Rumień wielopostaciowy
Michał Posmykiewicz

Rumień wielopostaciowy

Istnieje wiele rożnego rodzaju wysypek. Jedne z nich przybierają formę plamek, inne mają postać grudek, jeszcze inne wyglądają jak małe pęcherzyki lub duże pęcherze. Część wysypek ma również postać rumienia, czyli miejscowego zaczerwienienia skóry. Rumień może być bardzo różnorodny i może towarzyszyć wielu chorobom.

Wyróżnia się między innymi:
Czasami można spotkać się z jeszcze inną postacią rumienia, jaką jest rumień wielopostaciowy. 

Czym zatem jest rumień wielopostaciowy?

Rumień wielopostaciowy, czyli erythema multiforme, jest zespołem nadwrażliwości na rożnego rodzaju czynniki. Zwykle ta nadwrażliwość dotyczy czynników infekcyjnych, leków czy też czynników chemicznych. Nadwrażliwość ta może przybierać rożne nasilenie. 

Jak wyglądają zmiany na skórze w przebiegu rumienia wielopostaciowego?

Wykwity skórne w przebiegu erythema multiforme przybierają postać zmian rumieniowych oraz pęcherzy o rożnym stopniu nasilenia. Czasami zmiany te wykazują tendencję do samoograniczania się, jednak czasami mogą przybierać postać ciężkiej choroby, mogącej nawet zagrażać życiu.

Powiązane produkty

Jakie czynniki najczęściej są odpowiedzialne za wywołanie reakcji nadwrażliwości?

Bardzo często erythema multiforme powstaje na skutek zażywania rożnego rodzajów leków. Najczęściej, do wywołania rumienia wielopostaciowego, przyczyniają się sulfonamidy, ale może on powstawać także w czasie kuracji penicylinami, lekami przeciwdrgawkowymi (między innymi fenobarbitalem, karbamazepiną, fenytoiną czy lamotryginą), czasami zdarza się on też w wyniku stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz allopurynolu. Rumień wielopostaciowy może także powstać w wyniku infekcji, często pojawia się w sytuacji zakażenia bakteriami atypowymi (np, Mycoplasma), wirusami HSV, enterowirusami oraz wirusami Coxackie. Czasem do powstania rumienia wielopostaciowego przyczyniają się też czynniki chemiczne. 

Czy rumień wielopostaciowy zawsze przebiega tak samo?

Nie. Rumień wielopostaciowy może przebiegać w rożny sposób, czasami są to po prostu łagodne wykwity skórne, czasami natomiast może być groźna choroba, która może stanowić stan zagrożenia życia. Wyróżnia się trzy główne postacie rumienia wielopostaciowego:
  • Postać zwykła rumienia wielopostaciowego (Erythema multiforme minor)
Ta forma rumienia wielopostaciowego przybiera postać rumieniowo-obrzękowych zmian. Zmiany te lokalizują się zazwyczaj na dalszych częściach kończyn, jednak mogą również obejmować inne części skóry, jak również błony śluzowe. Zmiany zwykle mają kształt pierścieni, w ich obrębie mogą tworzyć się pęcherze, które będą przekształcać się w większości w bolesne nadżerki.
  • Zespół Stevensa-Johnsona
Jest to bardziej poważna forma rumienia wielopostaciowego. W tej postaci rumienia wielopostaciowego na błonach śluzowych, głównie jamy ustnej i narządów płciowych, pojawiają się nietrwałe pęcherze. Pęcherze po pewnym czasie pękają, tworząc bolesne nadżerki.
  • Zespół Lyella
Jest to najbardziej poważna postać rumienia wielopostaciowego, w której śmiertelność wynosi około 30%. Inna nazwa zespołu Lyella to toksyczna nekroliza naskórka. W jej przebiegu dochodzi do erytrodermii, czyli uogólnionego zajęcia skóry, przejawiającego się zaczerwienieniem i złuszczaniem na ponad 90% powierzchni skóry, zaczynają tworzyć się pęcherze, które pękają i tworzą nadżerki, a cały naskórek zaczyna "spełzać" ze skóry. 
Należy pamiętać, że zarówno w przebiegu zespołu Stevensa-Johnsona, jak i zespołu Lyella, najbardziej typowe są zmiany skórne, o wyglądzie tarczy strzelniczej, z ciemnym lub fioletowym zabarwieniem w środku lub wykwitem pęcherzowym. Pacjent odczuwa silny ból. Z czasem, na skórze, poza pęcherzami i nadżerkami, zaczynają tworzyć się też ogniska martwicy. Ogniska martwicy są także obecne na błonach śluzowych. Ponadto, w przebiegu choroby często są zajmowane również błony śluzowe gałek ocznych, z towarzyszącym przekrwieniem spojówek. Nadżerki mogą też powstawać na błonach śluzowych układu moczowego oraz dróg oddechowych. 

Czy w przypadku zespołu Stevensa-Johnsona i zespołu Lyella, poza zmianami na skórze, mogą być dodatkowo obecne inne objawy?

Tak. Należy pamiętać o tym, że wystąpienie zmian skórnych w tych dwóch zespołach, zazwyczaj poprzedzają inne objawy, które utrzymują się przez około 1-7 dni. U chorego obecna jest wtedy gorączka, ból gardła, złe samopoczucie oraz ogólne osłabienie i rozbicie. Należy zatem pamiętać, że jeśli poza zmianami skórnymi obecne są też objawy ogólne, to raczej wykwity na skórze nie są zwykłą reakcją alergiczną wywołaną zażywanym lekiem czy też czynnikiem chemicznym. 

Jak wygląda postępowanie w przypadku rozpoznania rumienia wielopostaciowego?

Przede wszystkim, w pierwszej kolejności, należy wyeliminować czynnik, który mógł doprowadzić do rozwoju choroby. W przypadku postaci zwykłej erythema multiforme zwykle jest to postępowanie wystarczające, dodatkowo należy zastosować leki przeciwhistaminowe (przeciwalergiczne), które będą działać przyczynowo, jak również będą łagodzić ewentualny świąd skóry. Jeśli zmiany skórne ulegną nadkażeniu, wtedy należy do leczenia włączyć miejscowe antybiotyki i ewentualnie leki przeciwgrzybicze. Jeśli chodzi o zespól Stevensa-Johnsona i zespół Lyella, to pacjent wymaga hospitalizacji, najlepiej w oddziale specjalizującym się w leczeniu oparzeń, w czasie której należy kontrolować stan równowagi kwasowo-zasadowej oraz elektrolitów. Do leczenia stosuje się dożylnie podawane immunoglobuliny, zwykle czas ich podawania wynosi 2-4 dni. Pacjent powinien zostać poddany konsultacji dermatologicznej, w czasie której specjalista zdecyduje czy zachodzi potrzeba stosowania specjalnych opatrunków  lub maści. Dodatkowo, celem poprawy komfortu pacjenta, podaje się też leki działające przeciwbólowo. Rożne są natomiast opinie dotyczące podawania pacjentowi glikokortykosteroidow. 

Z czym należy różnicować rumień wielopostaciowy?

W różnicowaniu na pewno należy uwzględnić pokrzywkę - w jej przebiegu zmiany skórne nie występują na błonach śluzowych. Ponadto, w różnicowaniu należy uwzględnić też zakażenia wywoływane wirusem Herpes simplex, gronkowcowe złuszczające zapalenie skóry, chorobę Kawaski oraz pęcherzycę. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kaszel krtaniowy – objawy i leczenie szczekającego kaszlu u dzieci i dorosłych

    Krtaniowy kaszel, towarzyszący ostremu zapaleniu krtani, jest jednym z najbardziej charakterystycznych rodzajów kaszlu. W przypadku jego wystąpienia konieczny może być pilny kontakt z lekarzem, niekiedy również w ramach szpitalnego oddziału ratunkowego. Jak rozpoznać kaszel krtaniowy oraz jak wygląda jego leczenie?

  • SPF i PPD – co określają te współczynniki? Jak prawidłowo stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi?

    Latem powinniśmy korzystać z preparatów zawierających filtry UV, które chronią przed oparzeniami słonecznymi, zapobiegają wczesnym oznakom starzenia się i zmniejszają ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak one właściwie działają? Jak wybrać odpowiedni filtr przeciwsłoneczny? Co oznaczają symbole na etykietach?

  • Smart drugs – jak działają? Czy nootropy są bezpieczne?

    Ostatnio coraz głośniej o tzw. smart drugs. Są to leki nootropowe, stanowiące grupę niejednorodnych substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu takich zaburzeń i chorób, jak ADHD, narkolepsja czy otępienie. Dzięki temu, że nootropy poprawiają zdolności poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, coraz więcej osób zaczęło stosować je bez wskazań medycznych. Czy to bezpieczna praktyka?

  • Zasady refundacji pieluchomajtek – aktualne wytyczne

    Nietrzymanie moczu lub kału dotyka wielu chorych, głównie osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz chorobami nowotworowymi. Opieka nad pacjentem z tymi dolegliwościami generuje wysokie koszty. Dlatego warto znać zasady refundacji pieluchomajtek i innych wyrobów chłonnych: komu przysługuje, jak pozyskać zlecenie i gdzie je zrealizować. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne.

  • Kolagen na stawy dla sportowców – jak wybrać najlepszy?

    Kolagen to białko budulcowe organizmu. Odgrywa ważną rolę w kontekście zdrowia naszych stawów. Sportowcy odbywający regularne i nierzadko niezwykle intensywne treningi powinni dbać o odpowiednią suplementację wspierającą regenerację organizmu. Kolagen jest jednym ze składników, które warto włączyć do regularnego spożycia. Jak działa kolagen na stawy? Ile kolagenu przyjmować, by wzmocnić stawy? Po jakim czasie suplementacji sportowcy zauważają wymierne efekty? Odpowiadamy!

  • Dlaczego warto się szczepić?

    Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny, które przyczyniły się do znacznego zmniejszenia liczby zachorowań i zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. W dobie rozwijających się teorii spiskowych i dezinformacji warto zrozumieć, czym są szczepienia, jak działają i dlaczego są niezbędne dla zdrowia.

  • Problemy z żołądkiem a substancje naturalne. Dowody naukowe i innowacyjne podejście lecznicze

    Prawie każdemu z nas przynajmniej raz w życiu zdarzyło się doświadczyć niestrawności czy refluksu żołądkowo-przełykowego, charakteryzujących się bólem brzucha, trudnościami w trawieniu czy pieczeniem za mostkiem. Dwoma organami, których powyższy problem dotyczy w największym stopniu, są przełyk i żołądek.

  • INR testy do kontroli krzepliwości krwi – jak je wykonać? Cena, refundacja

    W styczniu 2024 roku wprowadzono do wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie aparaty i paski testowe do przeprowadzania testów diagnostycznych INR/PT. Wyroby te podlegają refundacji w przypadku pacjentów leczonych lekami przeciwzakrzepowymi z grupy antagonistów witaminy K oraz spełniających określone w rozporządzeniu kryteria. Testy INR do wykonania w warunkach domowych pozwalają w łatwy i szybki sposób monitorować terapię antykoagulantami takimi jak acenokumarol i warfaryna, co pozwala kontrolować prawidłowy zakres terapeutyczny dla pacjenta.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij