Czkawka – przyczyny i leczenie
Maciej Rek

Czkawka – przyczyny i leczenie

Czkawka (singultus) oznacza pojawiające się mimowolne skurcze przepony, po których dochodzi do nagłego zamknięcia głośni, co przerywa przepływ powietrza i powoduje wydanie charakterystycznego odgłosu. Przelotne epizody takiej dolegliwości są częste. Rzadsze i bardzo dokuczliwe jest dłuższe (ponad dwudniowe) utrzymywanie się tego zjawiska, a także czkawka niepoddająca się leczeniu (trwająca powyżej miesiąca).

Czkawka jest następstwem podrażnienia aferentnych i eferentnych zakończeń nerwowych przepony lub ośrodków w rdzeniu przedłużonym, które sterują mięśniami oddechowymi, zwłaszcza mięśniami przepony. Czkawka występuje częściej u mężczyzn.

Przyczyny czkawki

Przyczyny czkawki nie są znane, natomiast okresowe jej występowanie ma często związek z czynnikami, takimi jak:

•    Przepełnienie żołądka,
•    stan po spożyciu alkoholu,
•    połykanie substancji gorących lub drażniących.

Przyczyny uporczywej i trudnej do zatrzymania czkawki

1.    Przełykowe – np. refluks żołądkowo-przełykowy
2.    Brzuszne – choroby jelit, ciąża, operacje w obrębie jamy brzusznej, przerzuty do wątroby, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby
3.    Piersiowe – operacje w obrębie klatki piersiowej, podrażnienie opłucnej przeponowej, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc
4.    Inne – guz, udar w tylnym dole czaszkowym, mocznica, nadużywanie alkoholu.

Badanie kliniczne zwykle niewiele wnosi, niemniej trzeba poszukiwać cech przewlekłej choroby np. wyniszczenia. Ważne jest natomiast pełne badanie neurologiczne.

Jeśli rutynowy wywiad i badanie kliniczne nie odnotowują istotnych informacji, ostry epizod czkawki nie wymaga podejmowania żadnych specjalnych badań; ewentualne odchylenia od normy wyjaśnia się odpowiednimi próbami. U pacjentów cierpiących na dłużej utrzymującą się czkawkę bez wyraźnej przyczyny należy wykonać testy np. poziom elektrolitów, azotu pozamocznikowego, kreatyniny w osoczu. RTG klatki piersiowej, EKG. Rozważa się również endoskopię przewodu pokarmowego oraz pH treści przełykowej. Gdy i te obserwacje dają wyniki negatywne, można jeszcze wykonać rezonans magnetyczny mózgu i tomografię komputerową klatki piersiowej.

Leczenie czkawki

Podejmuje się leczenie stwierdzonych nieprawidłowości (np. inhibitory pompy protonowej w chorobie refluksowej i rozszerzeniu przełyku).

Doraźne złagodzenie objawów próbowano uzyskać za pomocą wielu prostych metod, żadna z nich jednak nie okazała się szczególnie skuteczna w całkowitym wyleczeniu czkawki. Można podwyższyć poziom ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla (PaCO2) lub zahamować aktywność przepony, wykonując serię zatrzymywania oddechów lub głębokich wdechów i wydechów do papierowej torebki (UWAGA: nie wolno przy tym korzystać z torebek ze sztucznego  tworzyw, które mogą przylegać szczelnie do nozdrzy). Niekiedy skuteczna jest stymulacja nerwu błędnego w wyniku drażnienia gardła np. przez połykanie suchego chleba, cukru granulowanego lub pokruszonego lodu.

Uporczywa czkawka bywa czasem oporna na wszystkie metody leczenia. Opisano wiele sposobów wypróbowanych w krótkich seriach przypadków. Skuteczny w walce z czkawką może się okazać baclofen, agonista kwasu gamma-aminomasłowego. Stosowano też próby z chlorpromazyną, metoklopramidem oraz różnymi lekami przeciwdrgawkowymi np.gabapentyną. Dodatkowo empirycznie można zastosować inhibitory pompy protonowej. W ciężkich przypadkach chlorpromazynę podaje się domięśniowo lub dożylnie. W niepoddających się żadnemu leczeniu farmakologicznemu przypadkach można uciec się do blokady nerwu przeponowego przez zastosowanie małych ilości 0,5% roztworu prokainy, zwracając uwagę na uniknięcie depresji oddychania i spowodowania odmy opłucnowej. Nawet obustronne przecięcie nerwu przeponowego odnosi skutek nie we wszystkich przypadkach.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usuwanie powoduje oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Zespół Pica – czym jest zespół łaknienia spaczonego? Jak go leczyć?

    O zespole łaknienia spaczonego mówi się wtedy, gdy osoba spożywa produkty, których nie można zaliczyć do żywności. Zaburzenie to może prowadzić do szeregu powikłań zagrażających życiu. Dlaczego chory odczuwa pragnienie do zjedzenia ziemi, lodu czy szkła? W jaki sposób leczy się zespół Pica? 

  • Czym jest wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja)? Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z ciężką reakcją alergiczną?

    Badania sugerują, że częstość występowania reakcji anafilaktycznych wzrosła w ostatnich latach. Dowiedz się, czym jest anafilaksja. Jak zapobiegać oraz udzielić pomocy w nagłym przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej?

  • Pilates okiem fizjoterapeuty – wskazania i efekty treningów metodą Pilatesa

    Pilates to rodzaj treningu o umiarkowanej intensywności, który koncentruje się na wzmacnianiu mięśni głębokich. Jego podstawą jest wykonywanie precyzyjnych, płynnych ruchów, świadomy oddech i maksymalne skupienie na ćwiczeniach. Efekty treningu metodą Pilatesa to wzmocnienie mięśni, poprawa równowagi i koordynacji ruchowej, wysmuklenie sylwetki, redukcja napięcia oraz rozluźnienie całego ciała. Ćwiczenia pilates mogą być częścią procesu rehabilitacji po przebytych urazach, także u zawodowych sportowców. Pilates mogą ćwiczyć również osoby starsze i kobiety w ciąży.

  • Egzema – przyczyny i objawy. Leczenie egzemy na dłoniach i twarzy. Które preparaty wybrać, a których unikać?

    Egzema, inaczej wyprysk lub atopowe wyprysk skóry, to niezakaźna choroba, którą nie można się zarazić od drugiej osoby poprzez kontakt bezpośredni lub korzystanie z tych samych kosmetyków czy ręczników i pościeli. Leczenie egzemy jest niezwykle uporczywe, ponieważ zazwyczaj ciężko jest wytypować czynnik wywołujący bolesne, swędzące, pękające i suche plamy na skórze dłoni i twarzy (czasem występujące na całym ciele). Leczenie egzemy z użyciem najlepeszych dermokosmetyków, będąc pod opieką najlepszego dermatologa lub arelgologa może być nieskuteczne, jeśli pacjent będzie miał stały kontakt z czynnikiem drażniącym.

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia lumbago są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij