Zmiany skórne w przebiegu ziarniniaka obrączkowatego
Natalia Bień

Ziarniniak obrączkowaty – przyczyny, objawy, leczenie

Ziarniniak obrączkowaty (granuloma annulare) to jedna z chorób ziarniniakowych, w której – jak sama nazwa wskazuje – dochodzi do powstawania zmian skórnych tworzących charakterystyczny pierścieniowy układ. Może towarzyszyć innym chorobom, takim jak cukrzyca czy choroby trzustki, bądź może być wywołany przez zażycie niektórych leków. Jak wygląda ziarniniak obrączkowaty? Jakie choroby wywołują ziarniniaka obrączkowatego? Jak go leczyć?

Ziarniniak obrączkowaty – co to jest?

Ziarniniak obrączkowaty to łagodna choroba skóry, w wyniku której dochodzi do powstawania guzków lub grudek o gładkiej powierzchni w kolorze skóry tworzących ogniska o charakterystycznym obrączkowatym układzie.

Ziarniniak obrączkowaty u dzieci oraz młodych dorosłych występuje zdecydowanie częściej niż w ogólnej populacji. Wykazano również wyraźną predylekcję do jego występowania u kobiet. Choroba ta może mieć charakter zlokalizowany lub rozsiany, a wśród nich wyróżniamy kilka jej postaci: podskórną, rumieniową, blaszkowatą czy perforującą.

Ziarniniak obrączkowaty – przyczyny

Przyczyna tego schorzenia nadal nie została wyjaśniona. Niektórzy twierdzą, że może ona mieć tło immunologiczne. Potwierdzają to ostatnie badania, które wykazały nieprawidłowości w obrębie zmian skórnych w szlakach JAK-STAT oraz zależnych od limfocytów Th1. Wykazano również połączenie pomiędzy powstawaniem charakterystycznych zmian skórnych a współistnieniem cukrzycy oraz chorób trzustki i tarczycy. Jednakże związek przyczynowo-skutkowy w tym wypadku również jest niejasny. Istnieją także przypadki, w których wysiew zmian skórnych sprowokowany był lekami.

Powiązane produkty

Ziarniniak obrączkowaty – jak wygląda?

Charakterystyczne dla ziarniniaka obrączkowatego są zmiany skórne w postaci guzków lub grudek w kolorze skóry układające się często obrączkowato. Ziarniniak obrączkowaty lokalizuje się najczęściej na stopach i grzbietach rąk, ale wykwity mogą pojawić się wszędzie. Jeżeli zmiany skórne ograniczone są do konkretnego miejsca na ciele, np. grzbietu dłoni, mówimy wtedy o postaci zlokalizowanej. Natomiast gdy wykwity pojawiają się w wielu miejscach na ciele jednocześnie (np. kończyny, tułów, twarz), możemy mówić o ziarniniaku obrączkowatym rozsianym. Postać podskórna zazwyczaj pojawia się u dzieci w okolicach stawów, w szczególności na kończynach dolnych. Dla postaci perforującej charakterystyczne jest powstawanie guzków, które następnie rozpadają się i dochodzi do tworzenia się drobnych owrzodzeń.

Warto wiedzieć, że zmiany skórne charakterystyczne dla ziarniniaka obrączkowatego ustępując, nie pozostawiają trwałych blizn czy śladów na skórze.

Ziarniniak obrączkowaty – rozpoznanie

Rozpoznanie choroby możemy postawić na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego. Wykwity skórne w ziarniniaku obrączkowatym często mogą przypominać te występujące w innych jednostkach dermatologicznych. Podobne zmiany skórne pojawiają się w sarkoidozie obrączkowatej, liszaju płaskim obrączkowatym czy guzkach okołostawowych. W przypadku liszaja płaskiego obrączkowatego zmiany na skórze są bardziej płaskie, mają inne umiejscowienie oraz towarzyszy im świąd. W sarkoidozie obrączkowatej guzki mają inny, ciemniejszy kolor (sinobrunatny) oraz współwystępują objawy z innych układów. Guzki stawowe zaś są głębiej położone i występują tylko w obrębie stawów. Gdy obraz kliniczny jest niejasny, powinno wykonać się badanie histopatologiczne wycinka skórnego dla potwierdzenia diagnozy. W histopatologii w przypadku ziarniniaka obrączkowatego powinna być widoczna nekrobioza kolagenu otoczona przez histiocyty.

Ziarniniak obrączkowaty – jak leczyć?

Wielu pacjentów zadaje sobie pytanie, jak pozbyć się ziarniniaka obrączkowatego. W ziarniniaku obrączkowatym maść, która stosowana jest jako leczenie miejscowe pierwszej linii, to zazwyczaj maść z glikokortykosteroidami. Gdy po leczeniu lekiem pierwszej linii nie osiągniemy satysfakcjonujących rezultatów, możemy zastosować leczenie ogólne sulfasalazyną, metotreksatem, hydroksychlorochiną czy dapsonem, bądź fototerapię całego ciała. Niestety w części przypadków, w szczególności w postaci rozsianej ziarniniaka obrączkowatego, leczenie jest długotrwałe i nie zawsze przynosi oczekiwane efekty.

Nowe metody leczenia ziarniniaka obrączkowatego, które obejmują stosowanie leków biologicznych, takich jak inhibitory TNF-alfa (infliksymab, adalimumab) czy inhibitor kinazy JAK – tofacytynib, mogą przynieść przełom w przypadkach opornych na inne formy leczenia.

Ziarniniak obrączkowaty a cukrzyca

Chociaż nie została poznana przyczyna powiązania ziarniniaka obrączkowatego i cukrzycy, badania naukowe wyraźnie wskazują częstsze występowanie charakterystycznych zmian skórnych u pacjentów chorujących na cukrzycę. Stwierdzono również zwiększone prawdopodobieństwo wystąpienia ziarniniaka obrączkowatego u pacjentów z innymi chorobami przewlekłymi, takimi jak dyslipidemia, chorobami tarczycy (w szczególności autoimmunologicznymi zapaleniami tarczycy) oraz chorobami trzustki.

Ziarniniak obrączkowaty a nowotwór

Częstym pytaniem, z którym możemy się spotkać, jest to, czy ziarniniak obrączkowaty to nowotwór. Jak już wcześniej zostało wspomniane ziarniniak to dermatologiczne schorzenie z grupy chorób ziarniniakowych (do których należą między innymi również mastocytoza czy sarkoidoza), które nie są nowotworami.

Warto jednak pamiętać o tym, że opisywane są w literaturze przypadki współwystępowania ziarniniaka obrączkowatego oraz niektórych nowotworów. Z tego powodu zawsze przy pojawieniu się charakterystycznych zmian skórnych należy skonsultować się lekarzem dermatologiem.
  1. Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową. PZWL. 2016(1).
  2. Joshi T.P., Duvic M. Granuloma Annulare: An Updated Review of Epidemiology, Pathogenesis, and Treatment Options. „Am J Clin Dermatol.” 2022 Jan;23(1):37-50. doi: 10.1007/s40257-021-00636-1. Epub 2021 Sep 8. PMID: 34495491; PMCID: PMC8423598.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij