Czy dzieci mogą jeść rośliny strączkowe? – Dietetyk radzi
Ewa Bykowska

Czy dzieci mogą jeść rośliny strączkowe? – Dietetyk radzi

Ostatnio dużo mówi się o spożywaniu roślin strączkowych. Opinie są różne, jedni twierdzą, że tak bo są wspaniałym źródłem białka i węglowodanów, inni twierdzą, że są wręcz niebezpieczne. Powodem rozbieżnych opinii jest różna tolerancja tych produktów. Prawda jak zwykle leży pośrodku, we wszystkim należy zachować umiar.

Na początku należy wyjaśnić sobie różnicę między roślinami strączkowymi a nasionami roślin strączkowych.

Warzywa strączkowe są to nasiona niedojrzałe (groszek zielony, wszystkie odmiany fasoli, soja, bób, ciecierzyca, orzechy ziemne arachidowe), dzięki czemu nie zawierają fermentujących cukrów, powstających dopiero podczas końcowego dojrzewania.

Suche nasiona roślin strączkowych (groch, fasola, ciecierzyca, soja itp.) zawierają fermentujące cukry, które są przyczyną powstawania wzdęć i nieprzyjemnych gazów.

Powody, dla których w diecie dzieci powinny się znaleźć rośliny strączkowe:

  1. Są cennym  źródłem białka roślinnego, którego wartość odżywcza jest większa niż białko zbóż, ale mniejsza niż białka większości produktów mięsnych. Najwięcej białka zawierają suche nasiona soi i soczewicy, w dalszej kolejności grochu i fasoli.
  2. Są bogato węglowodanowe, dzięki czemu dostarczają dużo energii.
  3. Zawierają niewielką ilość tłuszczu, wyjątek stanowi soja.
  4. Dostarczają znacznych ilości składników mineralnych – fosfor, potas, magnez, żelazo, cynk, miedź, mangan.
  5. Zawierają duże ilości błonnika.
  6. Są bogactwem witamin z grupy B, które biorą udział w regulacji centralnego układu nerwowego.
  7. Mają niski indeks glikemiczny.
  8. Są zasadotwórcze – ich regularne stosowanie pozwala utrzymać równowagę kwasowo- zasadową.

Powody, dla których rośliny strączkowe są niekorzystne dla zdrowia:

Zawierają w swoim składzie substancje antyodżywcze, które wywierają szkodliwy wpływ na organizm ludzki

  1. LEKTYNY – zawierają je rośliny strączkowe, zboża i warzywa psiankowate (ziemniaki, pomidory, bakłażany, papryka itp ), wiążą się  z komórkami w naszym ciele i są niebezpieczne. W przewodzie pokarmowym białka te niszczą warstwę śluzu, która jest niezbędnym środowiskiem dla żyjącej tam flory bakteryjnej i ochroną przed mechanicznym uszkodzeniem. Nie są one trawione i nie ulegają rozpadowi. Powodują rozszczelnienie barier jelitowych, pozwalając częściowo strawionym białkom pokarmowym i bakteriom jelitowym przedostać się do krwiobiegu.
  2. SAPONINY –  toksyna, która po spożyciu uszkadza jelita, naczynia krwionośne, czerwone krwinki. Najwięcej saponin zawiera soja i fasola.
  3. FITOESTROGENY – są to związki bardzo zbliżone do hormonów płciowych żeńskich. Mogą spowodować niższe poziomy hormonów FSH i LH (zwiększone ryzyko niepłodności, zatrzymania miesiączki), obniżają przyswajanie jodu, co zwiększa ryzyko chorób związanych z tarczycą i powoduje zmniejszenie testosteronu u mężczyzn.
  4. KWAS FITOWY – obniża przyswajalność żelaza, magnezu, cynku, wapnia – co skutkuje niedożywieniem i anemią
  5. INHIBITORY PROTEAZ – blokują enzymy odpowiedzialne za trawienie białek, co powoduje niską przyswajalność aminokwasów z pożywienia.
  6. RAFINOZA I OLIGOSACHARYDY – wywołują gazy, dolegliwości żołądkowe
  7. GLIKOZYDY CYJANOGENNE – w organizmie ulegają rozkładowi do szkodliwego cyjanowodoru.
Aby się pozbyć szkodliwego działania składników antyodżywczych, należy długo moczyć nasiona, przed gotowaniem wymienić wodę, gotować długo do miękkości (przez ok.pierwsze 20 min.  bez przykrycia), fasolkę lub groszek z puszki należy bardzo dokładnie odsączyć.

Do przyrządzania potraw z roślin strączkowych należy używać przyprawy, które przeciwdziałają wzdęciom- kolendra, kminek, szałwia, oregano, koper, bazylia, imbir. Nasiona warzyw strączkowych należy solić pod koniec gotowania. Najlepiej tuż po ugotowaniu. Jeżeli będą posolone wcześniej, wydłuży się ich czas gotowania a łupiny mogą być twarde. Kwaśne dodatki takie jak np. pomidory przedłużają czas gotowania. Dlatego dodaje się je wtedy, gdy nasiona są już prawie miękkie.

Nasuwa się pytanie – to jeść te strączki czy nie?

Odpowiedź brzmi tak, ale z umiarem i odpowiednio przygotowane (moczenie, gotowanie).

Inaczej jest z soją, ponieważ mimo moczenia, prawidłowego gotowania wciąż zawiera składniki antyodżywcze. Estrogeny znajdujące się w soi  powodują zaburzenia układu hormonalnego, przyspieszają dojrzewanie płciowe u dziewcząt, a u chłopców je opóźniają. Mężczyźni jedzący dużo soi, lub pijący mleko sojowe, mogą mieć aż o 50% mniej plemników.

 Soja ze względu na swą niską cenę jest używana jako zapychacz do wędlin, zup, pasztetów, batonów, chleba, deserów.

Ziarna roślin strączkowych można stosować jako dodatek do zup, sałatek, dipów, past na kanapki.

Spożywanie potraw z roślin strączkowych posiada więcej zalet niż wad, pod warunkiem że będą przestrzegane zasady ich prawidłowego przygotowania. Produkty te należy stopniowo wprowadzać do codziennej diety dziecka, aby nie wywołać dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.

Potraw z roślin strączkowych powinny unikać osoby z chorobami autoimmunologicznymi (np: stwardnienie rozsiane (SM), choroby Hashimoto, cukrzyca insulinozależna, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń, bielactwo, itd),chorobami jelit, chorobami żołądka, chorobami nowotworowymi, dzieci do 3 roku życia, kobiety w okresie laktacji, kobiety w ciąży.

Przepis na doskonałą i zdrową przekąskę:

 Ciecierzyca prażona (4 porcje):

  • 340 g ciecierzycy ugotowanej
  • 2 łyżki oleju
  • szczypta soli
  • szczypta soli
  • koper, bazylia, mięta, czosnek – w zależności od upodobań smakowych
  • można dodać szczyptę pieprzu

Sposób wykonania:

  • Ciecierzycę dokładnie opłukać.
  • Zalać wodą, moczyć przez 6 godzin.
  • Odcedzić i zaleć wodą
  • Gotować ok. 2 godz. (przez pierwsze 20min bez przykrycia).
  • Nagrzać piekarnik do 230°C.
  • Odcedzić ciecierzycę.
  • Wrzucić do miski i wymieszać z olejem oraz doprawić do smaku według własnych upodobań.
  • Wysypać na blachę do pieczenia i piec przez 30 do 40 minut, aż się zrumieni i będzie chrupiąca.
  • Przez ostatnie kilka minut uważać, żeby się nie przypaliła.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Zaburzenia SI – czym są zaburzenia integracji sensorycznej? Jak je rozpoznać i jak wygląda terapia SI?

    Zaburzenia SI pojawiają się w momencie, w którym układ nerwowy w sposób nieprawidłowy organizuje bodźce zmysłowe. Dysfunkcje w przetwarzaniu bodźców sensorycznych mogą obejmować systemy: czuciowy (dotyk oraz czucie głębokie), słuchowy, wzrokowy, węchowy, smakowy oraz zmysł równowagi. Zaburzenia integracji sensorycznej mogą objawiać się w rozmaity sposób, np. wzmożoną lub obniżoną wrażliwością na bodźce czy zmniejszonym bądź zwiększonym poziomem aktywności ruchowej. Jakie są przyczyny zaburzeń SI? Jak wygląda terapia SI?

  • PIMS-TS – groźny dziecięcy zespół "pocovidowy". Jakie daje objawy?

    Przeważnie, jeżeli dochodzi zakażenia SARS-CoV-2 u dzieci, to infekcja ma bezobjawowy lub łagodny przebieg. Jednak u niektórych pacjentów po przebyciu zakażenia kronawirusem (także skąpoobjawowo), obserwuje się poważny stan i  liczne powikłania – jest to wieloukładowy zespół zapalny PIM-TS, nazywany "dziecięcym zespołem pocovidowym".

  • Skala Apgar – na czym polega ocena stanu noworodka wg skali Apgar?

    Skala Apgar to narzędzie służące do oceny stanu noworodka po 1. i 5. minucie życia. Pierwszy wynik określa, jak dziecko zniosło sam poród, drugi natomiast mówi, jak radzi sobie ono poza łonem matki. Test przeprowadzany jest przez położną bądź neonatologa, który ocenia czynność serca, oddech, napięcie mięśniowe, kolor skóry oraz odruchy. Co może oznaczać niska punktacja w skali Apgar?

  • Koronawirus u dzieci – jak rozpoznać? Kiedy zgłosić się do lekarza?

    Zakażenie koronawirusem u dzieci najczęściej ma przebieg bezobjawowy lub postać łagodnie wyrażonych objawów infekcji dróg oddechowych i przewodu pokarmowego. Leczenie COVID-19 u dzieci, podobnie jak u dorosłych, polega na łagodzeniu symptomów choroby. Większość dzieci z zakażeniem SARS-CoV-2 może być leczona w warunkach domowych i nie wymaga hospitalizacji czy specjalistycznego leczenia. Groźnym powikłaniem zakażenia koronawirusem u dzieci jest pediatryczny wieloukładowy zespół zapalny, czasowo związany z zakażeniem SARS-CoV-2.  

  • Jak nadwaga wpływa na proces dojrzewania płciowego u dziewczynek?

    Badanie opublikowane w Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism dowodzi, że dziewczęta z wyższym wskaźnikiem całkowitej tkanki tłuszczowej organizmu wykazują wyższy poziom hormonów rozrodczych niż ich rówieśniczki o prawidłowej masie ciała. Nadwaga u dziewcząt może wpływać na wiek pierwszej menstruacji i proces dojrzewania piersi.

  • Bostonka – przyczyny, objawy, leczenie choroby bostońskiej

    Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, najczęściej wirusa Coxsackie A16. Dotyka głównie dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli. Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawami są wykwity skórne (bolesne, nieswędzące pęcherzyki) występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić oraz jak leczy się chorobę bostońską.

  • Katar u niemowlaka – przyczyny i domowe sposoby

    Katar u niemowlaka może mieć różne przyczyny, najczęstszą z nich są niegroźne infekcje wirusowe. Duża ilość zalegającej wydzieliny powoduje trudności z oddychaniem, a to z kolei wywołuje rozdrażnienie dziecka, uniemożliwia spokojny sen, utrudnia karmienie. Wśród sposobów walki z katarem u niemowlęcia znajdują się m.in. stosowanie wody morskiej do nosa, kropli do nosa, plastrów do aromaterapii czy inhalacje. 

  • Synechia – przyczyny, rozpoznanie i leczenie zrośnięcia warg sromowych u dziewczynek

    Synechia to zrośnięcie (sklejenie) warg sromowych mniejszych. Dotyczy przede wszystkim małych dziewczynek − między 3. miesiącem a 3. rokiem życia, choć może również pojawić się u dorosłych kobiet (np. w wyniku urazów mechanicznych czy po radioterapii). Przyczyną synechii jest niski poziom estrogenów, stany zapalne okolic sromu czy niewłaściwa higiena intymna niemowląt. Jak przebiega leczenie zespolenie się warg sromowych mniejszych?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij