Rajstopy uciskowe
Natalia Bień

Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

Do czego służą podkolanówki uciskowe? Jest to jeden z najstarszych sposobów niefarmakologicznego leczenia żylaków kończyn dolnych, niewydolności  żylnej, owrzodzeń, obrzęków limfatycznych czy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Stosowanie ucisku powoduje redukcję nadciśnienia żylnego w układzie żył powierzchniowych, przyspiesza gojenie owrzodzeń oraz przeciwdziała obrzękowi i zastojowi limfatycznemu.

Na czym polega kompresjoterapia?

Kompresjoterapia polega na uciskaniu kończyny dolnej specjalnymi medycznymi wyrobami elastycznymi lub opaską uciskową w celu zmniejszenia nadciśnienia żylnego w układzie żył powierzchniowych. Zastosowanie ucisku stopniowanego, który jest najsilniejszy w okolicach stopy i zmniejsza się stopniowo w stronę pachwiny, powoduje zmniejszenie obrzęku chłonnego oraz ryzyka wystąpienia zatorowości. Aby ucisk był skuteczny musi być powtarzany i odpowiednio stopniowany na poszczególne fragmenty kończyny.

W kompresjoterapii bandaże nieelastyczne oraz elastyczne krótko, średnio i długo rozciągliwe oraz podkolanówki uciskowe 1 stopnia i 2 stopnia, pończochy uciskowe  1 i 2 stopnia (potoczenie nazywane pończochami na żylaki) są najczęściej stosowanymi metodami stosowanymi w leczeniu schorzeń żył i naczyń limfatycznych. Istnieje również metoda przerywanego ucisku pneumatycznego, jednak wymaga ona zastosowania specjalistycznej aparatury.

Kompresjoterapia – wskazania

Główne wskazania do kompresjoterapii obejmują profilaktykę przeciwzakrzepową oraz leczenie takich chorób jak:

  • żylaki, w tym także żylaki i obrzęki kończyn dolnych u kobiet w ciąży
  • zakrzepowe zapaleniem żył powierzchownych i zakrzepica żył głębokich (ZŻG)
  • ZPZ
  • przewlekła niewydolność żylna oraz przewlekłe zaburzenia żylne
  • angiodysplazja
  • obrzęki pooperacyjne, limfatyczne i pourazowe.

Polecane dla Ciebie

Kompresjoterapia – przeciwwskazania

Pomimo licznych wskazania zastosowania kompresjoterapii kończyn dolnych, w niektórych sytuacjach takich jak:

  • siny, bolesny obrzęk kończyny,
  • stany zapalne skóry i tkanki podskórnej,
  • stany przebiegające ze znacznego stopnia niedokrwieniem kończyn dolnych np. zarostowe zapalenie kończyn dolnych, angiopatia cukrzycowa (w tych przypadkach wymagana jest konsultacja chirurgiczna)
  • reakcje alergiczne,

jej użycie jest przeciwwskazane.

Warto jednak podkreślić, że kompresjoterapia jest metodą nieinwazyjną to znaczy nie narusza ciągłości skóry i powoduje mniej potencjalnych powikłań niż terapia inwazyjna np. chirurgiczna.

Jak stosować kompresjoterapię?

Najważniejsze w tej metodzie leczenia jest prawidłowe dopasowanie opasek uciskowych medycznych do wymiarów kończyny dolnej konkretnego pacjenta. Aby dobrać właściwy rozmiar pończochy kompresyjnej rano lub po dłuższym odpoczynku w pozycji leżącej, noga pacjenta powinna być zmierzona w ściśle określonych punktach. Prawidłowo dobrana pończocha ułatwia odpływ żylny i chłonny w chorej kończynie i powoduje zwiększony przepływ krwi przez żyły układu głębokiego.

Każdy wyrób kompresyjny wywiera stopniowany ucisk na kończynę, jednostką miary tego ucisku są milimetry słupa rtęci (mmHg). Siła nacisku jest stopniowana i rozkłada się nierównomiernie na kończynie dolnej największa – w okolicy kostki, najsłabsza zaś na wysokości uda. Opaski uciskowe medyczne są standaryzowane, im wyższa klasa, tym mocniejszy ucisk generowany przez opaskę. Dzielimy je na 4 klasy:

  • kompresjoterapia 1 stopnia ucisku – lekki ucisk (18–21 mmHg) (m.in. podkolanówki uciskowe 1 stopnia)
  • kompresjoterapia 2 stopnia ucisku – średni ucisk (23–32 mmHg) (m.in. pończochy uciskowe 2 stopnia)
  • kompresjoterapia 3 stopnia ucisku – mocny ucisk (36–42 mmHg)
  • kompresjoterapia 4 stopnia ucisku  bardzo mocny ucisk (od 49 mmHg)

Zasady zakładania opatrunku uciskowego w kompresjoterapii

W leczeniu uciskowym umiejętne nałożenie bandaża lub medycznych opasek uciskowych wymaga odpowiedniego przeszkolenia, dlatego najlepiej jeżeli zakładane są one przez specjalistów. Przy zakładaniu opatrunku stopa trzymana jest prostopadle do podudzia. Potrzebne są dwa bandaże: jeden 8-centymetrowy, drugi 10-centymetrowy. Zakładany bandaż 8-cm powinien być lekko napięty, rozwijany od wewnętrznej strony stopy, zaczynając od podstawy palców, następnie poprzez piętę, staw skokowy, aż do początku łydki. Drugi bandaż jest wiązany tak, że zakrywa ostatnią warstwę pierwszego i skosami idzie aż pod kolano, cały czas dopasowując się do kształtu łydki.

W leczeniu chorób żył  powszechnie jest stosowana bielizna uciskowa w postaci skarpet uciskowych, podkolanówek, pończoch i rajstop kompresyjnych, które możemy nałożyć sami. Może ona pełnić funkcję profilaktyczną u osób obciążonych genetycznie lub wykonujących długotrwałe prace w pozycji siedzącej lub stojącej. Kiedy pełni funkcję leczniczą, jej dobór wymaga konsultacji z lekarzem, który określi stopień ucisku ewentualne przeciwwskazania i rodzaj dobranej bielizny uciskowej.

Pończochy są najbardziej wygodne dla chorego, ale ich prawidłowe stosowanie wymaga nabycia umiejętności jej zakładania i fachowej pomocy w początkowym okresie ich stosowania. We właściwym stosowaniu bielizny uciskowej u chorych może pomóc przeszkolony przez pielęgniarkę członek rodziny lub opiekun.

Bardzo istotne jest to, aby podkolanówki czy pończochy zakładać wcześnie rano, jeszcze przed wstaniem z łóżka, a więc w tej porze dnia, kiedy nogi są najmniej opuchnięte. Jeżeli nałożymy je później na opuchniętą nogę to po prostu nie spełnią swej roli. Po nałożeniu należy wygładzić wszystkie zmarszczki i fałdy, trzeba tez pamiętać, aby podkolanówki nie podciągać zbyt wysoko, za zagięcie stawu.

Ile godzin dziennie trzeba nosić pończochy uciskowe? Kiedy nosić rajstopy uciskowe?

To zależy od rodzaju zastosowanej kompresjoterapii, w tym przypadku należy słuchać się zalecenie lekarza lub wykwalifikowanego personelu medycznego. W większości przypadków zakładamy je wcześnie rano i nosimy aż do udania się na nocny spoczynek. Istotne jest również właściwe ich założenie, gdyż nieprawidłowe ułożenie może przyniesie nam więcej szkody niż pożytku. Trzeba unikać w ciągu dnia tworzenia fałd i zagnieceń, gdyż może to utrudniać, zamiast ułatwiać przepływ krwi.

A czy można spać w pończochach na żylaki? Niekoniecznie, gdyż większość producentów rekomenduje zdejmowanie ich przed snem.

Należy pamiętać też o tym, że rajstopy uciskowe na żylaki nie zastąpią w pełni leczenia, ale mogą je wspomóc. Dlatego w przypadku wystąpienia problemów z krążeniem w kończynach dolnych, należy pilnie skonsultować się lekarzem specjalności flebologicznej lub chirurgiem naczyniowym.
  1. Rola wyrobów kompresyjnych w terapii obrzęków limfatycznych kończyn dolnych, https://www.centrumflebologii.pl/pliki/Artykul/1160_rola-wyrobow-kompresyjnych-w-terapii-obrzekow-limfatycznych-konczyn-dolnych.pdf, dostęp: 24.11.2022.
  2. Wytyczne postępowania klinicznego, https://ptchn.com.pl/wp-content/uploads/2018/12/Wytyczne-postepowania-klinicznego-Europejskiego-Towarzystwa-Chirurgii-Naczyniowej.pdf, dostęp: 24.11.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Zespół Barlowa – przyczyny, objawy i leczenie

    Bóle w klatce piersiowej, kołatania serca i omdlenia to objawy mogące świadczyć o chorobie serca. Jedną z przyczyn takich symptomów są zaburzenia pracy zastawek serca – błoniastych przegród oddzielających komory serca od przedsionków i dużych naczyń. Ich nieprawidłowe funkcjonowanie może prowadzić do opisanych objawów, które nazwane zostały zespołem Barlowa.

  • Dogoterapia (kynoterapia) – na czym polega, skuteczność

    Mówi się, że pies jest najlepszym przyjacielem człowieka. Okazuje się, że kontakt ze zwierzęciem może mieć prozdrowotny wpływ na człowieka. W Polsce już od przeszło ćwierćwiecza psy odgrywają rolę terapeutów, a dogoterapia jest integralnym elementem procesu rehabilitacji pacjentów w każdym wieku.

  • Zespół Ehlersa-Danlosa (EDS) – objawy i leczenie

    Kolagen jest białkiem, które występuje niemal w każdym układzie organizmu ludzkiego i nadaje tkankom odporność na rozciąganie. Mutacje genetyczne prowadzące do defektu tego białka mogą powodować zespół Ehlersa-Danlosa (EDS), który objawia się najczęściej nadmierną wiotkością stawów ze współistnieniem zaburzeń w obrębie innych narządów (skóry, oczu, ścian naczyń krwionośnych).

  • Schistosomatoza (bilharcjoza) – przyczny, objawy, leczenie

    Schistosomatoza (zwana również bilharcjozą) to choroba zakaźna, która jest wywoływana przez pasożyty z rodzaju Schistosoma. Choroba ta jest powszechna w krajach tropikalnych oraz subtropikalnych i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, zapalenie wątroby i choroba nerek. Obok malarii, bilharcjoza jest najpoważniejszym w skali światowej pasożytniczym problemem zdrowotnym. Czym jest schistosomatoza? Jak ją rozpoznać?

  • Synestezja – na czym polega? Jak wyleczyć?

    Czy można widzieć dźwięki? Jaki kolor ma cisza? Czy mogę słyszeć obraz? Na to pytanie mogą odpowiedzieć osoby na co dzień doświadczający synestezji – czyli wielu wrażeń zmysłowych generowanych przez określony dźwięk czy obraz. Ta wyjątkowa zdolność postrzegania otoczenia jest opisywana od lat, zarówno w muzyce, jak i sztuce. Synestetykami jest wielu artystów, również współczesnych – Lady Gaga, Pharell Williams czy Stevie Wonder.

  • Jet lag – czym jest? Czy każdy ma jet lag?

    Dobrze znaną podróżnikom i obieżyświatom konsekwencją nagłej zmiany strefy czasowej jest wystąpienie tzw. zespołu długu czasowego, czyli jet lag’u. Planując więc daleką podróż, warto również zaplanować czas na adaptację organizmu do zmienionych godzin snu i czuwania.

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij