Ma這p造tkowo嗆 – przyczyny

P造tki krwi (trombocyty) stanowi jeden z g堯wnych element闚 morfotycznych krwi i odgrywaj wa積 rol w procesie krzepni璚ia krwi. Istnieje wiele zaburze w wytwarzaniu i funkcji p造tek krwi, kt鏎e mog powodowa wyd逝穎ny czas krwawienia. Jednym z nich jest ma這p造tkowo嗆.

Objawy

Ma這p造tkowo嗆 jest to liczba p造tek krwi wynosz帷a poni瞠j 150000/ul. Objawy skazy krwotocznej pojawiaj si zwykle wtedy, gdy liczba p造tek krwi wynosi <30000/ul. W wielu przypadkach nie ma jednak korelacji mi璠zy liczb p造tek krwi a d逝go軼i czasu krwawienia i nasileniem objawów ma這p造tkowo軼i. Mo瞠 to wynika z jednej strony z zaburze czynno軼i p造tek (wtedy skaza mo瞠 ujawnia si ju przy wi瘯szej ni zazwyczaj liczbie p造tek krwi), a z drugiej – z obecno軼i bardziej aktywnych, m這dszych populacji p造tek zapewniaj帷ych nieraz prawid這wy czas krzepni璚ia, mimo znacznie nasilonej ma這p造tkowo軼i. Do charakterystycznych objawów ma這p造tkowo軼i nale篡 krwawienie skórno-郵uzówkowe. Drobne wybroczyny, czyli czerwone plamki, pojawiaj si na skórze ko鎍zyn, tu這wia, rzadziej na twarzy oraz na b這nie 郵uzowej jamy ustnej. Cz瘰to wyst瘼uj krwawienia z dzi御e, nosa, dróg moczowych, czy te rodnych (u kobiet).
Do ci篹szych powik豉 nale膨 krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia wewn徠rzczaszkowe, które mog ko鎍zy si 鄉ierci. 

Przyczyny 

Ma這p造tkowo嗆 „centralna” najcz瘰tsz przyczyn jest zmniejszenie liczby megakariocytów w szpiku (a wi璚 komórek produkuj帷ych p造tki krwi) lub niedostateczne ich wytwarzanie. Dzielimy je na:

  • wrodzone – wyst瘼uj rzadko, niekiedy rodzinnie, ujawniaj si w dzieci雟twie – do nich zalicza si m.in. Zespó Alporta, w którym oprócz ma這p造tkowo軼i wyst瘼uje równie g逝chota, zapalenie nerek, mutacje genów kolagenu IV.
  • nabyte, do których zaliczamy niedokrwisto軼i aplastyczne, wybiórcz aplazj megakariocytów, ma這p造tkowo嗆 cykliczn oraz inne przyczyny upo郵edzenia hematopoezy, czyli procesu powstawania p造tek krwi (w tym: zwóknienie szpiku, leki immunosupresyjne, przewlek造 alkoholizm, zaka瞠nia wirusowe, niedobór witaminy B12, niedokrwisto嗆 z niedoboru 瞠laza, nocna napadowa hemoglobinuria).

Ma這p造tkowo嗆 „mieszana”– spowodowana nadmiernie szybkim usuwaniem p造tek krwi z kr捫enia i zmniejszonym ich wytwarzaniem. Do niej zalicza si pierwotn ma這p造tkowo嗆 immunologiczn nazywan równie samoistn plamic ma這p造tkow lub chorob Werlhofa. Jest ona nabyt chorob immunologiczn charakteryzuj帷 si izolowan ma這p造tkowo軼i bez znanych czynników j wywo逝j帷ych. U doros造ch jest to zwykle choroba przewlek豉, przez d逝gi czas mo瞠 przebiega bezobjawowo. Cechuje si okresami remisji i sk這nno軼i do nawrotów.

Ma這p造tkowo嗆 „obwodowa” wywo豉na nadmiernie szybkim usuwaniem p造tek krwi z kr捫enia. Znaczne skrócenie czasu 篡cia p造tek powoduje zmniejszenie ich liczby we krwi kr捫帷ej pomimo znacznego (nawet 8-krotnego) zwi瘯szenia wytwarzania p造tek w szpiku. Wspólnymi cechami schorze zaliczanych do ma這p造tkowo軼i „obwodowych” jest: zwi瘯szony odsetek p造tek olbrzymich w rozmazie krwi obwodowej, zwi瘯szona liczba megakariocytów w szpiku, skrócony czas 篡cia p造tek.

Do ma這p造tkowo軼i „obwodowych” zalicza si:

  • Ma這p造tkowo嗆 poprzetoczeniow – nag造 spadek ilo軼i p造tek krwi nawet <5000/ul w 5-15 dni po przetoczeniu krwi wywo豉nej obecno軼i swoistych autoprzeciwcia przeciwp造tkowych
  • Immunologiczne ma這p造tkowo軼i

– polekowe – wiele leków mo瞠 powodowa ma這p造tkowo嗆 niezale積 od dawki. Do tych leków mo瞠my zaliczy: heparyny, chinidyny, sulfonamidy, NLPZ.
– w przebiegu zaka瞠
– w przebiegu chorób auotimmunologicznych
– w ch這niakach z這郵iwych
– w ci捫y

  • Nieimmunologiczne ma這p造tkowo軼i

– Zakrzepowa plamica ma這p造tkowa – wywo豉na wewn徠rznaczyniowym powstawaniem agregatów p造tek krwi (czyli tworów zbudowanych ze zlepionych p造tek krwi).
– Zespó hemolityczno-mocznicowy
– Niektóre choroby serca i naczy – w tym sinicze wady serca
– Sepsa i zespó DIC

– Nieprawid這wy rozdzia p造tek krwi w ustroju  w hipersplenizmie liczba p造tek krwi na ogó wynosi >30000/ul, czas 篡cia p造tek mie軼i si w granicach normy lub jest nieznacznie skrócony, a wytwarzanie p造tek zwi瘯sza si 2-3 krotnie. Wyst瘼uje zwi瘯szone przechodzenie p造tek do puli 郵edzionowej, która mo瞠 gromadzi nawet 90% p造tek znajduj帷ych si w organizmie. Leczenia wymaga choroba podstawowa doprowadzaj帷a do hipersplenizmu.

– Rozcie鎍zenie p造tek krwi  leczenie ostrej niedokrwisto軼i pokrwotocznej przetoczeniami du瞠j liczby jednostek koncentratu krwinek czerwonych niezawieraj帷ych p造tek, powoduje ma這p造tkowo嗆 z rozcie鎍zenia.

– Ma這p造tkowo嗆 rzekoma – wa積ym problemem w rozpoznawaniu ma這p造tkowo軼i jest wykluczenie tzw. ma這p造tkowo軼i rzekomej b璠帷ej wy陰cznie b喚dem (artefaktem) laboratoryjnym wynikaj帷ym ze zlepiania si p造tek we krwi pobranej do probówki z antykoagulantem. W takich sytuacjach nale篡 pobra krew do probówki z heparyn lub cytrynianem wtedy w ma這p造tkowo軼i rzekomej uzyskuje si prawid這w liczb p造tek krwi.



Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowi subiektywn ocen u篡tkownika i nie mog by traktowane jako porada dotycz帷a leczenia / stosowania lek闚 . W przypadku w徠pliwo軼i prosimy o konsultacje z Farmaceut Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus