Czkawka – przyczyny i leczenie
Maciej Rek

Czkawka – przyczyny i leczenie

Czkawka (singultus) oznacza pojawiające się mimowolne skurcze przepony, po których dochodzi do nagłego zamknięcia głośni, co przerywa przepływ powietrza i powoduje wydanie charakterystycznego odgłosu. Przelotne epizody takiej dolegliwości są częste. Rzadsze i bardzo dokuczliwe jest dłuższe (ponad dwudniowe) utrzymywanie się tego zjawiska, a także czkawka niepoddająca się leczeniu (trwająca powyżej miesiąca).

Czkawka jest następstwem podrażnienia aferentnych i eferentnych zakończeń nerwowych przepony lub ośrodków w rdzeniu przedłużonym, które sterują mięśniami oddechowymi, zwłaszcza mięśniami przepony. Czkawka występuje częściej u mężczyzn.

Przyczyny czkawki

Przyczyny czkawki nie są znane, natomiast okresowe jej występowanie ma często związek z czynnikami, takimi jak:

•    Przepełnienie żołądka,
•    stan po spożyciu alkoholu,
•    połykanie substancji gorących lub drażniących.

Przyczyny uporczywej i trudnej do zatrzymania czkawki

1.    Przełykowe – np. refluks żołądkowo-przełykowy
2.    Brzuszne – choroby jelit, ciąża, operacje w obrębie jamy brzusznej, przerzuty do wątroby, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby
3.    Piersiowe – operacje w obrębie klatki piersiowej, podrażnienie opłucnej przeponowej, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc
4.    Inne – guz, udar w tylnym dole czaszkowym, mocznica, nadużywanie alkoholu.

Badanie kliniczne zwykle niewiele wnosi, niemniej trzeba poszukiwać cech przewlekłej choroby np. wyniszczenia. Ważne jest natomiast pełne badanie neurologiczne.

Jeśli rutynowy wywiad i badanie kliniczne nie odnotowują istotnych informacji, ostry epizod czkawki nie wymaga podejmowania żadnych specjalnych badań; ewentualne odchylenia od normy wyjaśnia się odpowiednimi próbami. U pacjentów cierpiących na dłużej utrzymującą się czkawkę bez wyraźnej przyczyny należy wykonać testy np. poziom elektrolitów, azotu pozamocznikowego, kreatyniny w osoczu. RTG klatki piersiowej, EKG. Rozważa się również endoskopię przewodu pokarmowego oraz pH treści przełykowej. Gdy i te obserwacje dają wyniki negatywne, można jeszcze wykonać rezonans magnetyczny mózgu i tomografię komputerową klatki piersiowej.

Leczenie czkawki

Podejmuje się leczenie stwierdzonych nieprawidłowości (np. inhibitory pompy protonowej w chorobie refluksowej i rozszerzeniu przełyku).

Doraźne złagodzenie objawów próbowano uzyskać za pomocą wielu prostych metod, żadna z nich jednak nie okazała się szczególnie skuteczna w całkowitym wyleczeniu czkawki. Można podwyższyć poziom ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla (PaCO2) lub zahamować aktywność przepony, wykonując serię zatrzymywania oddechów lub głębokich wdechów i wydechów do papierowej torebki (UWAGA: nie wolno przy tym korzystać z torebek ze sztucznego  tworzyw, które mogą przylegać szczelnie do nozdrzy). Niekiedy skuteczna jest stymulacja nerwu błędnego w wyniku drażnienia gardła np. przez połykanie suchego chleba, cukru granulowanego lub pokruszonego lodu.

Uporczywa czkawka bywa czasem oporna na wszystkie metody leczenia. Opisano wiele sposobów wypróbowanych w krótkich seriach przypadków. Skuteczny w walce z czkawką może się okazać baclofen, agonista kwasu gamma-aminomasłowego. Stosowano też próby z chlorpromazyną, metoklopramidem oraz różnymi lekami przeciwdrgawkowymi np.gabapentyną. Dodatkowo empirycznie można zastosować inhibitory pompy protonowej. W ciężkich przypadkach chlorpromazynę podaje się domięśniowo lub dożylnie. W niepoddających się żadnemu leczeniu farmakologicznemu przypadkach można uciec się do blokady nerwu przeponowego przez zastosowanie małych ilości 0,5% roztworu prokainy, zwracając uwagę na uniknięcie depresji oddychania i spowodowania odmy opłucnowej. Nawet obustronne przecięcie nerwu przeponowego odnosi skutek nie we wszystkich przypadkach.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Hormonalna terapia zastępcza – czy może pomóc w menopauzie?

    Okres menopauzy jest jednym z przełomowych  w życiu kobiety. Charakterystyczne dla niego jest pojawienie się wczesnych łagodnych objawów oraz bardziej poważnych, mogących skutkować zmianami w funkcjonowaniu układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego. Jednym ze sposobów spokojnego przejścia przez okres menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Jakie są najlepsze metody hormonalnej terapii zastępczej, czy HTZ może powodować tycie oraz czy terapia może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Przewiane ucho – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

    Czy po wieczornym spacerze odczuwasz ból lub słyszysz szum w uszach? To może być przyczyna przewianego ucha. Przypadłość ta dotyczy wszystkich osób, zarówno młodszych, jak i starszych. Najczęściej jednak pojawia się u dzieci do 6. roku życia. Jakie są przyczyny przewianego ucha? Jak leczyć przewiane ucho domowymi sposobami?  Kiedy udać się do laryngologa? Podpowiadamy.

  • Co wiadomo o francuskiej szczepionce VLA2001 przeciwko COVID-19?

    Najnowsze raporty ujawniają, że szczepionka firmy Valneva może być skuteczna w zwalczaniu pojawiających się wariantów wirusa SARS-CoV-2. Choć prace nad preparatem nie zostały jeszcze zakończone, przyciągnął on już uwagę państw europejskich i Australii. Jeżeli szczepionka zostanie zatwierdzona przez organy regulacyjne, prawdopodobnie odegra ważną rolę w walce pandemią COVID-19.

  • Koronawirus a cukrzyca – kontrola glikemii obniża ryzyko zgonu z powodu COVID-19

    Według ekspertów właściwa kontrola glikemii przyczynia się do wzrostu szans na wyzdrowienie i znacząco obniża śmiertelność pacjentów, u których stwierdzono zakażenie SARS-CoV-2. Jak wyjaśnić to, że diabetycy są bardziej podatni na ciężki przebieg choroby koronawirusowej? Czy COVID-19 może wywołać cukrzycę?

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Omicron – zidentyfikowano kolejną odmianę koronawirusa SARS-CoV-2

    Liczba zakażeń SARS-CoV-2 w Republice Południowej Afryki gwałtownie wzrosła w ostatnich tygodniach, co zbiegło się z wykryciem kolejnego wariantu wirusa. Omikron cechuje nagromadzenie mutacji, które mogą budzić niepokój, jednak na tym etapie nie wiadomo, jak te zmiany rzeczywiście wpłyną na właściwości tego wariantu koronawirusa. Pierwszych informacji o obrazie klinicznym zakażenia, jakie wywołuje, możemy spodziewać się już w najbliższych dniach.

  • Kwas foliowy metylowany – czy kobiety bez mutacji MTHFR także powinny go suplementować?

    Istnieje grupa kobiet, która ze względu na to, że posiada mutację genu MTHF nie może właściwie metabolizować kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, która jest niezbędna m.in do prawidłowego rozwoju płodu. Te pacjentki, w trakcie przygotowywania się do zajścia w ciążę, jak i będąc w ciąży, powinny suplementować około 0,4 mg kwasu foliowego i metafoliny, czyli zmetylowanej formy kwasu foliowego. Dowiedz się więcej o kwasie foliowym w zmetylowanej formie, czytając niniejszy artykuł.

  • Zespół stresu popandemicznego – czym jest? W jaki sposób się objawia?

    Aktualnie „zespół stresu popandemicznego” nie jest ujęty w międzynarodowej klasyfikacji zaburzeń psychicznych, jednak niewykluczone, że wkrótce tam trafi, gdyż coraz więcej osób potrzebuje pomocy psychologa lub psychiatry w wyniku sytuacji związanej z pandemią. Trwa na ten temat globalna dyskusja ekspertów zajmujących się zdrowiem psychicznym.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij