Próchnica między zębami – jak ją wykryć, zapobiegać i leczyć?
Barbara Chmielewska

Próchnica między zębami – jak ją wykryć, zapobiegać i leczyć?

Zmiany próchnicowe między zębami bywają trudne do wykrycia. Szczególnie trudno wykryć zmiany na wczesnym etapie. Pomocne okazuje się badanie RTG. Objawem próchnicy między zębami jest często strzępienie się nici dentystycznej.

Próchnica między zębami – dlaczego powstaje?

Próchnica to choroba prowadząca do niszczenia i utraty twardych tkanek zęba (powstanie ubytku). Na jej wystąpienie ma wpływ wiele czynników, przede wszystkim obecność płytki nazębnej i dieta bogata w węglowodany. Płytka bakteryjna zawiera m.in. szczepy próchnicotwórcze, które żywią się cukrami z pożywienia. Fermentując je, wytwarzają kwasy, które zapoczątkowują demineralizację i uszkodzenie szkliwa.

Niektóre miejsca, np. zagłębienia anatomiczne zębów czy trudno dostępne powierzchnie styczne (powierzchnie między zębami), są niedostępne lub trudno dostępne dla włosia szczotki. Sprzyjają więc zaleganiu płytki bakteryjnej, a przez to są bardziej narażone na rozwój próchnicy.

W przypadku powierzchni stycznych próchnica rozwija się pomiędzy brzegiem dziąsła a punktem stycznym (punkt kontaktu sąsiednich zębów), dlatego nierzadko zlokalizowana jest na obu sąsiadujących zębach (próchnica między zębami).

Jak rozpoznać próchnicę międzyzębową?

Diagnostyka próchnicy na powierzchniach stycznych ze względu na brak bezpośredniego wglądu nie jest łatwa przy pomocy metody wizualno-dotykowej. Można powiedzieć, że jest to próchnica ukryta dla wzroku. Szczególnie trudno wykryć zmiany na wczesnym etapie, a taki jest cel stomatologii minimalnie inwazyjnej, opierającej się na zasadzie zachowania jak największej ilości własnych tkanek zęba. Z pomocą przychodzą tu dodatkowe metody diagnostyczne, m.in.:

  • badania radiologiczne – szczególnie zdjęcia skrzydłowo-zgryzowe;
  • transiluminacja – prześwietlanie powierzchni stycznych w celu oceny ich ciągłości;
  • fluorescencja – laser diodowy emituje światło podczerwone wzbudzające atomy naświetlanej powierzchni, która wyemituje falę o odpowiedniej długości w zależności od tego, czy jest wolna od próchnicy czy nie; wynik pozwala na ocenę zdrowia tkanek zęba w 4-stopniowej skali.

Badania przeprowadzone w Zakładzie Stomatologii Ogólnej PUM pokazały, że próchnica na powierzchniach stycznych zlokalizowana w obrębie szkliwa bardzo rzadko daje objawy subiektywne. Dopiero po dojściu do zębiny i w miarę zajmowania jej kolejnych warstw procent reagujących zębów wzrasta – od 7,1 proc. dla próchnicy osiągającej granicę szkliwno-zębinową do 46,9 proc. w przypadku zajęcia powyżej 1/3 grubości zębiny. Na obecność ubytku na powierzchniach stycznych może też wskazywać strzępienie się nici dentystycznej, stan zapalny brodawki dziąsłowej czy zaleganie pokarmu między zębami.

Powiązane produkty

Próchnica między zębami – jak leczyć?

Leczenie zmian próchnicowych uzależnione jest od stopnia ich zaawansowania. Najwcześniejszy etap choroby to tzw. biała plama. Dochodzi wtedy do demineralizacji szkliwa, ale jeszcze bez powstania ubytku w zębie. Plama próchnicowa odróżnia się barwą od otaczającego zdrowego szkliwa – zwykle jest biała, ale może też przybierać ciemny kolor na skutek odkładania się substancji barwnych. Na tym etapie możliwe jest zatrzymanie progresji zmiany za pomocą remineralizacji. Można ją wykonywać m.in. za pomocą:

  • związków fluorkowych – w formie pianek, lakierów, żeli,
  • związków niefluorkowych – zawierają one inne czynniki remineralizujące, np. siarczan wapnia, fosforan potasu, fosfopeptyd kazeiny,
  • preparatów kombinowanych.

Dowiedz się, czym jest remineralizacja szkliwa.

Można również wykonywać zabiegi infiltracji, czyli pokrywania odwapnionego miejsca za pomocą specjalnej światłoutwardzalnej żywicy. Wnika ona w mikroporowatości szkliwa, w wyniku czego uzyskuje się jego wzmocnienie oraz zahamowanie rozwoju próchnicy. W sytuacji gdy dojdzie do powstania ubytku, konieczne jest leczenie inwazyjne – usunięcie tkanek próchnicowych i odbudowanie struktury zęba za pomocą materiałów do wypełnień (tzw. plomby).

Jaka profilaktyka – pasty, irygatory, taśmy, nici

Duża część zmian, jak próchnica międzyzębowa na powierzchniach stycznych, nie jest wykrywana podczas badania klinicznego, każdy pierwszorazowy pacjent powinien mieć wykonane zdjęcie RTG.

Częstość kolejnych badań radiologicznych ustala się w zależności od ryzyka próchnicy. W jej zapobieganiu kluczowe jest wdrożenie profesjonalnych zabiegów higienizacyjnych oraz dobranie dla danego pacjenta indywidualnej profilaktyki domowej.

Najlepiej, aby preparaty (pasty, płukanki) i akcesoria do mycia (szczotki, nici dentystyczne, szczoteczki międzyzębowe, niekiedy irygator) zostały dobrane przez higienistkę stomatologiczną lub lekarza dentystę.

Sprawdź ofertę szczoteczek międzyzębowych.

Warto wiedzieć, że pasty i płukanki z fluorem przeznaczone do użytku domowego również wykazują działanie remineralizujące. W połączeniu z właściwą techniką i częstotliwością oczyszczania oraz odpowiednią dietą (m.in. zmniejszenie częstotliwości spożywania cukrów, nie podjadanie pomiędzy posiłkami) są kluczowym elementem zapobiegania próchnicy.

  1. Mirska-Miętek M: Diagnozowanie zmian próchnicowych na powierzchniach stycznych zębów stałych. Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, 2010.
  2. Barczyński P, Gmerek A, Buczkowska-Radlińska J: Diagnostyka próchnicy powierzchni stycznych – przegląd piśmiennictwa. Pom J Life Sci, 2015.
  3. Tysiąc-Miśta M, Falfaińska K, Hodur D, Cieślik M: Próchnica początkowa – patogeneza i metody leczenia. Stomatologia po Dyplomie, 2016.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Zatrucie pokarmowe – jak sobie pomóc? Co jeść i pić?

    Zatrucie pokarmowe i wynikające z niego objawy potrafią być bardzo uciążliwe i mogą przysporzyć wielu niedogodności. Z tego względu warto wiedzieć, jak sobie z nimi radzić. Ile trwa zatrucie pokarmowe oraz jak mu zapobiegać?

  • Kaszel palacza – objawy, co na niego stosować?

    Kaszel palacza powstaje w wyniku podrażnienia górnych dróg oddechowych przez substancje zawarte w dymie tytoniowym. Nikotynizm prowadzi do szeregu zmian zachodzących w drzewie oskrzelowym, które są reakcją na przewlekłą ekspozycję układu oddechowego na substancje toksyczne. Samo palenie jest również czynnikiem ryzyka rozwoju innych chorób takich jak nowotwory układu oddechowego czy przewlekła obturacyjna choroba płuc.

  • Wszawica łonowa – jak z nią walczyć?

    Wszawicą (łac. Pediculosis) nazywamy zmiany skórne wywołane przez stawonogi – wszy ludzkie. Wyróżniamy wszawicę głowową, odzieżową i łonową. O ile głowowa dotyczy przede wszystkim dzieci (zarażenie ma miejsce w szkole i innych placówkach edukacyjnych), o tyle odmiana łonowa spotykana jest wśród dorosłych i występuje w okolicach intymnych. Charakteryzuje ją uporczywy świąd skóry, który występuje między innymi w okolicach wzgórka łonowego.

  • Choroby tropikalne – objawy, diagnostyka, szczepienia

    Choroby tropikalne pochodzą z rejonów charakteryzujących się klimatem sprzyjającym rozwojowi drobnych organizmów, czyli ciepłym i wilgotnym. W takich warunkach łatwo namnażają się zarówno chorobotwórcze bakterie, jak i wirusy. Szerzenie się chorób tropikalnych jest szczególnie łatwe w krajach o niskim poziomie higieny i słabych warunkach socjoekonomicznych. Przed wyjazdem warto sprawdzić, jakie choroby występują w rejonie świata, do którego się wybieramy.

  • Narkolepsja – czym jest? Objawy, przyczyny

    Narkolepsja dotyka głównie ludzi młodych w wieku 15-20 oraz 30-35 lat, a napady snu w ciągu dnia z reguły występują pod wpływem silnych emocji: radości, lęku czy stresu. Leczeniem zajmują się psychiatrzy lub neurolodzy i polega ono głównie na łagodzeniu objawów. Wielu specjalistów twierdzi, że narkolepsja często jest błędnie diagnozowana przez fakt, że w obecnych czasach duża część zdrowego społeczeństwa skarży się na nadmierną senność w ciągu dnia – stąd wielkie znaczenie ma dogłębna diagnostyka i uświadamianie społeczeństwa na temat tego, czym jest narkolepsja.

  • Częste oddawanie moczu (częstomocz) – przyczyny, leczenie

    Częstomocz jest przykrym schorzeniem dotykającym zarówno mężczyzn, jak i kobiety najczęściej w podeszłym wieku, ale zdarzają się także przypadki dzieci i młodych dorosłych borykających się z tą dolegliwością. Częstomocz może się pojawić m.in. przy chorobach ginekologicznych, urologicznych, nefrologicznych, psychicznych czy nawet onkologicznych. Przez to, że wiąże się z przymusem patologicznie częstego oddawania moczu, może stać się udręką dla pacjentów i mieć negatywny wpływ na codzienne funkcjonowanie chorego w społeczeństwie. Mimo że nie zawsze jest oznaką poważnej choroby, to warto zwrócić się o pomoc do specjalisty, który pomoże rozwiązać ten problem.

  • Zespoły mielodysplastyczne (MDS) – objawy, przyczyny, leczenie

    DNA organizmów żywych – choć wspaniale zaprojektowane – jest bardzo podatne na działanie mutagennych czynników zewnętrznych. Narażenie na różnorodne substancje chemiczne (np. benzen), metale ciężkie, nawozy sztuczne, dym tytoniowy, promieniowanie jonizujące i fale X używane w radioterapii znacząco zwiększa ryzyko uszkodzenia materiału genetycznego i zachorowania na nowotwór. W obecnych czasach unikanie czynników mutagennych jest praktycznie niemożliwe, toteż odsetek chorych na zespoły mielodysplastyczne i inne choroby nowotworowe będzie niestety coraz większy.

  • Pacjenci z migreną przewlekłą skorzystają z nowoczesnej terapii

    Dzięki staraniom, które poczyniło Polskie Towarzystwo Bólów Głowy, pacjenci uzyskali dostęp do nowoczesnej terapii migreny przewlekłej z wykorzystaniem m.in. botoxu (toksyny botulinowej) i dwóch przeciwciał monoklonalnych (erenumab i fremanezumab). Leczenie tymi preparatami będzie refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Co trzeba zrobić i jakie warunki spełnić, aby wziąć udział w programie?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij