Białaczka u dzieci – objawy, leczenie i rodzaje
Michał Posmykiewicz

Białaczka u dzieci – objawy, leczenie i rodzaje

Białaczki są najczęstszym nowotworem wieku dziecięcego. Zwykle są to białaczki ostre, które stanowią aż 95% wszystkich białaczek u dzieci.

Jakie rodzaje białaczki u dzieci wyróżniamy?

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)

Jednym z rodzajów białaczek wieku dziecięcego jest ostra białaczka limfoblastyczna (ALL). Najczęściej rozwija się ona u dzieci pomiędzy trzecim a szóstym rokiem życia, zdecydowanie częściej wśród chłopców. Zwykle wywodzi się ona z linii komórkowej limfocytów typu B, zdecydowanie mniej przypadków to białaczka wywodząca się z limfocytów typu T.

Jakie są objawy ostrej białaczki limfoblastycznej? 

Zdarza się, że ten rodzaj białaczki rozwija się powoli – przez kilka tygodni lub nawet miesięcy dziecko jest osłabione, apatyczne, blade, co skłania rodziców i lekarza do wykonania badań kontrolnych, w których stwierdza się białaczkę. Początek ostrej białaczki limfoblastycznej może być też jednak bardzo gwałtowny, z wysoką gorączką, cechami skazy krwotocznej, bólami kości, co może wskazywać na wystąpienie uogólnionego zakażenia. Zwykle jednak wywiad dotyczący choroby obejmuje okres od dwóch do sześciu tygodni.

Jakie objawy białaczki u dzieci alarmują rodziców?

Przede wszystkim jest to osłabienie i apatia u dziecka, jak również coraz większa bladość skóry. Ponadto rodzice zwracają uwagę na większą skłonność u dziecka do powstawania siniaków, nawet pod wpływem bardzo lekkich urazów. Często rodzice obserwują także powiększanie się obwodowych węzłów chłonnych, stany podgorączkowe i gorączkę niewiadomego pochodzenia, dzieci narzekają też na bóle kończyn dolnych. W badaniu przedmiotowym lekarz również stwierdza znaczną bladość skóry i błon śluzowych u dziecka, jak również powiększenie węzłów chłonnych oraz powiększenie śledziony i wątroby (są to typowe objawy białaczki). Obecne są również cechy skazy krwotocznej, pod postacią wybroczyn i siniaków. Wśród objawów można też, choć znacznie rzadziej, stwierdzić naciekanie ślinianek, jąder, skóry, kompresyjne złamania kręgów oraz objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego (bóle głowy, wymioty).

W jaki sposób diagnozuje się ostrą białaczkę limfoblastyczną? 

Do rozpoznania potrzebne jest zebranie dokładnego wywiadu oraz badanie lekarskie. Ponadto pierwszym badaniem laboratoryjnym, które należy wykonać, jest morfologia krwi. Stwierdza się w niej obniżony poziom hemoglobiny i hematokrytu, jak również niski poziom płytek krwi. Poziom krwinek białych może być prawidłowy, obniżony lub podwyższony, jednak w rozmazie krwi obwodowej stwierdza się obecność form blastycznych. Obserwuje się również podwyższony poziom OB. Wykonuje się też inne badania dodatkowe, jak rtg klatki piersiowej czy rtg kości, w których również można stwierdzić nieprawidłowości. W badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego stwierdza się obecność ponad 5 blastów/mm3. Możliwe jest podwyższenie kwasu moczowego w krwi. Jednak decydującym badaniem jest obraz szpiku kostnego, w którym stwierdza się jednorodny rozplem komórek nowotworowych. Zatem bez badania szpiku kostnego, nie można z całą pewnością rozpoznać ostrej białaczki limfoblastycznej.

Jak wygląda leczenie ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci? 

Leczenie polega na stosowaniu wielolekowej chemioterapii, powinno być ono prowadzone w wysoce specjalistycznych ośrodkach. 

Ostra białaczka nielimfoblastyczna (szpikowa, ANLL)

Innym rodzajem białaczki wieku dziecięcego jest ostra białaczka nielimfoblastyczna (szpikowa, ANLL). Jest to z kolei najczęstsza białaczka wśród białaczek okresu niemowlęcego. Występuje z taką samą częstotliwością u dziewczynek i chłopców. W przebiegu tego rodzaju białaczek dochodzi do klonalnej proliferacji komórek wywodzących się z układu granulopoetycznego, erytropoetycznego, monocytowego oraz megakariocytowego.

Jakie są objawy ostrej białaczki nielimfoblastycznej u dzieci? 

Objawy tej białaczki są bardzo podobne do objawów w przebiegu ostrej białaczki limfoblastycznej, tak samo jak w tamtym rodzaju białaczki obecne są cechy niedokrwistości, małopłytkowości oraz zaburzenia odporności. Jednak ostra białaczka nielimfoblastyczna cechuje się zdecydowanie większą skłonnością do naciekania struktur pozaszpikowych. Bardzo często nacieki spotyka się w ośrodkowym układzie nerwowym, w kościach i skórze, w której tworzą się guzki lub są to płaskie nacieki zlokalizowane na kończynach i tułowiu. Nacieki powstają też bardzo często w dziąsłach, szczęce i żuchwie. Mogą być zlokalizowane w oczodole i w ten sposób przyczyniają się do powstania wytrzeszczu gałek ocznych.

Jak diagnozuje się ostrą białaczkę nielimfoblastyczną? 

Do rozpoznania również niezbędny jest dokładny wywiad, badanie lekarskie, badania laboratoryjne oraz badanie szpiku kostnego, jak również badanie markerów immunologicznych i badania cytochemiczne. Leczenie polega na stosowaniu wielolekowej chemioterapii, która jest bardziej intensywna niż w przypadku ostrej białaczki limfoblastycznej.

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) u dzieci

Jeszcze innym rodzajem białaczki, który u dzieci występuje bardzo rzadko, jest przewlekła białaczka szpikowa (CML). Zwykle rozpoznawana jest ona w okresie dojrzewania (choć może zdarzyć się też w młodszym wieku), częściej spotykana jest u chłopców niż u dziewczynek.

Jakie są objawy przewlekłej białaczki szpikowej u dzieci? 

W przebiegu przewlekłej białaczki szpikowej rozpoznaje się trzy fazy. Pierwsza to faza przewlekła, w której obserwuje się u dziecka osłabienie, zwiększoną potliwość, zaburzenia łaknienia, jak również bóle brzucha, utratę masy ciała oraz bóle kostne. W tej fazie lekarz w badaniu przedmiotowym stwierdza zwykle powiększenie śledziony, w późniejszym okresie czasu powiększenie wątroby, nie stwierdza się natomiast powiększenia węzłów chłonnych. Kolejna faza choroby to faza zaostrzenia, czyli faza akceleracji. W jej przebiegu narasta ilość białych krwinek (leukocytoza), co prowadzi do powstania tzw. przełomu blastycznego, czyli gwałtownego zwiększenia liczby młodych form granulocytów w krwi oraz w szpiku. W tej fazie choroby stan chorego znacznie się pogarsza. Pojawia się wysoka gorączka, niedokrwistość oraz cechy skazy krwotocznej. Niestety, duża ilość pacjentów nie jest w stanie przetrwać fazy zaostrzenia choroby i tylko u około 20% chorych dochodzi do rozwoju fazy transformacji blastycznej.

Jak wygląda leczenie przewlekłej białaczki szpikowej u dzieci? 

Leczenie polega na wykonaniu przeszczepu szpiku kostnego, jak najszybciej w fazie przewlekłej.

Białaczkę można skutecznie leczyć, ważne jest tylko, aby jak najszybciej ją rozpoznać. Dzięki temu leczenie jest włączane szybko, kiedy białaczka nie jest jeszcze w pełni rozwinięta. Dlatego też, jeśli zaobserwujesz u swojego dziecka niepokojące zachowanie (osłabienie i apatie) oraz jeśli maluch zacznie wydawać się bardziej blady niż zwykle, a na jego nogach i rękach zaobserwujesz większą niż dotychczas ilość siniaków, niezwłocznie zgłoś się z nim do swojego lekarza POZ. Po wykonaniu zwykłej morfologii będzie wiadomo, czy to tylko zwykłe przemęczenie u dziecka czy też dzieje się coś gorszego. W razie potwierdzenia złej diagnozy będzie można od razu włączyć właściwe leczenie, które uratuje życie malucha.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Zaburzenia SI – czym są zaburzenia integracji sensorycznej? Jak je rozpoznać i jak wygląda terapia SI?

    Zaburzenia SI pojawiają się w momencie, w którym układ nerwowy w sposób nieprawidłowy organizuje bodźce zmysłowe. Dysfunkcje w przetwarzaniu bodźców sensorycznych mogą obejmować systemy: czuciowy (dotyk oraz czucie głębokie), słuchowy, wzrokowy, węchowy, smakowy oraz zmysł równowagi. Zaburzenia integracji sensorycznej mogą objawiać się w rozmaity sposób, np. wzmożoną lub obniżoną wrażliwością na bodźce czy zmniejszonym bądź zwiększonym poziomem aktywności ruchowej. Jakie są przyczyny zaburzeń SI? Jak wygląda terapia SI?

  • Złamanie zielonej gałązki – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie złamania podkostnowego u dzieci

    Złamanie zielonej gałązki jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, dotyczy niemowląt, małych dzieci oraz nastolatków. Jest to złamanie zamknięte, podkostnowe – bez przerwania ciągłości okostnej. Kość przypomina wtedy ułamaną, młodą gałązkę drzewa, stąd nazwa tego urazu. Złamania typu zielona gałązka nie są skomplikowane, nie wymagają nastawiania ani operacji, a kość zazwyczaj szybko się zrasta. Jak wygląda leczenie i rehabilitacja złamania typu torus?

  • PIMS-TS – groźny dziecięcy zespół "pocovidowy". Jakie daje objawy?

    Przeważnie, jeżeli dochodzi zakażenia SARS-CoV-2 u dzieci, to infekcja ma bezobjawowy lub łagodny przebieg. Jednak u niektórych pacjentów po przebyciu zakażenia kronawirusem (także skąpoobjawowo), obserwuje się poważny stan i  liczne powikłania – jest to wieloukładowy zespół zapalny PIM-TS, nazywany "dziecięcym zespołem pocovidowym".

  • Jąkanie u dzieci – jakie są jego przyczyny? Jak pomóc dziecku, które się jąka?

    Jąkanie u dzieci jest zaburzeniem płynności mowy, które może być wywołane przez czynniki logopedyczne, psychologiczne, genetyczne lub społeczne. Objawi się ono m.in. powtarzaniem głosek, słów lub części zdań, co nieco utrudnia komunikację dziecka z otoczeniem. Na czym polega terapia jąkania u dzieci? O czym powinni pamiętać rodzice dzieci, które się jąkają? Podpowiadamy. 

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Stulejka u dziecka – jak rozpoznać stulejkę i jak wygląda jej leczenie?

    Stulejkę definiuje się jako niezdolność do odsunięcia napletka pokrywającego żołądź prącia. Jest to niewielka wada anatomiczna występująca najczęściej u chłopców (do 3.-4. roku życia stan ten dotyczy ok. 90% dzieci płci męskiej i jest on fizjologiczny). U starszych dzieci w przypadku stulejki zaleca się zabiegi polegające na delikatnym odsuwaniu napletka i stosowaniu maści sterydowej. Stulejka patologiczna, która wymaga interwencji chirurgicznej, powstaje przeważnie na skutek stanów zapalnych bądź urazów.

  • Dyspraksja (syndrom niezdarnego dziecka) – przyczyny i objawy dyspraksji rozwojowej

    Dyspraksja, nazywana również syndromem dziecka niezdarnego, to dysfunkcja percepcyjno-motoryczna przejawiająca się zaburzeniami koordynacji rozwojowej. Dzieci dyspraktyczne mają trudności z planowaniem i wykonywaniem czynności zarówno w zakresie motoryki małej (np. z rysowaniem, pisaniem, zapinaniem guzików), jak i w zakresie motoryki dużej (np. gra w piłkę, jazda na rowerze). Dyspraksja objawia się także opóźnionym rozwojem mowy, trudnościami ze skupieniem i z nauką czy zaburzeniami równowagi. Nie wpływa ona jednak na inteligencję. Aby pomóc dziecku, warto udać się do specjalistów, m.in. terapeuty SI, logopedy, pedagoga, aby dobrać odpowiednią terapię.

  • Kołdra obciążeniowa – działanie i wskazania do stosowania kołdry sensorycznej

    Kołdra obciążeniowa jest wykorzystywana w zaburzeniach propriocepcji, które pojawiają się m.in. u osób z autyzmem, ADHD czy zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. Często jest także zalecana przy bezsenności, depresji, zespołach lękowych. Kołderka sensoryczna stymuluje czucie głębokie, "wyciszając" układ nerwowy. Jej stosowanie rozluźnia, relaksuje, poprawia jakość snu, redukuje napięcie. Wyjaśniamy, jak prawidłowo używać kołdrę obciążającą oraz jak dobrać jej wagę i rozmiar do potrzeb użytkownika. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij