Uczulenie na składniki zawarte w lekach

Wspołczesna medycyna dysponuje tysiacami lekow skutecznych w rożnych chorobach. Możemy je kupic w najbliższejaptece, a niektore nawet poza nia, w rożnych placowkach sprzedaży detalicznej. Przy coraz łatwiejszym dostępiedo lekow i rosnacej popularności niektorych z nich, wzrasta możliwośc uczulenia na produkty lecznicze.

Teoretycznie niemal każdy lek może wywołac reakcję alergiczna zwłaszcza, że wiele z nich ulega przemianom w naszym ustroju, dajac nowe zwiazki chemiczne. Rożne leki moga wywoływac podobne odczyny polekowe. Z drugiej zaś strony jeden preparat może dawac rożne objawy nadwrażliwości. Wpraktyce nadwrażliwośc na leki stanowi około 25 procent wszystkich powikła polekowych. Do lekow, ktore najczęściej sa stosowane, należa antybiotyki i leki przeciwzapalne.

Z tego też powodu najbardziej znane sa reakcje alergiczne po tych lekach. Ale uczulac moga rownież inne medykamenty np. sulfonamidy, salicylany, zwiazki jodu, metamizol i inne leki przeciwbolowe oraz preparaty stosowane na skorę w postaci maści lub kremow, żeli czy aerozoli. Alergię moga rownież wywołac składniki pomocnicze zawarte w tabletce lub maści np. konserwanty (parabeny, mertiolat), czy barwniki.

Objawy uczulenia sa bardziej burzliwe po podaniu dożylnym lub domi ęśniowym niż doustnym. Czasem występuja alergiczne reakcje krzyżowe, czyli reakcje na kilka lekow o podobnej budowie np. antybiotyki z grupy penicylin lub cefalosporyn, choc uczulił tylko jeden z nich.

Objawy uczulenia na leki

Osoby z innymi chorobami alergicznymi sa bardziej podatne na uczulenie na leki. Reakcje polekowe moga byc rożnorodne, jednak najczęściej objawy uczulenia na leki dotycza skory i sa to:

  • Pokrzywka - cechuja ja swędzace bable oraz obrzęki naczynioruchowe. Gdy obrzęk obejmuje twarz, to powoduje zniekształcenie jej zarysow, a jeśli drogi oddechowe, to może prowadzic do duszności. Bable utrzymuja się kilkakilkanaście godzin, jednocześnie moga pojawiac się nowe. Pokrzywkę moga wywołac np. kwas acetylosalicylowy albo substancje czynne w antybiotykach, np. z grupy ampicylin.
  • Wysypki plamisto-grudkowe - sa bardzo częstym, obok pokrzywki, odczynem skornym polekowym. Pojawiaja się zwykle po kilku dniach stosowania leku. Klasycznym przykładem jest wysypka po ampicylinach lub sulfonamidach.
  • Rumień wielopostaciowy - zdarza dośc często. Wykwitami sa dobrze odgraniczone rumienie o rożnych kształtach, ktore obejmuja głownie koczyny gorne i dolne, rzadziej tułow. Moga utrzymywac się na skorze do kilku tygodni. Pojawia się po penicylinach lub sulfonamidach.
  • Wypryski - charakteryzuja się obecnościa grudek, pęcherzykow i rumienia. Rozwijaja się najczęściej pod wpływem kontaktu skory z lekiem, najczęściej po 2-3 dniach. Lekami uczulajacymi sa często środki stosowane do leczenia chorob skory.

Od astmy po wstrząs

Innymi reakcjami na leki moga byc: napad astmy oskrzelowej, najczęściej wywoływany przez kwas acetylosalicylowy lub inne leki przeciwzapalne oraz zapalenie spojowek, objawiajace się ich przekrwieniem i obrzękiem. Na szczęście dolegliwości te nie stanowia zagrożenia dla oczu. Wywołane sa często przez leki okulistyczne w kroplach: antybiotyki, leki przeciwjaskrowe, a także ich konserwanty.
Czasem na skutek alergii polekowej dochodzi do zmian w obrazie krwi, co objawiac się może niedokrwistościa, obniżeniem liczby białych krwinek lub spadkiem liczby płytek krwi. Dlatego podczas terapii takimi lekami chory ma zlecane kontrolne badania morfologii krwi. Do reakcji ogolnoustrojowych zalicza się wstrzas i goraczkę polekowa.

Wstrzas albo zapaśc jest rzadkim, ale bardzo niebezpiecznym odczynem polekowym. Głowna przyczyna wstrzasu sa iniekcje lekow, a objawy moga wystapic już w trakcie zastrzyku. W Polsce wstrzasy występowały przede wszytkim po iniekcjach penicylin.

Goraczka polekowa występuje po upływie około 7 dni od podania leku. Może jej towarzyszyc powiększenie węzłow chłonnych, bole stawow i wysypka na skorze. Warto wspomniec, że niektore leki(np. z grupy tetracyklin, sulfonamidow, tiazydow, czy niektorych zioł, np. ziela dziurawca) moga rownież uczulac skorę na światło słoneczne, co powoduje powstawanie silnie przebarwionych plam lub wysypki na skorze wystawionej na działanie słońca.
Stosujac leki, ktore moga uczulac, lekarz zobowiazany jest zapytac chorego, czy dany lek już przyjmował i czy po jego zażyciu nie wystapiły niepokojace objawy. Jeśli nie ma pewności, że chory nie jest uczulony na lek np. penicylinę, to należy wykonac najpierw probę uczuleniowa.
Bezpieczniejsza możliwościa jest zalecenie pacjentowi leku z innej alternatywnej grupy terapeutycznej. Istotne jest zbieranie informacji w kartach chorobowych pacjentow o odczynach polekowych, aby w przyszłości chory nie otrzymał leku, na który jest nadwrażliwy.

Leczenie odczynów polekowych

Leczenie odczynow polekowych jest uzależnione od objawow, ktore wystapiły u chorego. Najważniejsze jest natychmiastowe odstawienie nietolerowanego leku i podanie środkow odczulajacych. Najczęściej sa to leki przeciwhistaminowe, ale czasem trzeba podac silniej działajace glikokortyko-sterydy. We wstrzasie trzeba natychmiast wdrożyc postępowanie przeciwwstrzasowe.
Jeśli choroba podstawowa wymaga dalszego leczenia, to lekarz zaleca inny alternatywny preparat.
Najlepsza metoda ograniczania liczby odczynow polekowych byłoby utrudnienie dostępu do preparatow mniej bezpiecznych.
Jest to niestety niemożliwe, dlatego każdy z nas powinien zawsze zastanowic się przed zastosowaniem kolejnego leku, zwłaszcza samodzielnym, czy jest on konieczny. Korzystajac z coraz większej oferty lekow bez recepty warto za każdym razem zwrocic się o poradę do aptekarza.
Zwłaszcza wowczas, gdy bierzemy jakiś lek po raz pierwszy lub gdy jednocześnie przyjmujemy już inne produkty lecznicze.

Czytelniku, pamiętaj, że:

   1. Doustne podawanie lekow jest bezpieczniejsze od podawania dożylnego lub domięśniowego albo od smarowania lekiem skory.
   2. Jednorazowe podanie leku jest lepiej tolerowane niż dłuższa terapia.
   3. Jeśli leczenie ma trwac jakiś czas, to bezpieczniejsza jest terapia ciagłą danym lekiem niż przerywana.
   4. Mężczyźni rzadziej uczulaja się na leki, niż kobiety.
   5. Osoby zdrowe sa mniej narażone na odczyny polekowe niż osoby: ciężko chore, wymagajace leczenia wieloma lekami, z upośledzona czynnościa watroby lub nerek albo alkoholicy. 6. Czasem uczula nie lek, ale jego pochodna powstała w organizmie lub substancja obojętna, dodana do danej postaci leku.
   6. Jeśli po przyjęciu dawki leku obserwujesz u siebie niepokojace objawy, to jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem i nie zażywaj kolejnej porcji leku.


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus