Małopłytkowość – przyczyny
Ewa Nowacka-Polka

Małopłytkowość – przyczyny

Płytki krwi (trombocyty) stanowią jeden z głównych elementów morfotycznych krwi i odgrywają ważną rolę w procesie krzepnięcia krwi. Istnieje wiele zaburzeń w wytwarzaniu i funkcji płytek krwi, które mogą powodować wydłużony czas krwawienia. Jednym z nich jest małopłytkowość.

Objawy

Małopłytkowość jest to liczba płytek krwi wynosząca poniżej 150000/ul. Objawy skazy krwotocznej pojawiają się zwykle wtedy, gdy liczba płytek krwi wynosi <30000/ul. W wielu przypadkach nie ma jednak korelacji między liczbą płytek krwi a długością czasu krwawienia i nasileniem objawów małopłytkowości. Może to wynikać z jednej strony z zaburzeń czynności płytek (wtedy skaza może ujawniać się już przy większej niż zazwyczaj liczbie płytek krwi), a z drugiej – z obecności bardziej aktywnych, młodszych populacji płytek zapewniających nieraz prawidłowy czas krzepnięcia, mimo znacznie nasilonej małopłytkowości. Do charakterystycznych objawów małopłytkowości należy krwawienie skórno-śluzówkowe. Drobne wybroczyny, czyli czerwone plamki, pojawiają się na skórze kończyn, tułowia, rzadziej na twarzy oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Często występują krwawienia z dziąseł, nosa, dróg moczowych, czy też rodnych (u kobiet).
Do cięższych powikłań należą krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia wewnątrzczaszkowe, które mogą kończyć się śmiercią. 

Przyczyny 

– Małopłytkowość „centralna”– najczęstszą przyczyną jest zmniejszenie liczby megakariocytów w szpiku (a więc komórek produkujących płytki krwi) lub niedostateczne ich wytwarzanie. Dzielimy je na:

  • wrodzone – występują rzadko, niekiedy rodzinnie, ujawniają się w dzieciństwie – do nich zalicza się m.in. Zespół Alporta, w którym oprócz małopłytkowości występuje również głuchota, zapalenie nerek, mutacje genów kolagenu IV.
  • nabyte, do których zaliczamy niedokrwistości aplastyczne, wybiórczą aplazję megakariocytów, małopłytkowość cykliczną oraz inne przyczyny upośledzenia hematopoezy, czyli procesu powstawania płytek krwi (w tym: zwłóknienie szpiku, leki immunosupresyjne, przewlekły alkoholizm, zakażenia wirusowe, niedobór witaminy B12, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nocna napadowa hemoglobinuria).

– Małopłytkowość „mieszana”– spowodowana nadmiernie szybkim usuwaniem płytek krwi z krążenia i zmniejszonym ich wytwarzaniem. Do niej zalicza się pierwotną małopłytkowość immunologiczną nazywaną również samoistną plamicą małopłytkową lub chorobą Werlhofa. Jest ona nabytą chorobą immunologiczną charakteryzującą się izolowaną małopłytkowością bez znanych czynników ją wywołujących. U dorosłych jest to zwykle choroba przewlekła, przez długi czas może przebiegać bezobjawowo. Cechuje się okresami remisji i skłonnością do nawrotów.

– Małopłytkowość „obwodowa”– wywołana nadmiernie szybkim usuwaniem płytek krwi z krążenia. Znaczne skrócenie czasu życia płytek powoduje zmniejszenie ich liczby we krwi krążącej pomimo znacznego (nawet 8-krotnego) zwiększenia wytwarzania płytek w szpiku. Wspólnymi cechami schorzeń zaliczanych do małopłytkowości „obwodowych” jest: zwiększony odsetek płytek olbrzymich w rozmazie krwi obwodowej, zwiększona liczba megakariocytów w szpiku, skrócony czas życia płytek.

Do małopłytkowości „obwodowych” zalicza się:

  • Małopłytkowość poprzetoczeniową – nagły spadek ilości płytek krwi nawet <5000/ul w 5-15 dni po przetoczeniu krwi wywołanej obecnością swoistych autoprzeciwciał przeciwpłytkowych
  • Immunologiczne małopłytkowości

– polekowe – wiele leków może powodować małopłytkowość niezależną od dawki. Do tych leków możemy zaliczyć: heparyny, chinidyny, sulfonamidy, NLPZ.
– w przebiegu zakażeń
– w przebiegu chorób auotimmunologicznych
– w chłoniakach złośliwych
– w ciąży

  • Nieimmunologiczne małopłytkowości

– Zakrzepowa plamica małopłytkowa – wywołana wewnątrznaczyniowym powstawaniem agregatów płytek krwi (czyli tworów zbudowanych ze zlepionych płytek krwi).
– Zespół hemolityczno-mocznicowy
– Niektóre choroby serca i naczyń – w tym sinicze wady serca
– Sepsa i zespół DIC

– Nieprawidłowy rozdział płytek krwi w ustroju – w hipersplenizmie liczba płytek krwi na ogół wynosi >30000/ul, czas życia płytek mieści się w granicach normy lub jest nieznacznie skrócony, a wytwarzanie płytek zwiększa się 2-3 krotnie. Występuje zwiększone przechodzenie płytek do puli śledzionowej, która może gromadzić nawet 90% płytek znajdujących się w organizmie. Leczenia wymaga choroba podstawowa doprowadzająca do hipersplenizmu.

– Rozcieńczenie płytek krwi – leczenie ostrej niedokrwistości pokrwotocznej przetoczeniami dużej liczby jednostek koncentratu krwinek czerwonych niezawierających płytek, powoduje małopłytkowość z rozcieńczenia.

– Małopłytkowość rzekoma – ważnym problemem w rozpoznawaniu małopłytkowości jest wykluczenie tzw. małopłytkowości rzekomej będącej wyłącznie błędem (artefaktem) laboratoryjnym wynikającym ze zlepiania się płytek we krwi pobranej do probówki z antykoagulantem. W takich sytuacjach należy pobrać krew do probówki z heparyną lub cytrynianem wtedy w małopłytkowości rzekomej uzyskuje się prawidłową liczbę płytek krwi.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Fakty i mity o kacu

    Niezależnie od wyników badań dotyczących odżywczych właściwości alkoholu i jego pozytywnego działania na nasz organizm, ogólnie wiadomo, że alkohol spożywany w nadmiarze jest szkodliwy. Najlepszym sposobem uniknięcia nieprzyjemnych skutków alkoholowych ekscesów (czyli tzw. kaca) jest spożywanie alkoholu w odpowiednich ilościach.

  • Jak radzić sobie z chorobą lokomocyjną?

    Wypad za miasto, weekend na Mazurach czy wędrówka po górach. Lubimy podróżować niezależnie od pory roku i pogodowych niedogodności. Niestety, dla części z nas, podróże związane są także z chorobą lokomocyjną. Jej objawy potrafią skutecznie zniechęcić do wyjazdu i popsuć najlepiej zapowiadającą się podróż. Jak zapobiegać objawom choroby lokomocyjnej?

  • Zesztywniające zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK) – przyczyny, objawy i leczenie

    Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) nazywane również chorobą Bechterewa to przewlekły, postępujący proces zapalny, swoim zasięgiem zazwyczaj obejmujący stawy krzyżowo–biodrowe, drobne stawy i więzadła kręgosłupa oraz pierścienie włókniste krążków międzykręgowych (tzw. dysków). Jego głównym objawem jest uciążliwy ból i sztywność kręgosłupa. Częstość występowania ZZSK w populacji ogólnej szacuje się na 0,1–1,4%.

  • Ból łydki – przyczyny

    Ból łydek to dolegliwość, która występuje u wielu osób. Z jednej strony może być objawem stanów łagodnych (jak np. zmęczenie nóg), a z drugiej poważnych chorób o ciężkim i niebezpiecznym dla życia przebiegu. Ból bez względu na umiejscowienie jest objawem subiektywnym i mało swoistym. Niekiedy bywa nagły, silny, innym razem stopniowo narastający, ćmiący. Może być zarówno obrazem procesu toczącego się miejscowo, tzn. może dotyczyć wszystkich struktur znajdujących się w łydce (m.in. mięśni i naczyń), ale także może być objawem ogólnoustrojowych zaburzeń (np. w przypadku niedoboru m.in. magnezu).

  • Zapalenie torebki stawowej

    Zapalenie torebki stawowej to patologiczny stan dotyczący najczęściej dużych stawów, do których możemy zaliczyć: staw barkowy, łokciowy, kolanowy oraz biodrowy. Do głównych objawów towarzyszących temu schorzeniu należy zaliczyć m.in. ból stawu objętego chorobą oraz ograniczenie jego ruchomości.

  • Stosowanie antykoncepcji hormonalnej a choroby serca

    Antykoncepcja hormonalna jest jedną z wysoce skutecznych i najczęściej stosowanych metod zapobiegania ciąży. Z roku na rok, na całym świecie, rośnie liczba stosujących ją kobiet, dlatego istotne jest monitorowanie jej wpływu na organizm kobiety (m.in. układ sercowo-naczyniowy), a także ocena ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z jej stosowaniem.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij