Czkawka – przyczyny i leczenie
Maciej Rek

Czkawka – przyczyny i leczenie

Czkawka (singultus) oznacza pojawiające się mimowolne skurcze przepony, po których dochodzi do nagłego zamknięcia głośni, co przerywa przepływ powietrza i powoduje wydanie charakterystycznego odgłosu. Przelotne epizody takiej dolegliwości są częste. Rzadsze i bardzo dokuczliwe jest dłuższe (ponad dwudniowe) utrzymywanie się tego zjawiska, a także czkawka niepoddająca się leczeniu (trwająca powyżej miesiąca).

Czkawka jest następstwem podrażnienia aferentnych i eferentnych zakończeń nerwowych przepony lub ośrodków w rdzeniu przedłużonym, które sterują mięśniami oddechowymi, zwłaszcza mięśniami przepony. Czkawka występuje częściej u mężczyzn.

Przyczyny czkawki

Przyczyny czkawki nie są znane, natomiast okresowe jej występowanie ma często związek z czynnikami, takimi jak:

•    Przepełnienie żołądka,
•    stan po spożyciu alkoholu,
•    połykanie substancji gorących lub drażniących.

Przyczyny uporczywej i trudnej do zatrzymania czkawki

1.    Przełykowe – np. refluks żołądkowo-przełykowy
2.    Brzuszne – choroby jelit, ciąża, operacje w obrębie jamy brzusznej, przerzuty do wątroby, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby
3.    Piersiowe – operacje w obrębie klatki piersiowej, podrażnienie opłucnej przeponowej, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc
4.    Inne – guz, udar w tylnym dole czaszkowym, mocznica, nadużywanie alkoholu.

Badanie kliniczne zwykle niewiele wnosi, niemniej trzeba poszukiwać cech przewlekłej choroby np. wyniszczenia. Ważne jest natomiast pełne badanie neurologiczne.

Jeśli rutynowy wywiad i badanie kliniczne nie odnotowują istotnych informacji, ostry epizod czkawki nie wymaga podejmowania żadnych specjalnych badań; ewentualne odchylenia od normy wyjaśnia się odpowiednimi próbami. U pacjentów cierpiących na dłużej utrzymującą się czkawkę bez wyraźnej przyczyny należy wykonać testy np. poziom elektrolitów, azotu pozamocznikowego, kreatyniny w osoczu. RTG klatki piersiowej, EKG. Rozważa się również endoskopię przewodu pokarmowego oraz pH treści przełykowej. Gdy i te obserwacje dają wyniki negatywne, można jeszcze wykonać rezonans magnetyczny mózgu i tomografię komputerową klatki piersiowej.

Leczenie czkawki

Podejmuje się leczenie stwierdzonych nieprawidłowości (np. inhibitory pompy protonowej w chorobie refluksowej i rozszerzeniu przełyku).

Doraźne złagodzenie objawów próbowano uzyskać za pomocą wielu prostych metod, żadna z nich jednak nie okazała się szczególnie skuteczna w całkowitym wyleczeniu czkawki. Można podwyższyć poziom ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla (PaCO2) lub zahamować aktywność przepony, wykonując serię zatrzymywania oddechów lub głębokich wdechów i wydechów do papierowej torebki (UWAGA: nie wolno przy tym korzystać z torebek ze sztucznego  tworzyw, które mogą przylegać szczelnie do nozdrzy). Niekiedy skuteczna jest stymulacja nerwu błędnego w wyniku drażnienia gardła np. przez połykanie suchego chleba, cukru granulowanego lub pokruszonego lodu.

Uporczywa czkawka bywa czasem oporna na wszystkie metody leczenia. Opisano wiele sposobów wypróbowanych w krótkich seriach przypadków. Skuteczny w walce z czkawką może się okazać baclofen, agonista kwasu gamma-aminomasłowego. Stosowano też próby z chlorpromazyną, metoklopramidem oraz różnymi lekami przeciwdrgawkowymi np.gabapentyną. Dodatkowo empirycznie można zastosować inhibitory pompy protonowej. W ciężkich przypadkach chlorpromazynę podaje się domięśniowo lub dożylnie. W niepoddających się żadnemu leczeniu farmakologicznemu przypadkach można uciec się do blokady nerwu przeponowego przez zastosowanie małych ilości 0,5% roztworu prokainy, zwracając uwagę na uniknięcie depresji oddychania i spowodowania odmy opłucnowej. Nawet obustronne przecięcie nerwu przeponowego odnosi skutek nie we wszystkich przypadkach.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

    Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij