Rumień wielopostaciowy - portal DOZ.pl
Rumień wielopostaciowy
Michał Posmykiewicz

Rumień wielopostaciowy

Istnieje wiele rożnego rodzaju wysypek. Jedne z nich przybierają formę plamek, inne mają postać grudek, jeszcze inne wyglądają jak małe pęcherzyki lub duże pęcherze. Część wysypek ma również postać rumienia, czyli miejscowego zaczerwienienia skóry. Rumień może być bardzo różnorodny i może towarzyszyć wielu chorobom.

Czym zatem jest rumień wielopostaciowy?

Rumień wielopostaciowy, czyli erythema multiforme, jest zespołem nadwrażliwości na rożnego rodzaju czynniki. Zwykle ta nadwrażliwość dotyczy czynników infekcyjnych, leków czy też czynników chemicznych. Nadwrażliwość ta może przybierać rożne nasilenie. 

Jak wyglądają zmiany na skórze w przebiegu rumienia wielopostaciowego?

Wykwity skórne w przebiegu erythema multiforme przybierają postać zmian rumieniowych oraz pęcherzy o rożnym stopniu nasilenia. Czasami zmiany te wykazują tendencję do samoograniczania się, jednak czasami mogą przybierać postać ciężkiej choroby, mogącej nawet zagrażać życiu.

Polecane dla Ciebie

Jakie czynniki najczęściej są odpowiedzialne za wywołanie reakcji nadwrażliwości?

Bardzo często erythema multiforme powstaje na skutek zażywania rożnego rodzajów leków. Najczęściej, do wywołania rumienia wielopostaciowego, przyczyniają się sulfonamidy, ale może on powstawać także w czasie kuracji penicylinami, lekami przeciwdrgawkowymi (między innymi fenobarbitalem, karbamazepiną, fenytoiną czy lamotryginą), czasami zdarza się on też w wyniku stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz allopurynolu. Rumień wielopostaciowy może także powstać w wyniku infekcji, często pojawia się w sytuacji zakażenia bakteriami atypowymi (np, Mycoplasma), wirusami HSV, enterowirusami oraz wirusami Coxackie. Czasem do powstania rumienia wielopostaciowego przyczyniają się też czynniki chemiczne. 

Czy rumień wielopostaciowy zawsze przebiega tak samo?

Nie. Rumień wielopostaciowy może przebiegać w rożny sposób, czasami są to po prostu łagodne wykwity skórne, czasami natomiast może być groźna choroba, która może stanowić stan zagrożenia życia. Wyróżnia się trzy główne postacie rumienia wielopostaciowego:
  • Postać zwykła rumienia wielopostaciowego (Erythema multiforme minor)
Ta forma rumienia wielopostaciowego przybiera postać rumieniowo-obrzękowych zmian. Zmiany te lokalizują się zazwyczaj na dalszych częściach kończyn, jednak mogą również obejmować inne części skóry, jak również błony śluzowe. Zmiany zwykle mają kształt pierścieni, w ich obrębie mogą tworzyć się pęcherze, które będą przekształcać się w większości w bolesne nadżerki.
  • Zespół Stevensa-Johnsona
Jest to bardziej poważna forma rumienia wielopostaciowego. W tej postaci rumienia wielopostaciowego na błonach śluzowych, głównie jamy ustnej i narządów płciowych, pojawiają się nietrwałe pęcherze. Pęcherze po pewnym czasie pękają, tworząc bolesne nadżerki.
  • Zespół Lyella
Jest to najbardziej poważna postać rumienia wielopostaciowego, w której śmiertelność wynosi około 30%. Inna nazwa zespołu Lyella to toksyczna nekroliza naskórka. W jej przebiegu dochodzi do erytrodermii, czyli uogólnionego zajęcia skóry, przejawiającego się zaczerwienieniem i złuszczaniem na ponad 90% powierzchni skóry, zaczynają tworzyć się pęcherze, które pękają i tworzą nadżerki, a cały naskórek zaczyna "spełzać" ze skóry. 
Należy pamiętać, że zarówno w przebiegu zespołu Stevensa-Johnsona, jak i zespołu Lyella, najbardziej typowe są zmiany skórne, o wyglądzie tarczy strzelniczej, z ciemnym lub fioletowym zabarwieniem w środku lub wykwitem pęcherzowym. Pacjent odczuwa silny ból. Z czasem, na skórze, poza pęcherzami i nadżerkami, zaczynają tworzyć się też ogniska martwicy. Ogniska martwicy są także obecne na błonach śluzowych. Ponadto, w przebiegu choroby często są zajmowane również błony śluzowe gałek ocznych, z towarzyszącym przekrwieniem spojówek. Nadżerki mogą też powstawać na błonach śluzowych układu moczowego oraz dróg oddechowych. 

Czy w przypadku zespołu Stevensa-Johnsona i zespołu Lyella, poza zmianami na skórze, mogą być dodatkowo obecne inne objawy?

Tak. Należy pamiętać o tym, że wystąpienie zmian skórnych w tych dwóch zespołach, zazwyczaj poprzedzają inne objawy, które utrzymują się przez około 1-7 dni. U chorego obecna jest wtedy gorączka, ból gardła, złe samopoczucie oraz ogólne osłabienie i rozbicie. Należy zatem pamiętać, że jeśli poza zmianami skórnymi obecne są też objawy ogólne, to raczej wykwity na skórze nie są zwykłą reakcją alergiczną wywołaną zażywanym lekiem czy też czynnikiem chemicznym. 

Jak wygląda postępowanie w przypadku rozpoznania rumienia wielopostaciowego?

Przede wszystkim, w pierwszej kolejności, należy wyeliminować czynnik, który mógł doprowadzić do rozwoju choroby. W przypadku postaci zwykłej erythema multiforme zwykle jest to postępowanie wystarczające, dodatkowo należy zastosować leki przeciwhistaminowe (przeciwalergiczne), które będą działać przyczynowo, jak również będą łagodzić ewentualny świąd skóry. Jeśli zmiany skórne ulegną nadkażeniu, wtedy należy do leczenia włączyć miejscowe antybiotyki i ewentualnie leki przeciwgrzybicze. Jeśli chodzi o zespól Stevensa-Johnsona i zespół Lyella, to pacjent wymaga hospitalizacji, najlepiej w oddziale specjalizującym się w leczeniu oparzeń, w czasie której należy kontrolować stan równowagi kwasowo-zasadowej oraz elektrolitów. Do leczenia stosuje się dożylnie podawane immunoglobuliny, zwykle czas ich podawania wynosi 2-4 dni. Pacjent powinien zostać poddany konsultacji dermatologicznej, w czasie której specjalista zdecyduje czy zachodzi potrzeba stosowania specjalnych opatrunków  lub maści. Dodatkowo, celem poprawy komfortu pacjenta, podaje się też leki działające przeciwbólowo. Rożne są natomiast opinie dotyczące podawania pacjentowi glikokortykosteroidow. 

Z czym należy różnicować rumień wielopostaciowy?

W różnicowaniu na pewno należy uwzględnić pokrzywkę - w jej przebiegu zmiany skórne nie występują na błonach śluzowych. Ponadto, w różnicowaniu należy uwzględnić też zakażenia wywoływane wirusem Herpes simplex, gronkowcowe złuszczające zapalenie skóry, chorobę Kawaski oraz pęcherzycę. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Fakty i mity o kacu

    Niezależnie od wyników badań dotyczących odżywczych właściwości alkoholu i jego pozytywnego działania na nasz organizm, ogólnie wiadomo, że alkohol spożywany w nadmiarze jest szkodliwy. Najlepszym sposobem uniknięcia nieprzyjemnych skutków alkoholowych ekscesów (czyli tzw. kaca) jest spożywanie drinków w odpowiednich ilościach.

  • Sposoby na kaca – jak radzić sobie z syndromem dnia poprzedniego?

    „Ach, co to była za noc!” – wspominamy z rozmarzeniem Sylwestra. Często temu rozmarzeniu towarzyszą jednak przykre pamiątki w postaci tępego bólu głowy, nudności, wzmożonego pragnienia i ogólnego złego samopoczucia. Każdy z nas może doświadczać zupełnie innego wachlarza objawów związanego z odchorowywaniem naszych wcześniejszych szaleństw.

  • Wycięcie migdałków (tonsillektomia) – kiedy należy usunąć migdałki?

    Wycięcie migdałków podniebiennych bądź wycięcie trzeciego migdała to proste zabiegi, które mogą znacząco poprawić jakość życia oraz uchronić przed groźnymi powikłaniami, zarówno dzieci, jak i dorosłych, którzy cierpią z powodu nawracających angin. Choć decyzja o usunięciu migdałków należy do lekarza, warto sprawdzić, jakie są wskazania do przeprowadzenia zabiegu i jak wygląda rekonwalescencja.

  • Domowe sposoby na hemoroidy – jak wyleczyć hemoroidy? Poznaj naturalne metody na pozbycie się żylaków odbytu

    Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, pod warunkiem jednak, że zastosujemy je odpowiednio wcześnie – w momencie pojawienia się pierwszych objawów hemoroidów (zazwyczaj jest to świąd i pieczenie odbytu). Wśród naturalnych metod walki z żylakami odbytu znajdują się zimne okłady z lodu, nasiadówki, ciepłe kąpiele z dodatkiem olejków, a także maści i czopki dostępne w aptece bez recepty.

  • Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?

    Siemię lniane, czyli nasiona lnu pospolitego, to niewielkie ziarenka o brązowej lub lekko złotej barwie. Z powodu wielu właściwości prozdrowotnych zaliczane są do superfoods – wykorzystywane są we wspomagającym leczeniu wielu schorzeń, np. układu pokarmowego czy sercowo–naczyniowego, mają także pozytywne działanie na włosy oraz skórę. Jakie są właściwości siemienia lnianego? Jak przygotować siemię lniane?

  • Żele do dezynfekcji – jakie wybrać? Czy wszystkie ochronią przed koronawirusem?

    Mydło, płyny antybakteryjne i żele do dezynfekcji na stałe zagościły w naszym życiu. Choć oferta rynkowa jest ogromna, to nie wszystkie dostępne produkty skutecznie usuwają koronawirusa z powierzchni użytkowych, a przede wszystkim z naszych dłoni. Jak wybrać mądrze? Jakimi kryteriami się kierować?

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij