Czym jest prokalcytonina?
Michał Posmykiewicz

Czym jest prokalcytonina?

Prokalcytonina (PCT) jest białkiem składającym się ze 116 aminokwasów. W warunkach fizjologicznych prokalcytonina jest prekursorem kalcytoniny, czyli hormonu produkowanego w komórkach C tarczycy, który odpowiedzialny jest razem z parathormonem i kalcytriolem za regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie.
Jednak prokalcytonina odgrywa także bardzo ważną rolę w warunkach patologicznych. Jest ona bowiem bardzo czułym wskaźnikiem stanu zapalnego. W wyniku reakcji zapalnej jest ona uwalniana do krwi, zaś syntetyzowana jest w tych warunkach przez inne komórki (makrofagi, monocyty oraz komórki wątrobowe). Z tego powodu prokalcytonina jest bardzo ważnym markerem różnicowania i diagnostyki zakażeń.

Jak zachowuje się poziom prokalcytoniny w warunkach zakażenia organizmu?

W przypadku zakażenia organizmu poziom prokalcytoniny ulega podwyższeniu. W warunkach prawidłowych stężenie prokalcytoniny wynosi około 0,5 ng/ml. W warunkach infekcji poziom prokalcytoniny rośnie. Podwyższony poziom prokalcytoniny pojawia się zwykle po 3-4 godzinach od zadziałania czynnika infekcyjnego, osiąga szczyt po 6-8 godzinach, zaś normalizacji ulega w przeciągu 72 godzin.

Czy poziom prokalcytoniny rośnie w przypadku każdej infekcji?

Nie. Podwyższony poziom prokalcytoniny jest charakterystyczny dla zakażeń bakteryjnych, nie ulega natomiast podwyższeniu w przypadku infekcji wirusowych. Dzięki temu łatwo można odróżnić infekcję wirusową od bakteryjnej i tym sposobem szybko włączyć właściwe leczenie – w przypadku zakażenia bakteryjnego zawsze należy włączyć właściwą antybiotykoterpię, w innym przypadku bowiem leczenie nie będzie przynosiło żadnego rezultatu. Często w przypadku zakażenia bakteryjnego konieczne jest także zastosowanie zabiegu chirurgicznego – wszystko zależy od wskazań i objawów, jakie obecne są u pacjenta.

Jakie inne znaczenie kliniczne ma oznaczanie poziomu prokalcytoniny?

Obniżanie się poziomu prokalcytoniny bardzo dobrze współgra z procesem zdrowienia, dlatego wykorzystywana jest ona też do oceny skuteczności antybiotykoterapii oraz zabiegu chirurgicznego i tym samym do oceny wyników leczenia. Ponadto, ponieważ traktowana jest ona jako wskaźnik charakterystyczny dla zakażeń, może również służyć do różnicowania przyczyny gorączki niewiadomego pochodzenia (np. dzięki niej można odróżnić gorączkę pochodzenia bakteryjnego od gorączki w przebiegu schorzeń zapalnych, jak choroby autoimmunologiczne). 
Należy też pamiętać o tym, że poziom prokalcytoniny wzrasta w przypadku rozległych oparzeń, jak również w przebiegu ostrego zapalenia trzustki. Ponadto, ocena poziomu prokalcytoniny umożliwia monitorowanie pacjentów podatnych na rożnego rodzaju zakażenia, dotyczy to głównie chorych po rożnego rodzaju zabiegach operacyjnych, przeszczepach czy podczas leczenia preparatami immunosupresyjnymi. Dzięki ocenie poziomu prokalcytoniny lekarze są również w stanie ocenić ciężkość, stopień uogólnienia i rozwój infkecji bakteryjnej, poza tym mogą też monitorować przebieg i rokowanie w przebiegu posocznicy (sepsy), SIRS (zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej) oraz zespole niewydolności wielonarządowej. Oceniając poziom prokalcytoniny można też szybko i właściwie ocenić stan zdrowia noworodka i zastosować właściwe postępowanie. 

Czy prokalcytonina jest badaniem wchodzącym w skład tzw. pakietu lekarza POZ?

Nie. Prokalcytonina nie jest badaniem wchodzącym w zakres pakietu badań, który może zlecać bezpłatnie lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Jeśli pacjent chce wykonać takie badanie w obrębie POZ, musi za to badanie zapłacić. Prokalcytonina jest natomiast rutynowym badaniem zalecanym na oddziałach szpitalnych.

Czy do badania prokalcytoniny należy się jakoś specjalnie przygotować?

Nie. Poziom prokalcytoniny jest oznaczany z krwi, co oznacza, że pielęgniarka musi najpierw zdezynfekować skórę, a następnie po prostu pobrać krem strzykawką do właściwej probówki, w laboratorium badanie jest wykonywane bardzo szybko, zwykle w przeciągu kilku minut – ma to  bardzo duże znacznie na oddziałach szpitalnych, gdzie szybko trzeba zdiagnozować pacjenta, ocenić stan jego zdrowia oraz włączyć właściwe leczenie.
Należy pamiętać, że prokalcytonina jest bardzo czułym i wiarygodnym wskaźnikiem służącym do diagnostyki i monitorowania zakażeń bakteryjnych. Pomiar prokalcytoniny pozawala na skuteczną ocenę stanu zdrowia pacjenta. Wzrost poziomu prokalcytoniny oznacza pogorszenie się stanu zdrowia chorego oraz to, że dotychczasowe leczenie nie było prowadzone we właściwy sposób. Obniżenie się poziomu prokalcytoniny świadczy natomiast o tym, że stan zdrowia pacjenta ulega systematycznej poprawie oraz o tym, że dotychczasowe leczenie było właściwe i można je dalej kontynuować (badanie kontrolne poziomu prokalcytoniny  można wykonać już po dobie od włączonego leczenia). Przy bardzo ciężkich zakażeniach poziom prokalcytoniny może wzrosnąć nawet tysiąckrotnie, dotyczy to przede wszystkim sepsy oraz wstrząsu septycznego. 
Oznaczanie poziomu prokalcytoniny pozwala odróżnić zakażenie bakteryjne od wirusowego. Dzięki temu lekarz ma możliwość szybkiego włączenia właściwej kuracji. Szybkie włączenie prawidłowego leczenia w przypadku ciężkich zakażeń ratuje pacjentowi życie! 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (colitis ulcerosa, WZJG) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego? W jaki sposób leczy się WZJG? 

  • Bronchoskopia – wskazania, przebieg, wynik badania bronchoskopowego

    Bronchoskopia to inwazyjne badanie diagnostyczne, dzięki któremu można dokonać oceny dróg oddechowych  – wykryć wiele chorób i ustalić sposób leczenia. Wskazania do endokopii tchawicy i oskrzeli to m.in. nawracające zapalenia płuc, napady kaszlu o nieustalonej przyczynie czy zmiany widoczne na zdjęciu radiologicznym wymagające pogłębienia diagnostyki. Badanie jest bezbolesne, ale nieprzyjemne.

  • Porost islandzki – naturalna ulga dla gardła. Właściwości i zastosowanie preparatów z porostem islandzkim

    Porost islandzki, zwany inaczej płucnicą, bądź tarczownicą, rośnie na całej półkuli północnej. Obecne w nim kwasy porostowe hamuja rozwój drobnoustrojów w organizmie i wspomagają leczenie stanów zapalnych górnych dróg oddechowych. Preparaty z porostem islandzkim pomagają złagodzić pierwsze objawy przeziębienia i grypy, takie jak suchy kaszel czy drapanie i ból gardła, mogą być stosowane zarówno przez dorosłych, jak i dzieci.

  • Zespół Reye’a – przyczyny, objawy i leczenie choroby Reye’a u dzieci

    Zespół Reye’a to rzadka choroba dotykająca najczęściej dzieci w wieku 4–12 lat, której przyczyną jest przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego. Choroba Reye’a to ostra encefalopatia, która powoduje obrzęk mózgu i wątroby, w konsekwencji uszkodzenie układu nerwowego, a w 50 proc. przypadków nawet śmierć. Jakie są dokładne objawy zespołu Reye’a? Jak się go diagnozuje i leczy?

  • Lamblioza – jak dochodzi do zarażenia lambliami? Objawy i leczenie giardiozy

    Lamblioza (lub inaczej giardioza) to choroba pasożytnicza wywoływana przez pierwotniaki Giardia lamblia, objawiająca się przede wszystkim długotrwałą biegunką. Do zakażenia dochodzi najczęściej na skutek zjedzenia zarażonej żywności bądź wypicia skażonej wody.

  • Lipodemia – przyczyny, objawy, leczenie obrzęku tłuszczowego

    Lipodemia (inaczej obrzęk tłuszczowy lub „choroba grubych nóg”) jest bardzo rzadką chorobą, która najprawdopodobniej jest uwarunkowana genetycznie. Lipodemia charakteryzuje się nadmiernym odkładaniem się tkanki tłuszczowej na kończynach dolnych. Nadmiarowa tkanka tłuszczowa lokalizuje się na nogach od bioder do kostek – stopy pozostają niezmienione.

  • Erytrytol – najzdrowszy cukier świata. Poznaj właściwości oraz zastosowanie erytrolu

    Erytrytol to naturalna substancja słodząca o słodyczy sięgającej 60–80 proc. sacharozy, czyli tradycyjnego białego cukru. Ten zdrowy słodzik ma zerową wartość energetyczną (0 kcal) i nie jest metabolizowany przez organizm, dzięki czemu jest polecany osobom odchudzającym się i cukrzykom. Sprawdź, jakie jeszcze właściwości ma erytrol i jakie jest jego zastosowanie.

  • Uretroskopia – jakie są wskazania do wziernikowania cewki moczowej i jak przebiega badanie?

    Uretroskopia to inaczej wziernikowanie cewki moczowej. Dzięki temu inwazyjnemu badaniu zdiagnozować można wiele schorzeń układu moczowo–płciowego, np. zwężenie cewki moczowej, nowotwór moczowodu czy infekcję dróg moczowych. Objawami, które powinny skłonić do wizyty u urologa i które mogą być wskazaniem do wykonania uretroskopii są m. in. problemy z oddawaniem moczu, krwiomocz czy nawracające infekcje dróg moczowych. Jak przebiega wziernikowanie cewki moczowej? Czy jest bolesne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij