Czy potrzebujemy więcej witaminy C, niż zakładają obowiązujące normy? Co mówią na ten temat naukowcy?

Rewizja danych zebranych na potrzeby eksperymentu, który przeprowadzono w latach 40. ubiegłego wieku, sugeruje, że zapotrzebowanie na witaminę C jest większe, niż zakładają obecne zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Jaka jest rola kwasu askorbinowego dla prawidłowego funkcjonowania organizmu? Czym może grozić jego niedobór? 

Witamina C wpływa na zdolność organizmu do gojenia się ran. Tworzenie tkanki bliznowatej zależy od kolagenu, którego produkcja warunkowana przez witaminę. Białko kolagenowe utrzymuje również integralność ścian naczyń krwionośnych, dzięki czemu chroni przed udarem i chorobami serca. Jakie jest zapotrzebowanie na kwas askorbinowy zgodnie z najnowszymi wynikami badań?

Witamina C – jakie funkcje pełni w ludzkim organizmie? 

Witamina C odgrywa ważną rolę w organizmie człowieka: 

• pełni funkcję biosyntetyczną – uczestniczy w produkcji katecholin, L–karnityny, niektórych neuroprzekaźników,
• pełni funkcję przeciwutleniającą – przeciwdziała wolnym rodnikom i reaktywnym formom tlenu, chroni przed wpływem szkodliwych czynników środowiskowych, spowalnia procesy starzenia i ogranicza rozwój wielu zaburzeń zdrowotnych,
• pełni funkcję odpornościową – wspomaga układ immunologiczny w walce z różnymi infekcjami, 
• poprawia wchłanianie jonów żelaza niehemowego i obecnego w pokarmie roślinnym,
• bierze udział w mechanizmach krzepnięcia krwi i reguluje ciśnienie krwi. 

Przeczytaj również, jakie mogą być przyczyny niedoboru żelaza.

Witamina C – konsekwencje niedoboru

Niektóre stany zwiększają zapotrzebowanie na witaminę C. Należą do nich: cukrzyca, nadciśnienie, okres ciąży i laktacji, rekonwalescencji, podeszły wiek, a także nałogowe palenie tytoniu. Niedobór witaminy C może nie tylko powodować zmniejszoną zdolność do gojenia się ran, ale może powodować również suchość skóry i wypadanie włosów.

Poważny deficyt tego składnika w pożywieniu wywołuje szkorbut, który objawia się osłabieniem tkanki łącznej i naczyń włosowatych, a także zapaleniem dziąseł, które ostatecznie może prowadzić do utraty zębów. Nieleczona choroba jest śmiertelna. 

Witamina C – w jakich pokarmach jest jej najwięcej?

Do najlepszych źródeł witaminy C należą: 

• owoce cytrusowe,
• truskawki,
• kiwi, 
• pomidory,
• szparagi,
• jarmuż,
• brukselka,
• brokuły,
• czerwona i zielona papryka
• natka pietruszki,
• ziemniaki.

Eksperyment Sorby Research Institut

Sorby Research Institut to ośrodek badawczy, który działał w Wielkiej Brytanii w trakcie i po zakończeniu II wojny światowej. Dwudziestu ochotników biorących udział w eksperymencie medycznym dotyczącym niedoborów witaminy C było karmionych tylko tym, co marynarka wojenna miała w łodziach ratunkowych. 

Naukowcy podawali 10 mg lub 70 mg witaminy C dziennie, uczestnikom, którzy przyjmowali ją średnio przez dziewięć miesięcy. Ostatecznie uczeni stwierdzili, że dawka 10 mg dziennie wystarczy, aby odeprzeć oznaki szkorbutu. Badacze wykorzystali blizny po powstałych w wyniku choroby ranach jako miarę odpowiedniego poziomu witaminy C, ponieważ ich słabe gojenie się, oprócz krwawiących dziąseł, wskazują na tę chorobę.

Epidemiolog z University of Washington, Philippe Hujoel, główny autor nowej analizy, wyjaśnia, że pierwotnym celem tego badania było ustalenie minimalnych dawek witaminy C zapobiegających szkorbutowi, a nie określenie jej spożycia dla zachowania dobrego stanu zdrowia. Z powodu trwającej wojny i związanych z nią niedoborów żywności starano się zoptymalizować dostawy. 

Rewizja wyników badania 

Wyniki powyższego badania okazały się mieć długotrwałe konsekwencje dla zdrowia publicznego. Stały się podstawą do ustalania zapotrzebowania witaminy C dla ludzi. Zostały częściowo wykorzystane m.in. przez WHO, które zaleca spożywanie 45 mg kwasu askorbinowego dziennie. 

Autorzy pracy opublikowanej na łamach czasopisma naukowego „American Journal of Clinical Nutrition” stwierdzili, że „brak ponownej oceny danych z przełomowego badania za pomocą nowatorskich metod statystycznych, gdy stały się one dostępne, mógł doprowadzić do mylącej narracji na temat potrzeb witaminy C w zapobieganiu i leczeniu patologii związanych z kolagenem”.