Rumień wielopostaciowy - portal DOZ.pl
Rumień wielopostaciowy
Michał Posmykiewicz

Rumień wielopostaciowy

Istnieje wiele rożnego rodzaju wysypek. Jedne z nich przybierają formę plamek, inne mają postać grudek, jeszcze inne wyglądają jak małe pęcherzyki lub duże pęcherze. Część wysypek ma również postać rumienia, czyli miejscowego zaczerwienienia skóry. Rumień może być bardzo różnorodny i może towarzyszyć wielu chorobom.
Wyróżnia się między innymi:
  • rumień guzowaty,
  • rumień wędrujący,
  • rumień zakaźny,
  • rumień nagły.
Czasami można spotkać się z jeszcze inną postacią rumienia, jaką jest rumień wielopostaciowy. 

Czym zatem jest rumień wielopostaciowy?

Rumień wielopostaciowy, czyli erythema multiforme, jest zespołem nadwrażliwości na rożnego rodzaju czynniki. Zwykle ta nadwrażliwość dotyczy czynników infekcyjnych, leków czy też czynników chemicznych. Nadwrażliwość ta może przybierać rożne nasilenie. 

Jak wyglądają zmiany na skórze w przebiegu rumienia wielopostaciowego?

Wykwity skórne w przebiegu erythema multiforme przybierają postać zmian rumieniowych oraz pęcherzy o rożnym stopniu nasilenia. Czasami zmiany te wykazują tendencję do samoograniczania się, jednak czasami mogą przybierać postać ciężkiej choroby, mogącej nawet zagrażać życiu.

Polecane dla Ciebie

Jakie czynniki najczęściej są odpowiedzialne za wywołanie reakcji nadwrażliwości?

Bardzo często erythema multiforme powstaje na skutek zażywania rożnego rodzajów leków. Najczęściej, do wywołania rumienia wielopostaciowego, przyczyniają się sulfonamidy, ale może on powstawać także w czasie kuracji penicylinami, lekami przeciwdrgawkowymi (między innymi fenobarbitalem, karbamazepiną, fenytoiną czy lamotryginą), czasami zdarza się on też w wyniku stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz allopurynolu. Rumień wielopostaciowy może także powstać w wyniku infekcji, często pojawia się w sytuacji zakażenia bakteriami atypowymi (np, Mycoplasma), wirusami HSV, enterowirusami oraz wirusami Coxackie. Czasem do powstania rumienia wielopostaciowego przyczyniają się też czynniki chemiczne. 

Czy rumień wielopostaciowy zawsze przebiega tak samo?

Nie. Rumień wielopostaciowy może przebiegać w rożny sposób, czasami są to po prostu łagodne wykwity skórne, czasami natomiast może być groźna choroba, która może stanowić stan zagrożenia życia. Wyróżnia się trzy główne postacie rumienia wielopostaciowego:
  • Postać zwykła rumienia wielopostaciowego (Erythema multiforme minor)
Ta forma rumienia wielopostaciowego przybiera postać rumieniowo-obrzękowych zmian. Zmiany te lokalizują się zazwyczaj na dalszych częściach kończyn, jednak mogą również obejmować inne części skóry, jak również błony śluzowe. Zmiany zwykle mają kształt pierścieni, w ich obrębie mogą tworzyć się pęcherze, które będą przekształcać się w większości w bolesne nadżerki.
  • Zespół Stevensa-Johnsona
Jest to bardziej poważna forma rumienia wielopostaciowego. W tej postaci rumienia wielopostaciowego na błonach śluzowych, głównie jamy ustnej i narządów płciowych, pojawiają się nietrwałe pęcherze. Pęcherze po pewnym czasie pękają, tworząc bolesne nadżerki.
  • Zespół Lyella
Jest to najbardziej poważna postać rumienia wielopostaciowego, w której śmiertelność wynosi około 30%. Inna nazwa zespołu Lyella to toksyczna nekroliza naskórka. W jej przebiegu dochodzi do erytrodermii, czyli uogólnionego zajęcia skóry, przejawiającego się zaczerwienieniem i złuszczaniem na ponad 90% powierzchni skóry, zaczynają tworzyć się pęcherze, które pękają i tworzą nadżerki, a cały naskórek zaczyna "spełzać" ze skóry. 
Należy pamiętać, że zarówno w przebiegu zespołu Stevensa-Johnsona, jak i zespołu Lyella, najbardziej typowe są zmiany skórne, o wyglądzie tarczy strzelniczej, z ciemnym lub fioletowym zabarwieniem w środku lub wykwitem pęcherzowym. Pacjent odczuwa silny ból. Z czasem, na skórze, poza pęcherzami i nadżerkami, zaczynają tworzyć się też ogniska martwicy. Ogniska martwicy są także obecne na błonach śluzowych. Ponadto, w przebiegu choroby często są zajmowane również błony śluzowe gałek ocznych, z towarzyszącym przekrwieniem spojówek. Nadżerki mogą też powstawać na błonach śluzowych układu moczowego oraz dróg oddechowych. 

Czy w przypadku zespołu Stevensa-Johnsona i zespołu Lyella, poza zmianami na skórze, mogą być dodatkowo obecne inne objawy?

Tak. Należy pamiętać o tym, że wystąpienie zmian skórnych w tych dwóch zespołach, zazwyczaj poprzedzają inne objawy, które utrzymują się przez około 1-7 dni. U chorego obecna jest wtedy gorączka, ból gardła, złe samopoczucie oraz ogólne osłabienie i rozbicie. Należy zatem pamiętać, że jeśli poza zmianami skórnymi obecne są też objawy ogólne, to raczej wykwity na skórze nie są zwykłą reakcją alergiczną wywołaną zażywanym lekiem czy też czynnikiem chemicznym. 

Jak wygląda postępowanie w przypadku rozpoznania rumienia wielopostaciowego?

Przede wszystkim, w pierwszej kolejności, należy wyeliminować czynnik, który mógł doprowadzić do rozwoju choroby. W przypadku postaci zwykłej erythema multiforme zwykle jest to postępowanie wystarczające, dodatkowo należy zastosować leki przeciwhistaminowe (przeciwalergiczne), które będą działać przyczynowo, jak również będą łagodzić ewentualny świąd skóry. Jeśli zmiany skórne ulegną nadkażeniu, wtedy należy do leczenia włączyć miejscowe antybiotyki i ewentualnie leki przeciwgrzybicze. Jeśli chodzi o zespól Stevensa-Johnsona i zespół Lyella, to pacjent wymaga hospitalizacji, najlepiej w oddziale specjalizującym się w leczeniu oparzeń, w czasie której należy kontrolować stan równowagi kwasowo-zasadowej oraz elektrolitów. Do leczenia stosuje się dożylnie podawane immunoglobuliny, zwykle czas ich podawania wynosi 2-4 dni. Pacjent powinien zostać poddany konsultacji dermatologicznej, w czasie której specjalista zdecyduje czy zachodzi potrzeba stosowania specjalnych opatrunków  lub maści. Dodatkowo, celem poprawy komfortu pacjenta, podaje się też leki działające przeciwbólowo. Rożne są natomiast opinie dotyczące podawania pacjentowi glikokortykosteroidow. 

Z czym należy różnicować rumień wielopostaciowy?

W różnicowaniu na pewno należy uwzględnić pokrzywkę - w jej przebiegu zmiany skórne nie występują na błonach śluzowych. Ponadto, w różnicowaniu należy uwzględnić też zakażenia wywoływane wirusem Herpes simplex, gronkowcowe złuszczające zapalenie skóry, chorobę Kawaski oraz pęcherzycę. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Astaksantyna jako cenny antyoksydant – jakie ma właściwości i gdzie można ją znaleźć?

    Astaksantyna, karotenoid występujący naturalnie w algach, szturmem zdobywa rzesze wielbicieli. Docenia się ją jako jeden z najcenniejszych nutraceutyków o szerokim spektrum zastosowania. Czym jest astaksantyna i jakie ma właściwości? Dowiedzmy się więcej. 

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • MSM – co to jest siarka organiczna? Skuteczność, wskazania, przeciwwskazania

    Siarka organiczna MSM wpływa korzystnie na stawy, mięśnie i kości. Badania nad tym pierwiastkiem pokazują, że jednoczesna suplementacja MSM i chondroityny, glukozaminy lub kwasu bosweliowego może zwiększyć skuteczność terapii wspomagającej leczenie stanów zapalnych stawów. Jak dawkować MSM, jakie są przeciwwskazania do suplementacji siarki i czym się kierować wybierając preparat z siarką organiczną?

  • Ubichinol – co to jest? Wskazania do stosowania koenzymu Q10, dawkownie, efekty

    Ubichinol to aktywna forma koenzymu Q10, przez niektórych określana mianem „super paliwa" dla organizmu. Jest związkiem chemicznym z grupy chinonów, który wpływa na funkcjonalność komórek, dbając o ich prawidłowy rozwój. Aby uzupełnić niedobory koenzymu Q10, warto wybierać suplementy zawierające jego aktywną postać, która uważana jest za łatwiej przyswajalną niż postać utleniona – ubichinon. Kiedy stosować ubichinol, jak dawkować koenzym Q10 i na jakie efekty można liczyć, zażywając go regularnie?

  • Chlorella – jakie ma właściwości? Czy warto ją stosować i jak dawkować?

    Chlorella jest zieloną algą, która należy do grupy zielenic. Zawiera więcej kwasu foliowego i żelaza niż inne pokarmy roślinne. Suplementacja chlorelli może wpływać korzystnie na obniżenie czynników predysponujących do chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych, stanowić element uzupełniający niedobory białka, a także być stosowana podczas detoksu organizmu. Jak dawkować chlorellę, czy można ją stosować w ciąży lub podawać ją dzieciom, a także jakie mogą być skutki uboczne suplementacji tego produktu typu superfood?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij