Uzależnienie – nawyk czy choroba?
Katarzyna Szulik

Uzależnienie – nawyk czy choroba?

Kontrowersyjnymi wnioskami podzielił się niedawno profesor neurobiologii Marc Lewis, który stwierdził, że alkoholizm lub narkomania nie są chorobami nieuleczalnymi, a jedynie nawykami, które każdy może samodzielnie zwalczyć. Wywołało to burzę w środowisku psychologów i psychoterapeutów.

Profesor, który dziś cieszy się nienaganną reputacją, swoje doniesienia opiera na własnych doświadczeniach. W wieku 30 lat, przez narkotyki stoczył się na dno i stracił niemal wszystko. Nie pomagały mu kuracje i odwyk. Wyleczyła go jednak własna determinacja i chęć wyjścia na prostą.

Co uzależnia?

Uzależnienie to z definicji stan zaburzenia psychicznego i fizycznego, który charakteryzuje się przymusową chęcią sięgania po substancję psychoaktywną bądź chęcią do wykonywania pewnej określonej czynności. W psychologii pojęcie to jest bardzo szerokie i obejmuje wszelkie czynności, nad którymi wykonująca je osoba utraciła kontrolę. Silnie uzależniającymi substancjami są między innymi alkohol, którego nadużywanie prowadzi do alkoholizmu lub niektóre substancje zawarte w lekach (np. barbiturany zawarte w lekach nasennych), prowadzące do uzależnienia zwanego lekomanią. Termin ten stosowany jest również w odniesieniu do przymusowych zachowań, takich jak np. hazard, oglądanie telewizji lub granie w gry komputerowe.

Winny jest mózg

Profesor Marc Lewis podkreślił, że nie kwestionuje dotychczasowych odkryć i badań nad uzależnieniami. Nie poddaje też w wątpliwość faktu, że w mózgu osoby uzależnionej zachodzą zmiany. Jednak jego zdaniem uzależnienie nie jest chorobą, z której nie można się wyleczyć, wystarczy tylko chcieć. Uważa, że ludzki mózg jest na tyle plastyczny, że jego zachowanie zmienia się pod wpływem wielu różnych czynników, pozytywnych jak i negatywnych (jak na przykład zakochanie lub gra na ulubionym instrumencie).

Z tą właśnie teorią nie zgadza się środowisko psychologów. Profesor Jarosław Kalinowski, psycholog kliniczny o specjalizacji psychoterapia uzależnień i współuzależnienia, kierownik Ośrodka Psychoterapii i Terapii Uzależnień ''Olcha'' w Warszawie, w rozmowie dla serwisu Rynek Zdrowia zwrócił uwagę, że profesor stawiający tak śmiałe hipotezy wyłącznie na podstawie własnych doświadczeń, nie może być obiektywny. Twierdzi, że jest to zdanie jednej osoby przeciwko opinii ekspertów opartej na latach pracy i doświadczeń z osobami uzależnionymi.

Psychoterapia lekiem na uzależnienie

Niektórzy psychologowie zgadzają się częściowo z hipotezą prof. Lewisa. Wynik walki z uzależnieniem zależy wyłącznie od woli osoby, która poddawana jest leczeniu, a jej chęć wyleczenia się mocno wpływa na efekty psychoterapii. Jednak przypadki „samowyleczenia” zdarzają się niezwykle rzadko i najczęściej są to osoby niediagnozowane lub zdiagnozowane jako przypadki „szkodliwie zażywających”.

Bardzo ciężko jest samemu wyrzec się alkoholu czy narkotyków, bo trzeba czymś wypełnić powstałą po nałogu pustkę. Trzeba mieć coś w zamian. Dlatego najlepszym sposobem jest rozwijanie swojej osobowości, zmiana swojego dotychczasowego życia, niekoniecznie tego na zewnątrz, ale tego co człowiek ma w głowie, w swoich emocjach – mówi Jarosław Kalinowski dla serwisu Rynek Zdrowia.

Niektórzy psychologowie są jednak zdania, że alkoholizm jest chorobą nieuleczalną. Podkreślają, że skuteczna terapia w tym przypadku pozwala poprawić swój fizyczny jak i psychiczny stan zdrowia i zahamować chorobę, zmieniając swój sposób życia i funkcjonowania. Jednak nie wróci się nigdy do „zdrowia”. Ktoś, kto kiedyś był alkoholikiem, nigdy nie powróci do normalnego, kontrolowanego spożywania alkoholu.

Źródła: rynekzdrowia.pl, portal.abczdrowie.pl

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Zbliża się przesilenie wiosenne

    Porą roku, która zazwyczaj najbardziej się dłuży jest zima, a najtrudniejsze do przetrwania są jej ostatnie tygodnie. Jesteśmy wtedy zmęczeni mało ruchliwym trybem życia, niedoborem światła słonecznego i zimnem. Jest to tzw. przesilenie wiosenne.

  • 5 zdrowych postanowień na Nowy Rok. Co warto zmienić?

    Istnieje kilka sfer życia, które warto uporządkować niezależnie od pory. Powoli, małymi krokami, ale zdecydowanie i sukcesywnie.  Oto kilka postanowień noworocznych –wystarczy wybrać jedno, a wiele dobrego zrobimy dla siebie i czasami też dla naszych najbliższych.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • Przyczyny i objawy nerwicy – jakie są rodzaje i jak objawiają się zaburzenia nerwicowe?

    Nerwica to niepsychotyczne zaburzenie psychiczne, którego przyczyn najczęściej upatruje się w czynnikach środowiskowych oraz genetycznych. Objawy nerwicy nie obejmują wyłącznie sfery psychicznej (lęk, natrętne myśli), mogą także pochodzić ze strony układu oddechowego (np. trudności z oddychaniem), układu krążenia (np. przyspieszone tempo pracy serca), układu nerwowego (np. dezorientacja) czy układu pokarmowego (np. nudności i wymioty). W jaki jeszcze sposób mogą objawiać się zaburzenia nerwicowe?

  • Nerwica – leczenie. Jakie są metody walki z zaburzeniami nerwicowymi i jak długo trwa leczenie nerwicy?

    Metodą najczęściej stosowanej w ocenie nerwic jest psychoterapia, mająca na celu zrozumienie zastosowania opcji i modyfikację zachowania. W wymaganym stosowaniu lękowym należy zastosować leczenie farmakologiczne, przeważnie stosować leki przeciwdepresyjne i przeciwlękowe. Jak długo trwa leczenie nerwicy? Czy jesteś lekarzem, gdy zauważysz u siebie objawy towarzyszące nerwicom? 

  • Depresję można zdiagnozować na podstawie tętna

    Dzięki trwającej 24 godziny analizie rytmu serca można przewidzieć depresję z aż 90% skutecznością. Badania na ten temat zostały zaprezentowane podczas 33 Europejskiego Kongresu Neuropsychofarmakologii, a ich autorami są naukowcy z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie. 

  • Podczas lockdownu warto mieć zwierzaka, twierdzą naukowcy

    Pandemia koronawirusa na pewien czas zamknęła nas w domach, co musiało się przełożyć na kondycję psychiczną osób zmuszonych do izolacji, często w całkowitej samotności. Druga fala pandemii nie jest wykluczona, a najnowsze badania pokazują, w jaki sposób przygotować się do niej, mając na uwadze ograniczenie obciążenia psychicznego. Okazuje się, że stres związany z lockdownem świetnie redukują czworonogi. 

  • Jak odprężyć się przed świętami? Sprawdzone sposoby na przedświąteczny relaks

    Końcówka roku to zdecydowanie jeden z najgorętszych okresów na przestrzeni dwunastu kolejnych miesięcy kalendarzowych. Niezaprzeczalnie to właśnie grudzień króluje w tym rankingu, co ma związek z obchodzonymi w tym czasie Świętami Bożego Narodzenia. Skupiamy wtedy całą swoją energię, aby jak najlepiej się do nich przygotować. Pociąga to jednak za sobą spory stres, który, kumulując się, może wpływać negatywnie zarówno na nas samych, jak i na otoczenie, w którym się znajdujemy. W dalszej części artykułu opowiem o kilku sprawdzonych sposobach na zrelaksowanie się i złapanie oddechu w tym i tak już niełatwym dla nas wszystkich czasie. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij