Białaczka u dzieci – objawy, leczenie i rodzaje
Michał Posmykiewicz

Białaczka u dzieci – objawy, leczenie i rodzaje

Białaczki są najczęstszym nowotworem wieku dziecięcego. Zwykle są to białaczki ostre, które stanowią aż 95% wszystkich białaczek u dzieci.

Jakie rodzaje białaczki u dzieci wyróżniamy?

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)

Jednym z rodzajów białaczek wieku dziecięcego jest ostra białaczka limfoblastyczna (ALL). Najczęściej rozwija się ona u dzieci pomiędzy trzecim a szóstym rokiem życia, zdecydowanie częściej wśród chłopców. Zwykle wywodzi się ona z linii komórkowej limfocytów typu B, zdecydowanie mniej przypadków to białaczka wywodząca się z limfocytów typu T.

Jakie są objawy ostrej białaczki limfoblastycznej? 

Zdarza się, że ten rodzaj białaczki rozwija się powoli – przez kilka tygodni lub nawet miesięcy dziecko jest osłabione, apatyczne, blade, co skłania rodziców i lekarza do wykonania badań kontrolnych, w których stwierdza się białaczkę. Początek ostrej białaczki limfoblastycznej może być też jednak bardzo gwałtowny, z wysoką gorączką, cechami skazy krwotocznej, bólami kości, co może wskazywać na wystąpienie uogólnionego zakażenia. Zwykle jednak wywiad dotyczący choroby obejmuje okres od dwóch do sześciu tygodni.

Jakie objawy białaczki u dzieci alarmują rodziców?

Przede wszystkim jest to osłabienie i apatia u dziecka, jak również coraz większa bladość skóry. Ponadto rodzice zwracają uwagę na większą skłonność u dziecka do powstawania siniaków, nawet pod wpływem bardzo lekkich urazów. Często rodzice obserwują także powiększanie się obwodowych węzłów chłonnych, stany podgorączkowe i gorączkę niewiadomego pochodzenia, dzieci narzekają też na bóle kończyn dolnych. W badaniu przedmiotowym lekarz również stwierdza znaczną bladość skóry i błon śluzowych u dziecka, jak również powiększenie węzłów chłonnych oraz powiększenie śledziony i wątroby (są to typowe objawy białaczki). Obecne są również cechy skazy krwotocznej, pod postacią wybroczyn i siniaków. Wśród objawów można też, choć znacznie rzadziej, stwierdzić naciekanie ślinianek, jąder, skóry, kompresyjne złamania kręgów oraz objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego (bóle głowy, wymioty).

W jaki sposób diagnozuje się ostrą białaczkę limfoblastyczną? 

Do rozpoznania potrzebne jest zebranie dokładnego wywiadu oraz badanie lekarskie. Ponadto pierwszym badaniem laboratoryjnym, które należy wykonać, jest morfologia krwi. Stwierdza się w niej obniżony poziom hemoglobiny i hematokrytu, jak również niski poziom płytek krwi. Poziom krwinek białych może być prawidłowy, obniżony lub podwyższony, jednak w rozmazie krwi obwodowej stwierdza się obecność form blastycznych. Obserwuje się również podwyższony poziom OB. Wykonuje się też inne badania dodatkowe, jak rtg klatki piersiowej czy rtg kości, w których również można stwierdzić nieprawidłowości. W badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego stwierdza się obecność ponad 5 blastów/mm3. Możliwe jest podwyższenie kwasu moczowego w krwi. Jednak decydującym badaniem jest obraz szpiku kostnego, w którym stwierdza się jednorodny rozplem komórek nowotworowych. Zatem bez badania szpiku kostnego, nie można z całą pewnością rozpoznać ostrej białaczki limfoblastycznej.

Jak wygląda leczenie ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci? 

Leczenie polega na stosowaniu wielolekowej chemioterapii, powinno być ono prowadzone w wysoce specjalistycznych ośrodkach. 

Ostra białaczka nielimfoblastyczna (szpikowa, ANLL)

Innym rodzajem białaczki wieku dziecięcego jest ostra białaczka nielimfoblastyczna (szpikowa, ANLL). Jest to z kolei najczęstsza białaczka wśród białaczek okresu niemowlęcego. Występuje z taką samą częstotliwością u dziewczynek i chłopców. W przebiegu tego rodzaju białaczek dochodzi do klonalnej proliferacji komórek wywodzących się z układu granulopoetycznego, erytropoetycznego, monocytowego oraz megakariocytowego.

Jakie są objawy ostrej białaczki nielimfoblastycznej u dzieci? 

Objawy tej białaczki są bardzo podobne do objawów w przebiegu ostrej białaczki limfoblastycznej, tak samo jak w tamtym rodzaju białaczki obecne są cechy niedokrwistości, małopłytkowości oraz zaburzenia odporności. Jednak ostra białaczka nielimfoblastyczna cechuje się zdecydowanie większą skłonnością do naciekania struktur pozaszpikowych. Bardzo często nacieki spotyka się w ośrodkowym układzie nerwowym, w kościach i skórze, w której tworzą się guzki lub są to płaskie nacieki zlokalizowane na kończynach i tułowiu. Nacieki powstają też bardzo często w dziąsłach, szczęce i żuchwie. Mogą być zlokalizowane w oczodole i w ten sposób przyczyniają się do powstania wytrzeszczu gałek ocznych.

Jak diagnozuje się ostrą białaczkę nielimfoblastyczną? 

Do rozpoznania również niezbędny jest dokładny wywiad, badanie lekarskie, badania laboratoryjne oraz badanie szpiku kostnego, jak również badanie markerów immunologicznych i badania cytochemiczne. Leczenie polega na stosowaniu wielolekowej chemioterapii, która jest bardziej intensywna niż w przypadku ostrej białaczki limfoblastycznej.

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) u dzieci

Jeszcze innym rodzajem białaczki, który u dzieci występuje bardzo rzadko, jest przewlekła białaczka szpikowa (CML). Zwykle rozpoznawana jest ona w okresie dojrzewania (choć może zdarzyć się też w młodszym wieku), częściej spotykana jest u chłopców niż u dziewczynek.

Jakie są objawy przewlekłej białaczki szpikowej u dzieci? 

W przebiegu przewlekłej białaczki szpikowej rozpoznaje się trzy fazy. Pierwsza to faza przewlekła, w której obserwuje się u dziecka osłabienie, zwiększoną potliwość, zaburzenia łaknienia, jak również bóle brzucha, utratę masy ciała oraz bóle kostne. W tej fazie lekarz w badaniu przedmiotowym stwierdza zwykle powiększenie śledziony, w późniejszym okresie czasu powiększenie wątroby, nie stwierdza się natomiast powiększenia węzłów chłonnych. Kolejna faza choroby to faza zaostrzenia, czyli faza akceleracji. W jej przebiegu narasta ilość białych krwinek (leukocytoza), co prowadzi do powstania tzw. przełomu blastycznego, czyli gwałtownego zwiększenia liczby młodych form granulocytów w krwi oraz w szpiku. W tej fazie choroby stan chorego znacznie się pogarsza. Pojawia się wysoka gorączka, niedokrwistość oraz cechy skazy krwotocznej. Niestety, duża ilość pacjentów nie jest w stanie przetrwać fazy zaostrzenia choroby i tylko u około 20% chorych dochodzi do rozwoju fazy transformacji blastycznej.

Jak wygląda leczenie przewlekłej białaczki szpikowej u dzieci? 

Leczenie polega na wykonaniu przeszczepu szpiku kostnego, jak najszybciej w fazie przewlekłej.

Białaczkę można skutecznie leczyć, ważne jest tylko, aby jak najszybciej ją rozpoznać. Dzięki temu leczenie jest włączane szybko, kiedy białaczka nie jest jeszcze w pełni rozwinięta. Dlatego też, jeśli zaobserwujesz u swojego dziecka niepokojące zachowanie (osłabienie i apatie) oraz jeśli maluch zacznie wydawać się bardziej blady niż zwykle, a na jego nogach i rękach zaobserwujesz większą niż dotychczas ilość siniaków, niezwłocznie zgłoś się z nim do swojego lekarza POZ. Po wykonaniu zwykłej morfologii będzie wiadomo, czy to tylko zwykłe przemęczenie u dziecka czy też dzieje się coś gorszego. W razie potwierdzenia złej diagnozy będzie można od razu włączyć właściwe leczenie, które uratuje życie malucha.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?

    Ból gardła u dziecka może pojawić się kilka razy do roku. Jego przyczyną są zazwyczaj wirusy, a wśród objawów towarzyszących najczęściej wymienia się katar, chrypkę, gorączkę oraz kaszel. Jak złagodzić ból gardła u dziecka? Kiedy infekcja gardła u dzieci wymaga niezwłocznej wizyty u lekarza? 

  • Inhalator – jak wybrać najlepszy? Czym różni się inhalator od nebulizatora?

    Nebulizator to najważniejsza część inhalatora, w której roztwór ze substancją leczniczą jest rozpraszany do mniejszych cząstek, a następnie w postaci aerozolu wdychany do płuc. Wyróżnia się kilka rodzajów inhalatorów: pneumatyczno-tłokowe, mambranowo-siateczkowe, ultradźwiękowe oraz klasyczne. Na co zwracać uwagę przy wyborze najlepszego inhalatora? Jak prawidłowo przeprowadzać nebulizację?

  • Ile czasu spędza w sieci polski nastolatek? Wyniki najnowszego badania NASK-PIB

    Raport „Nastolatki 3.0” ujawnił, że opiekunowie często nie są świadomi, ile czasu spędzają w Internecie ich podopieczni. Według rodziców, dzieci korzystają z sieci średnio około 3,5 godziny. Jak jest w rzeczywistości? Dowiedz się, jakie są somatyczne symptomy związane są z długim przebywaniem w wirtualnym świecie?

  • Masaż Shantala – na czym polega? Jakie korzyści przynosi masowanie niemowląt?

    Masaż Shantala to technika masowania niemowląt i małych dzieci, która swoje korzenia ma w starożytnych Indiach, a do Europy trafiła za sprawą francuskiego położnika Frederique’a Leboyera. Ma ona pozytywny wpływ na rozwój psychoruchowy malucha, wycisza i relaksuje, poprawia jakość snu, reguluje trawienie. Masaż Shantala umożliwia nawiązanie bliskiej relacji z dzieckiem, zapewnia mu poczucie bezpieczeństwa. Mogą go wykonywać zarówno rodzice, jak i terapeuci.

  • Zaparcia nawykowe – czym są? Jak leczy się zaparcia nawykowe u dzieci?

    Szacuje się, że ok. 10 % populacji dziecięcej cierpi z powodu przewlekłych zaparć. Nierzadko dolegliwość ta bywa bagatelizowana, a warto zdawać sobie sprawę, że nieleczone zaparcie nawykowe u dzieci i młodzieży mogą wpływać niekorzystnie na ich dalszy rozwój psychofizyczny. Diagnostyka opiera się na dokładnie zebranym wywiadzie, badaniu przedmiotowym i badaniach dodatkowych. W leczeniu zaparć nawykowych łączy się farmakoterapię z metodami niefarmakologicznymi. Leczenie jest długotrwałe, wymaga zaangażowania całej rodziny pacjenta i często wielu specjalistów, w tym psychologa. 

  • Anemia u dzieci – przyczyny i leczenie niedokrwistości u dziecka

    Niedokrwistość u dzieci może wystąpić w każdym wieku. Grupy najbardziej narażone na jej rozwój to maluchy w wieku od 6 miesięcy do 5 lat, dziewczęta w okresie pokwitania oraz młodzież wyczynowo uprawiająca sport. Najczęstszą przyczyną anemii u dzieci jest niedokrwistość z niedoboru żelaza, choć może mieć ona także inne podłoże. Kiedy podejrzewać anemię u dziecka, jak ją rozpoznać i leczyć?

  • Donosowa szczepionka przeciw grypie dla dzieci i młodzieży

    W polskich aptekach pojawiła się Fluenz Tetra, czyli donosowa szczepionka przeciwko grypie. Na świecie preparat ten stosuje się już od wielu lat. Co o niej wiadomo? 

  • PIMS-TS – objawy i leczenie zespołu pocovidowego u dzieci

    PIMS (wieloukładowy zespół zapalny u dzieci związany z COVID-19) to nowa jednostka chorobowa występująca u najmłodszych po przebytym zakażeniu wirusem SARS-CoV-2. Pierwsze przypadki w Polsce zanotowano w maju 2020 r. PIMS rozwija się w okresie 2-4 tygodni po przejściu infekcji, nawet bezobjawowo. Może być przyczyną groźnych powikłań u dzieci. Na jakie objawy należy zwrócić szczególną uwagę u dzieci? Czy możliwe jest całkowite wyleczenie PIMS? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij