niewłaściwym postępowaniu może ulec trwałemu zniekształceniu i stać się przyczyną kalectwa. 

Której kości dotyczy zatem choroba Perthesa? U kogo najczęściej występuje?

Choroba Perthesa to jałowa martwica głowy kości udowej, jest ona najczęściej spotykana jałowa martwica wśród wszystkich martwic dziecięco-młodzieńczych. Występuje ona na wszystkich kontynentach, a dotyczy głownie rasy białej. Zazwyczaj zapadają na nią chłopcy pomiędzy piątym a ósmym rokiem życia.

Choroba Perthesa zwykle dotyczy tylko jednego stawu biodrowego, choć czasami można spotkać się z jej obustronnym występowaniem. 

Jakie są objawy choroby Perhesa?

Pierwszymi objawami jałowej martwicy głowy kości udowej są zazwyczaj utykanie oraz bóle stawu kolanowego, zdecydowanie rzadziej stawu biodrowego. Utykanie początkowo nasila się w ciągu dnia w czasie dłuższego chodzenia, zaś po wypoczynku zanika. W czasie badania lekarz ortopeda stwierdza u dziecka ograniczenie odwodzenia, wyprostu i rotacji wewnętrznej. U nieleczonych dzieci może też dołączyć się przykurcz w przywodzeniu, zgięciu i rotacji zewnętrznej oraz wychudzenie mięśni uda i pośladka po stronie chorej. Należy pamiętać o tym, że dolegliwości i objawy kliniczne w początkowym okresie choroby zwykle wyprzedzają zmiany radiologiczne o około 1-3 miesiące. 

Z czym zazwyczaj różnicuje się chorobę Perthesa?

Lekarz ortopeda musi różnicować jałową martwice głowy kości udowej z łagodnym zapaleniem stawu biodrowego, jak również z młodzieńczym złuszczaniem się głowy kości udowej oraz z gruźlicą stawu biodrowego.

W jaki sposób rozpoznaje się jałową martwice głowy kości udowej?

Należy pamiętać, że do rozpoznania  choroby Perthesa praktycznie w ogóle nie są przydatne badania laboratoryjne, bowiem zarówno morfologia, jak i poziom OB i badanie ogólne moczu przez cały okres trwania choroby nie wykazują żadnych odchyleń od stanu prawidłowego. Niewątpliwie bardzo przydatnym badaniem jest wykonanie zdjęcia radiologicznego, na którym lekarz ortopeda jest w stanie stwierdzić zmiany charakterystyczne dla jałowej martwicy głowy kości udowej. Bardzo wartościowym badaniem pomocniczym w diagnostyce choroby Perthesa jest też rezonans magnetyczny oraz scyntygrafia kostna, która w okresie niemym radiologiczne pozwala wykryć obszar niedokrwienia w obrębie nasady i przynasady kości udowej przez uwidocznienie miejsc upośledzonego wychwytu znacznika promieniotwórczego. Z badań nieinwazyjnych na szczególną uwagę zasługuje również badanie usg, szczególnie we wczesnym okresie jałowej martwicy głowy kości udowej. Badanie usg umożliwia bowiem stwierdzenie obecności wysięku w stawie biodrowym, ocenę konturu chrzestnej nasady kości udowej, a także zmian toczących się w okolicy przynasad. W późniejszym zaś okresie czasu choroby Perthesa badanie usg pozwala stwierdzić zmiany zachodzące podczas odbudowy martwiczo zmienionej nasady kości udowej, co umożliwia istotne ograniczenie liczby badań radiologicznych. 

Jak długo zazwyczaj trwa proces chorobowy w przebiegu jałowej martwicy głowy kości udowej?

Zazwyczaj proces chorobowy trwa około dwóch- trzech lat. W zależności od stopnia rozwoju zmian martwiczych czas trwania choroby można podzielić na cztery okresy. Pierwszy to okres zmian początkowych, który trwa zwykle około 2-3 miesięcy. W jego przebiegu na zdjęciu radiologicznym można zauważyć przede wszystkim poszerzenie szczeliny stawowej w wyniku istniejącego wysięku oraz pogrubienie chrząstki stawowej. W okresie drugim (jest to okres martwicy), który utrzymuje się zwykle od 4 do 12 miesięcy, w obrazie radiologicznym dominują jednolite, wzmożone wysycenie punktu kostnienia bliższej nasady kości udowej. Okres trzeci to okres fragmentacji, trwa on od 6 miesiącu do kilku lat. Wyróżnia się on wyrastaniem nowych naczyń i odbudową kości udowej. Okres czwarty natomiast to okres odbudowy lub zmian utrwalonych, rozpoczyna się on w momencie uwidocznienia obrysu nasady i kończy z chwilą uzyskania pełnej przebudowy struktury kostnej z zachowaniem prawidłowego kształtu lub różnego stopnia zniekształcenia głowy kości udowej. 

Jak leczy się jałową martwicę głowy kości udowej?

Leczenie choroby Perthesa jest tak naprawdę uzależnione od wieku chorego dziecka, jak również od jego stanu klinicznego i całościowego obrazu chorobowego. Leczenie zatem sprowadza się w pierwszej kolejności do przywrócenia pełnego zakresu ruchów w stawie biodrowym oraz zachowania pełnego pokrycia głowy kości udowej przez panewkę. 

W jaki sposób wygląda zatem to leczenie? Czy stosowana jest również rehabilitacja? 

W leczeniu stosuje się wyciągi pośrednie, jak również ćwiczenia ruchowe w odciążeniu, fizykoterapię oraz opatrunki gipsowe. Dodatkowo, bardzo pomocne okazują się również zazwyczaj aparaty ortopedyczne odciążające i korygujące ustawienie kończyny w stawie biodrowym.

W przypadku zaawansowanej jałowej martwicy głowy kości udowej, zwłaszcza tam, gdzie dochodzi do nadwichnięcia i lateralizacji nasady oraz w przypadku barku pokrycia głowy kości udowej przez panewkę zachodzi niestety potrzeba leczenia  operacyjnego. Zabieg operacyjny w takiej sytuacji polega na przecięciu, czyli osteotomii kości udowej lub miednicy po to, aby poprawić warunki biomechaniczne w stawie biodrowym. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ciemiączko u dziecka – gdzie się znajduje i kiedy zarasta? Jak o nie dbać?

    Ciemiączka są fizjologicznymi strukturami w obrębie czaszki noworodka i niemowlęcia. Ich głównym zadaniem jest zmniejszenie obwodu główki podczas przechodzenia przez kanał rodny w tracie porodu. Jakie są rodzaje ciemiączek u noworodków? Gdzie się znajdują i kiedy powinny się zrastać? Jak dbać o ciemiączko u noworodków? Podpowiadamy.

  • Złamanie zielonej gałązki – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie złamania podkostnowego u dzieci

    Złamanie zielonej gałązki jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, dotyczy niemowląt, małych dzieci oraz nastolatków. Jest to złamanie zamknięte, podkostnowe – bez przerwania ciągłości okostnej. Kość przypomina wtedy ułamaną, młodą gałązkę drzewa, stąd nazwa tego urazu. Złamania typu zielona gałązka nie są skomplikowane, nie wymagają nastawiania ani operacji, a kość zazwyczaj szybko się zrasta. Jak wygląda leczenie i rehabilitacja złamania typu torus?

  • Ukąszenia owadów u dzieci – objawy i pierwsza pomoc. Co stosować na ugryzione miejsca?

    Ukąszenia owadów, zwłaszcza w sezonie letnim, przysparzają sporo problemów, gdyż mogą wywoływać silny świąd, obrzęk w miejscu ukłucia lub nawet prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego u osób uczulonych na jad insektów. Jak postępować w przypadku ukąszeń owadów u dzieci? 

  • Stulejka u dziecka – jak rozpoznać stulejkę i jak wygląda jej leczenie?

    Stulejkę definiuje się jako niezdolność do odsunięcia napletka pokrywającego żołądź prącia. Jest to niewielka wada anatomiczna występująca najczęściej u chłopców (do 3.-4. roku życia stan ten dotyczy ok. 90% dzieci płci męskiej i jest on fizjologiczny). U starszych dzieci w przypadku stulejki zaleca się zabiegi polegające na delikatnym odsuwaniu napletka i stosowaniu maści sterydowej. Stulejka patologiczna, która wymaga interwencji chirurgicznej, powstaje przeważnie na skutek stanów zapalnych bądź urazów.

  • Dyspraksja (syndrom niezdarnego dziecka) – przyczyny i objawy dyspraksji rozwojowej

    Dyspraksja, nazywana również syndromem dziecka niezdarnego, to dysfunkcja percepcyjno-motoryczna przejawiająca się zaburzeniami koordynacji rozwojowej. Dzieci dyspraktyczne mają trudności z planowaniem i wykonywaniem czynności zarówno w zakresie motoryki małej (np. z rysowaniem, pisaniem, zapinaniem guzików), jak i w zakresie motoryki dużej (np. gra w piłkę, jazda na rowerze). Dyspraksja objawia się także opóźnionym rozwojem mowy, trudnościami ze skupieniem i z nauką czy zaburzeniami równowagi. Nie wpływa ona jednak na inteligencję. Aby pomóc dziecku, warto udać się do specjalistów, m.in. terapeuty SI, logopedy, pedagoga, aby dobrać odpowiednią terapię.

  • Kołdra obciążeniowa – działanie i wskazania do stosowania kołdry sensorycznej

    Kołdra obciążeniowa jest wykorzystywana w zaburzeniach propriocepcji, które pojawiają się m.in. u osób z autyzmem, ADHD czy zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. Często jest także zalecana przy bezsenności, depresji, zespołach lękowych. Kołderka sensoryczna stymuluje czucie głębokie, "wyciszając" układ nerwowy. Jej stosowanie rozluźnia, relaksuje, poprawia jakość snu, redukuje napięcie. Wyjaśniamy, jak prawidłowo używać kołdrę obciążającą oraz jak dobrać jej wagę i rozmiar do potrzeb użytkownika. 

  • Perły Epsteina – przyczyny i leczenie torbieli dziąsłowych u dziecka

    Perły Epsteina to rodzaj torbieli dziąsłowych. Są to niewielkie zmiany o charakterze cyst wypełnione keratyną, które pojawiają się u niemowląt. Lokalizują się na podniebieniu i nie powodują żadnych dolegliwości. Perły Epsteina nie są groźne, jednak łatwo je pomylić z pleśniawkami czy aftami, dlatego też każde zmiany w jamie ustnej dziecka należy skonsultować z pediatrą. 

  • Koślawość kolan – przyczyny i leczenie koślawych kolan u dzieci i dorosłych. Ćwiczenia na koślawe kolana

    Koślawość kolan to deformacja kończyn dolnych dotycząca przede wszystkim dzieci, choć może występować także u osób dorosłych. Do 6. roku życia koślawe kolana u dziecka są stanem fizjologicznym, jeśli natomiast nieprawidłowa budowa kolan utrzymuje się dłużej, należy udać się do ortopedy oraz fizjoterapeuty. Jak przebiega terapia koślawości kolan?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij