Chory chłopiec leży na kanapie. Opiekuje się nim mama
Maciej Toczek

Załupek – przyczyny, objawy, leczenie

Załupek objawia się jako obrzęk żołędzi i napletka i jest spowodowany zsunięciem napletka poza żołądź. Dochodzi to tego, gdy napletek jest zbyt ciasny. Stan ten wywołuje ucisk, który utrudnia prawidłowy odpływ krwi. Gdy wspomniany ucisk jest duży i występują potężne lub długo utrzymujące się zaburzenia krążenia krwi, może dojść do tzw. martwicy żołędzi i skóry napletka. Jakie są objawy i sposoby leczenia załupka?

Załupek jest przypadkiem klinicznym, który wymaga niekiedy pilnej interwencji urologicznej. W przypadku braku odpowiedniego postępowania grozi on trwałymi powikłaniami. Czym jest załupek i w jaki sposób jest on leczony?

Czym jest załupek?

Męski członek zbudowany jest z dwóch ciał jamistych oraz ciała gąbczastego budującego żołądź. Żołądź pokryta jest fałdem skórnym, czyli napletkiem. W przypadku noworodków, niemowląt oraz dzieci przed wiekiem przedszkolnym, zsunięcie napletka może być trudne. Wraz z biegiem czasu gromadząca się pod skóra tzw. mastka, a więc złuszczony naskórek, co powoduje stopniowe oddzielanie się napletka od żołędzi. Ocenia się, że po pierwszym roku życia odprowadzenie napletka jest możliwe u około 50% chłopców, natomiast w 3. roku życia odsetek ten sięga ok 90%. Około 4. roku życia staje się to możliwe w przypadku niemal wszystkich chłopców. Zbyt wczesne zsunięcie napletka lub zsuwanie go „na siłę”, a następnie nie odprowadzenie go z powrotem na żołądź może skutkować uciskiem i zaburzonym odpływem krwi właśnie z tej części penisa. Jest to spowodowane przez fakt, że napletek może być zbyt ciasny a pozostawienie go poza żołędzią doprowadzi do upośledzenia krążenia. W przypadku, gdy napletek pozostaje w takiej pozycji przed dłuższy czas, w skrajnych przypadkach może dojść do powstania zmian martwiczych w obrębie żołędzi i konieczności interwencji chirurgicznej.

Jakie są przyczyny załupka?

Wśród przyczyn wystąpienia załupka u dziecka wyróżnia się m.in. zamierzone zsuniecie napletka bez odprowadzenia go z powrotem na żołądź. Do sytuacji takiej dojść może podczas „zabawy” dziecka, badania lekarskiego czy też w przypadku próby odsunięcia przez rodziców fałdu skórnego podczas pielęgnacji malucha. Załupek może stanowić także powikłanie stulejki, a więc sytuacji klinicznej, w której napletek jest długi i zbyt wąski, aby dało się go odprowadzić. Wyróżnić można stulejkę fizjologiczna, występującą u chłopców do ok. 3 roku życia oraz stulejkę patologiczną, która dotyka dzieci oraz osoby dorosłe i związana jest z bliznowaceniem napletka. W obu przypadkach, jeżeli napletek zostanie odprowadzony „na siłę”, mogą wystąpić duże trudności z jego ponownym nałożeniem na żołądź.

Dowiedz się więcej o stulejce u dziecka – jak ją rozpoznać i leczyć?


Do innych przyczyn pojawienia się załupka, a które występują znacznie częściej u dorosłych, zalicza się długotrwałe cewnikowanie czy też choroby metaboliczne, takiej jak cukrzyca, prowadzące do przewlekłego stanu zapalnego napletka.

Polecane dla Ciebie

Jakie są objawy załupka?

Do typowych objawów towarzyszących załupkowi zalicza się m.in.:

  • ból i obrzęk odsłoniętej żołędzi,
  • obrzęk oraz zaczerwienienie napletka,
  • zasinienie, a także martwica występujące w przypadku długotrwałego załupka i utrzymujących się zaburzeń perfuzji,
  • bolesność okolicy krocza oraz moszny.

Jak widać, głównym objawem załupka jest ból oraz obrzęk żołędzi, a także okolicznych tkanek i narządów. Warto podkreślić również, że załupek widoczny jest gołym okiem, gdyż jest to każda sytuacja, w której niemożliwe jest nasuniecie na żołądź napletka.

Jakie mogą być powikłania załupka?

Najpoważniejszym powikłaniem towarzyszącym załupkowi jest wykształcenie się martwicy żołędzi. W takiej sytuacji leczenie opiera się na interwencji chirurgicznej i polega na amputacji martwiczo zmienionych fragmentów prącia lub napletka. Urolodzy podkreślają, że w przypadku osób obrzezanych nie istnieje możliwość powstania załupka, gdyż mężczyzna, podczas zabiegu obrzezania, pozbawiany jest właśnie napletka. W niektórych sytuacjach, aby uniknąć powikłania, jakim jest martwica żołędzi, konieczne jest właśnie obrzezanie.

Jak wygląda leczenie załupka?

Istnieje kilka sposobów leczenia załupka. Podstawą postępowania jest zmniejszenie powstałego w skutek zaburzeń odpływu krwi obrzęku. W tym celu zastosować można krótkotrwałe okłady z lodu, konieczne jest jednak umieszczenie lodu w folii lub papierze, aby nie miał on bezpośredniego kontaktu ze skórą i tym samym nie doprowadził do odmrożeń tej okolicy. Skuteczne mogą okazać się również miejscowe żele zmniejszające obrzęk. W przypadku pojawienia się załupka stosować można również masaż żołędzi, mający na celu usuniecie nadmiaru zalegającej krwi w żołędzi i okolicznych tkankach. W przypadku, kiedy postępowania te nie przyniosą oczekiwanego rezultatu, konieczne może być zastosowanie nakłuć żołędzi i w ten sposób usunięcie obrzęku z tego narządu oraz okolicznych tkanek. Po zmniejszeniu się obrzęku lekarz w większości przypadków jest w stanie nałożyć napletek z powrotem na żołądź co powoduje całkowite wyleczenie załupka. Jeżeli napletek jest wyjątkowo wąski, tak jak ma to miejsce w przypadku współwystępującej stulejki, konieczna może być interwencja chirurgiczna. W przypadku osób dorosłych, u których wystąpienie załupka związane jest z przewlekłym cewnikowanie, pierwszym krokiem w leczeniu jest usunięcie cewnika z dróg moczowych. Aby skutecznie zapobiegać rozwojowi załupka konieczne jest unikanie sytuacji, które stanowią czynniki ryzyka jego wystąpienia.

  1. C. Radmayr (Chair) i in., Guidelines Associates: L.A. ‘t Hoen, J. Quaedackers, M.S. Silay, S. Undre EAU Guidelines on Paediatric Urology,  European Association of Urology, 2018.
  2. Radmayr, C., et al. Management of undescended testes: European Association of Urology/European Society for Paediatric Urology Guidelines. J Pediatr Urol, 2016.
  3. Anand, A., et al. Mannitol for paraphimosis reduction. Urol Int, 2013. 90: 106.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Złamanie Smitha – objawy, leczenie, rehabilitacja

    Złamanie Smitha to jeden z rodzajów złamań nadgarstka. Dochodzi do niego w wyniku np. upadku na grzbietową część ręki. Najczęściej objawia się bólem, widocznym obrzękiem, krwiakiem i deformacją w okolicy urazu. Jak zatem wygląda leczenie złamania Smitha? Ile trwa powrót do pełnej sprawności? Odpowiadamy. 

  • Obgryzanie paznokci – skąd się bierze, jak przestać?

    Obgryzanie paznokci to szkodliwy nawyk, z którym zmagają się zarówno dorośli, jak i dzieci. Niesie on za sobą nie tylko nieestetyczny wygląd dłoni i paznokci, ale również może prowadzić do nieodwracalnych zmian w płytce paznokcia, czy przyczyniać się do przenoszenia drobnoustrojów. Jak przestać obgryzać paznokcie?

  • Boczne przyparcie rzepki – charakterystyka, objawy, leczenie

    Boczne przyparcie rzepki (ELPS, ang. excessive lateral pressure syndrom) jest schorzeniem, w którym podczas ruchów w stawie kolanowym rzepka przesuwa się po nienaturalnym torze, nadmiernie na zewnątrz. To nieprawidłowe ustawienie prowadzi do przeciążenia stawu i pojawienia się bólu w kolanie. Jak zatem rozpoznać boczne przyparcie rzepki? Jak wygląda rehabilitacja tego zaburzenia?

  • Jak stosować żywność specjalnego przeznaczenia medycznego?

    Czym jest żywność specjalnego przeznaczenia medycznego? Jak ją stosować? Gdzie można kupić poszczególne preparaty? Podpowiadamy.

  • Wyrywanie włosów – z czego wynika trichotillomania?

    Chorobliwe wyrywanie włosów zyskało w psychiatrii miano „tritchotillomanii". Choć wiele osób może lekceważyć tego typu objawy, traktując je jako przejaw nerwowości, czy skutek stresującego trybu życia, to jednak nasilające się zachowania tego typu mogą wskazywać na pewne problemy.

  • Zespół Aspergera a autyzm – czy to ta sama choroba?

    Zespół Aspergera i autyzm to dwie zbliżone do siebie jednostki chorobowe. Choć pozornie przejawiają się w ten sam sposób, występują pomiędzy nimi pewne określone różnice, które należy mieć na uwadze, przystępując do diagnostyki tych chorób. 

  • Eozynofilowe zapalenie przełyku – przyczyny, objawy, leczenie

    Eozynofilowe zapalenie przełyku to przewlekła choroba zapalna o podłożu immunologicznym. Występuje coraz częściej, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Nierzadko współwystępuje także z innymi zespołami nadwrażliwości np. atopowym zapaleniem skóry. Z czasem doprowadza do zwężeń przełyku i trudności w przełykaniu. Jakie są objawy eozynofilowego zapalenia przełyku? Jak je leczyć?

  • Czym jest mutyzm wybiórczy? Jak wspierać dziecko z mutyzmem wybiórczym?

    Milczenie dziecka w szkole, czy podczas spotkań dorosłych najczęściej bywa uznawane za przejaw naturalnych dla tego wieku cech: nieśmiałości i skrępowania. Jednak konsekwentne, długotrwałe niezabieranie przez dziecko głosu podczas określonych sytuacji społecznych, może wskazywać na istnienie poważnego problemu. Dowiedz się, czym jest mutyzm wybiórczy.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij