kwiat rumianku

Rumianek pospolity — wszechstronny kosmetyk i lek

Hieronim Bock, duchowny i botanik pisał „nie ma lepszego nad rumianek ziela, na wszelkie schorzenia i na urodę zawsze znajdzie radę”.

Spis treści

Rumianek pospolity – zastosowanie i wskazania

Rumianek pospolity stosowany jest w dolegliwościach żołądkowo-jelitowych (biegunka, wzdęcia, zaparcia, utrata apetytu, skurcze w obrębie przewodu pokarmowego, niestrawność, wrzody żołądka). Preparaty z kwiatów rumianku stosuje się również wewnętrznie w stanach lękowych, bezsenności, nerwicach, w zaburzeniach dróg moczowych i bólach różnego pochodzenia. Rumianek polecany jest do użytku zewnętrznego w stanach zapalnych skóry i błon śluzowych, na trudno gojące się rany, egzemy, owrzodzenia, odleżyny i oparzenia. 

Może być wykorzystany w postaci płukanek do jamy ustnej i gardła, do inhalacji w przypadku podrażnienia górnych dróg oddechowych, a także w zapaleniach okolic odbytu i narządów płciowych jako składnik maści, czy dodatek do kąpieli i płukanek. Często rumianek stosuje się w postaci kompresów na oczy w przebiegu stanów zapalnych spojówek i brzegów powiek, jęczmienia i gradówki. Ze względu na swoje właściwości chętnie wykorzystywany jest w kosmetyce, również w produktach dla dzieci i niemowląt.

Rumianek pospolity – wygląd, pochodzenie, morfologia

Rumianek pospolity (łac. Chamomilla recutitaMatricaria chamomilla) to roślina z rodziny astrowatych (Asteraceae), która występuje na terenach Europy, Azji, Ameryki i Australii. W Polsce spotykana jest na łąkach, zboczach gór, nieużytkach rolnych i uprawach. Roślina może osiągnąć wysokość 60 cm. Na rozgałęzionej łodydze osadzone są podwójnie i potrójnie pierzastosieczne liście oraz kwiaty zebrane w koszyczki. Liście są równowąskie, nitkowate i lekko skręcone.

Zewnętrzną część koszyczków tworzą białe, języczkowe kwiaty, a wnętrze składa się z rurkowatych, żółtych kwiatów. Nazwa gatunkowa wywodzi się od greckich słów chamos i melos, które oznaczają ziemne jabłko w nawiązaniu do zapachu rumianku. Łacińska nazwa matricaria pochodzi od słowa mater oznaczającego „matkę”, co ma symbolizować kojące, „matczyne” właściwości. Charakterystyczną cechą rumianku pospolitego jest puste, stożkowate dno kwiatowe i specyficzny zapach, co pozwala odróżnić go od podobnych gatunków pozbawionych działania leczniczego i mogących wywoływać reakcje alergiczne.

Rumianek pospolity – działanie, właściwości, skład

Głównym składnikiem aktywnym koszyczka rumianku jest olejek eteryczny, który zawiera (-)-α-bisabolol, tlenki bisabololu A, B i C, myrcen, matrycynę, farnezen, kadinen. Inne związki obecne w kwiatach to pochodne flawonowe (apigenina i 7-glukozyd apigeniny), kumaryny, kwasy fenolowe i polisacharydy. Substancje aktywne kwiatów rumianku hamują aktywność 5-lipooksygenazy, cyklooksygenazy i utlenianie kwasu arachidowego. Z synergistycznego działania flawonoidów, seskwiterpenów i azulenów wynikają właściwości przeciwzapalne. Ekstrakty z kwiatów rumianku hamują rozwój wrzodów, a także przyspieszają ich gojenie. Za odnowę błony śluzowej żołądka odpowiadają m.in. umbeliferon, herniryna, bisabolol, 7-glukozyd apigeniny. Składniki olejku eterycznego hamują wzrost bakterii i grzybów. Rumianek wykazuje także działanie przeciwświądowe i uspokajające.

Niektóre badania sugerują oddziaływanie rumianku na receptory kwasu gamma aminomasłowego (GABA)- efekt przeciwlękowy. W badaniach wykazano, że miejscowe stosowanie preparatów z rumianku w przypadku zapalenia skóry lub rumienia wywołanego światłem UVA lub UVB ma skuteczność zbliżoną do kremu z hydrokortyzonem o stężeniu 0,75%. Badania na zwierzętach potwierdziły właściwości przeciwhiperglikemiczne i ochronne na komórki β trzustki. Dodatkowo surowiec pomaga zredukować stres oksydacyjny, na który szczególnie narażeni są diabetycy.

Wykazano, że azuleny i cis-spiroeter z grupy spirocyklicznych poliacetylenów posiadają silne działanie antyalergiczne i przeciwhistaminowe. Rumianek pospolity działa spazmolitycznie, hamuje biegunkę i kolki niemowlęce. Składnik olejku- α-bisabolol hamuje aktywność pepsyny i tym samym zmniejsza uszkodzenia błony śluzowej żołądka. Najsilniejsze działanie przeciwdrobnoustrojowe wykazują dwa składniki olejku z kwiatów rumianku: α-bisabolol i chamazulen. Rumianek pospolity przyspiesza gojenie i regenerację naskórka i skóry właściwej. Surowiec pobudza proces ziarninowania, zmniejsza obrzęk i wysięk.

Rumianek pospolity – stosowanie i dawkowanie

W celu sporządzenia naparu należy 1-2 łyżki surowca zalać szklanką wrzątku i zaparzać pod przykryciem przez 15 minut. Po tym czasie napar należy przecedzić, ostudzić i spożywać w ilości 2-3 szklanki dziennie. Napar z rumianku można wykorzystać do stosowania zewnętrznego w postaci płukanek, okładów lub nasiadówek. W warunkach domowych można sporządzić także nalewkę. Zalecana do spożycia ilość nalewki to 2-4 łyżeczki na dzień (1:5 w 60% alkoholu). Na rynku dostępnych jest wiele kosmetyków zawierających w składzie rumianek pospolity: kremy, maści, żele pod oczy i na powieki, toniki, płyny do kąpieli i do mycia, szampony, maseczki i mleczka do twarzy. Na podrażnioną skórę zalecane są kąpiele rumiankowe. Około 80 g suszonych kwiatów rumianku należy zalać 3 litrami wody i gotować pod przykryciem przez 15 minut. Po przecedzeniu gotowy wywar należy dodać do wanny z ciepłą wodą.

Rumianek pospolity – interakcje z lekami i ziołami

Jednoczesne stosowanie rumianku  i warfaryny zwiększa ryzyko krwotoku. Długotrwałe przyjmowanie dużych dawek rumianku pospolitego może wpływać na skuteczność środków antykoncepcyjnych.

Rumianek pospolity – skutki uboczne, przedawkowanie

Stosowanie rumianku pospolitego rzadko wywołuje odczyny alergiczne. Prawdopodobnie w dużym stopniu wynikają one z zanieczyszczenia rumianku pospolitego rumiankiem psim (Anthemis cotula), który zawiera składnik alergizujący- antekotulid. Na alergie narażone są osoby uczulone na inne rośliny z rodziny Asteraceae. Reakcję alergiczną wywołuje matrycyna, a do jej głównych objawów zalicza się zapalenie skóry, zapalenie oskrzeli, duszność, atak astmy i nieżyt nosa.

Leki zawierające rumianek pospolity

Suplementy i wyroby medyczne zawierające rumianek pospolity

Kosmetyki zawierające rumianek pospolity

Działanie

  • antyseptyczne
  • przeciwalergiczne (łagodzi objawy alergii)
  • przeciwbakteryjne
  • przeciwbólowe (bez opioidów)
  • przeciwcukrzycowe (hipoglikemizujące; zmniejsza stężenie glukozy we krwi)
  • przeciwgrzybicze
  • przeciwświądowe
  • przeciwutleniające (antyoksydacyjne)
  • przeciwwirusowe
  • przeciwzapalne
  • zapobiega tworzeniu się owrzodzeń i nadżerek przewodu pokarmowego
  • przyspiesza proces gojenia się owrzodzeń trawiennych
  • spazmolityczne (rozkurcza i zmniejsza napięcie mięśni gładkich)
  • ściągające
  • uspokajające
  • immunostymulujące
  • przeciwdrobnoustrojowe
  • ułatwia trawienie

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • odwar
  • nalewka
  • wyciąg
  • krople
  • syrop
  • granulat
  • tabletka
  • kapsułka
  • maść
  • krem
  • płyn doustny
  • szampony i odżywki do włosów
  • żel na skórę
  • spray
  • pastylki do ssania
  • żelki
  • czopki

Substancje aktywne

  • fitosterole
  • flawonoidy
  • olejki eteryczne
  • garbniki
  • śluzy
  • polisacharydy
  • związki mineralne
  • kumaryny
  • poliacetyleny
  • związki goryczowe
  • kwasy fenolowe
  • cholina

Surowiec

  • kwiat
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij