Czym są endorfiny i jakie funkcje pełnią w organizmie? Jak podnieść ich poziom w organzmie?
Justyna Piekara

Czym są endorfiny i jakie funkcje pełnią w organizmie? Jak podnieść ich poziom w organzmie?

Endorfiny (ang. endorphins) to substancje biochemiczne wytwarzane naturalnie przez układ nerwowy, aby pomóc organizmowi poradzić sobie z bólem lub stresem i wywołać u nas dobre samopoczucie. Do czego jeszcze służą endorfiny? W jaki sposób naturalnie podnieść ich poziom w organizmie?

Endordiny – jak działają?

Endorfiny (endogenne morfiny) odkryto w latach 70. ubiegłego wieku. Dowiedziono, że pełnią nie tylko funkcje neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym, ale także hormonów peptydowych uwalnianych do układu krążenia przez przysadkę mózgową. Endorfiny działają na receptory opiatowe w mózgu, aby potęgować uczucie przyjemności oraz dobre samopoczucie, a także ograniczać odczuwanie bólu i doświadczanego dyskomfortu. 

Endorfiny pomagają funkcjonować, gdy jesteśmy kontuzjowani lub zestresowani. Są wytwarzane, kiedy intensywnie ćwiczymy, ale też słuchamy muzyki, spotykamy się z przyjaciółmi, spożywamy określone pokarmy, np. czekoladę albo jesteśmy zakochani. To dzięki nim odczuwamy stan błogości i euforii.

Endorfiny przyczyniają się do:

  • minimalizowanie dolegliwości bólowych, np. podczas porodu,
  • zmniejszenia nasilenia objawów depresji,
  • niwelowania poczucia niepokoju,
  • normalizacji ciśnienia krwi,
  • wzmocnienia odpowiedzi odpornościowej organizmu,
  • poprawy samooceny,
  • poprawy pamięci,
  • regulacji apetytu.

Endorfiny – deficyt

Deficyt endorfin może mieć negatywne skutki dla zdrowia i samopoczucia. Badacze zauważyli, że częściej dotyczy on kobiet niż mężczyzn. Niedobór tych hormonów nie jest jeszcze w pełni zrozumiały, dlatego naukowcy nadal badają te neuropeptydy i starają się zrozumieć, jak wpływają na stan zdrowia. 

Niektóre z prac naukowych wykazały możliwy związek braku wystarczającej ilości endorfin z problemami zdrowotnymi, takimi jak bezsenność, bóle głowy, depresja i fibromialgia. Nieprawidłowy ich poziom jest także jedną z możliwych przyczyn impulsywnych zachowań.

Jak naturalnie wzmocnić produkcję endorfin?

  1. Śmiej się. Jedno z badań z 2017 roku dowiodło, że półgodzinne oglądanie komedii z grupą przyjaciół zwiększyło poziom endorfin.
  2. Zostań wolontariuszem. Badania wykazały, że pomaganie innym ludziom uruchamia w mózgu centrum nagrody. 
  3. Ćwicz. Uwalnianie endorfin następuje już po 30 minutach wysiłku fizycznego. Co więcej, ćwiczenia grupowe mogą dać lepszy efekt.
  4. Uprawiaj seks. Endorfiny uwalniane podczas stosunku płciowego i orgazmów są naturalnymi środkami poprawiającymi nastrój i łagodzącymi stres.
  5. Słuchaj muzyki. Według badań sprzyja to poprawie nastroju. Samodzielne tworzenie muzyki dodatkowo wzmacnia efekt.
  6. Zjedz czekoladę. Kakao zawiera substancje poprawiające nastrój, takie jak fenetylamina – związek organiczny, który zapewnia organizmowi zastrzyk endorfin.
  7. Sięgnij po kieliszek czerwonego wina. Ten rodzaj alkoholu wypijany w umiarkowanych ilościach (3-4 lampki tygodniowo) również może wywołać uwalnianie endorfin.
  8. Weź ciepłą kąpiel lub skorzystaj z sauny. Ciepło może pomóc złagodzić napięcie i ból mięśni, ale może również wywołać uwalnianie endorfin do krwi.
  9. Aromaterapia. Olejki eteryczne powodują, że komórki nerwowe uwalniają mieszankę neuroprzekaźników, w tym endorfin.
  10. Rozważ akupresurę. Podczas zabiegu organizm wytwarza endorfiny, łagodzące ból, ale także działające dobroczynnie na stan psychiczny.

Przeczytaj także, czym jest mata do akuresury i jak prawidłowo z niej korzystać.

Endorfiny – uzależnienie

Endorfiny nazywane są również opiatami endogennymi, ponieważ ich skład chemiczny i działanie są bardzo podobne do pochodnych opium, takich jak heroina i morfina. Niekiedy dostarczanie endorfin może przerodzić się w pewnego rodzaju nałóg i prowadzić do podejmowania zachowań wysokiego ryzyka. Z tego powodu niektóre osoby uzależniają się od ćwiczeń czy sportów ekstremalnych do tego stopnia, że jest to dla nich szkodliwe.

Wielu praktykujących ćwiczenia fizyczne, zwłaszcza biegaczy, często doświadcza intensywnych neurobiologicznych efektów podczas i po treningu. „Haj biegacza” to uczucie euforii, które przypisuje się centralnemu działaniu endorfin i innych endogennych opioidów, które uważa się za przyczynę pojawienie się uzależnienia.

Wśród osób uzależnionych od endorfin znajdują się też osoby, które wykształciły nawyk samookaleczenia się w odpowiedzi na stres emocjonalny, ponieważ w związku z pojawieniem się bólu fizycznego endorfiny zaczynają być produkowane. Ponadto poszukiwanie repliki działania endorfin prowadzi do zażywania różnych leków, co wiąże się z niebezpieczeństwami i skutkami ubocznymi.

  1. S. Montijo, Sure, endorphins make you happy, but what exactly are they?, „greatist.com” [online], „greatist.com” [online], https://greatist.com/health/endorphins#the-bottom-line, [dostęp:] 23.06.2021.
  2. J. Cafasso, Why do we need endorphins?, „healthline.com” [online], https://www.healthline.com/health/endorphins/, [dostęp:] 23.06.2021.
  3. A. Cunic, What are endorphins?, „verywellmind.com”, https://www.verywellmind.com/what-are-endorphins-5025072, [dostęp:] 23.06.2021.
  4. C. Barry, 10 reasons why endorphins are so important, „addicted2success.com” https://addicted2success.com/life/10-reasons-why-endorphins-are-so-important/, [dostęp:] 23.06.2021.
  5. S. Manninen, L. Tuominen, R. I. Dunbar, Social laughter triggers endogenous opioid release in humans, „Journal of Neuroscience” 2017, nr 37 (25), s. 6125-6131; DOI: https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.0688-16.2017, [dostęp:] 23.06.2021.
  6. Endorphins function, types, how to release endorphins & where produced, „healthjade.net” [online], https://healthjade.net/endorphins/, [dostęp:] 23.06.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Płukanie zatok – jakie są wskazania do irygacji zatok przynosowych oraz w jaki sposób zrobić to w domu?

    Płukanie zatok posiada wiele zalet – może być bezpiecznie stosowane przez dzieci (od 4. roku życia), kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stanowi niefarmakologiczną metodę walki z katarem oraz zapaleniem zatok – pomaga zachować drożność przewodów nosowych i zatok oraz oczyścić z zakaźnej wydzieliny i innych zanieczyszczeń (patogenów czy alergenów). 

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Woda morska do nosa – jak działa? Kiedy warto stosować sól morską w sprayu?

    Preparaty wody morskiej do nosa przeznaczone są zarówno do codziennej higieny nosa, jak i w przypadku wystąpienia schorzeń układu oddechowego. Przeznaczone są dla dzieci (nawet od pierwszych dni życia), osób dorosłych, starszych oraz kobiet w ciąży i karmiących. Dostępne są w postaci roztworu izotonicznego lub hipertonicznego. Mają działanie nawilżające oraz oczyszczające.  

  • Angina – przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci i u dorosłych

    Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Anginę rozpoznaje się na podstawie występowania charakterystycznych objawów, takich jak silny ból gardła utrudniający przełykanie, wysoka gorączka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz na podstawie stwierdzenia w badaniu przedmiotowym zaczerwienienia błony śluzowej gardła, rozpulchnienia migdałków oraz białego nalotu.

  • POChP – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc

    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to nieuleczalna, postępująca choroba układu oddechowego, której przyczyną jest palenie tytoniu (w 80-90% przypadków) lub narażenie na czynniki drażniące, np. pyły, chemikalia. W przebiegu POChP dochodzi do zwężenia oskrzeli (obturacji) i tym samym ograniczenia przepływu powietrza przez dolne drogi oddechowe. Objawy, które się wówczas pojawiają to duszności, mokry kaszel, świszczący oddech. W terapii przewlekłej obturacyjnej oskrzeli płuc stosuje się przede wszystkim leki rozszerzające oskrzela.

  • Heparyna – popularny lek antyzakrzepowy może pomóc przeciwdziałać COVID-19

    Według ustaleń badaczy pochodzących z Wielkiej Brytanii heparyna blokuje białko spike koronawirusa SARS-CoV-2, które po połączeniu się z odpowiednim receptorem na powierzchni komórki gospodarza, umożliwia jej zakażenie. Czy heparyna znajdzie zastosowanie w leczeniu COVID-19?

  • Uczulenie na słońce – przyczyny. Jak złagodzić objawy wysypki od słońca?

    Promienie słoneczne wykorzystywane są do produkowania witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju kości oraz wzmacniania układu odpornościowego. Niestety zbyt długa bądź zbyt intensywna ekspozycja na słońce może powodować występowanie alergii. Uczulenie na słońce może dotknąć każdego z nas, dlatego też warto wiedzieć jak postępować, gdy na ciele pojawi się wysypka od słońca. 

  • Statyny – poprawiają efektywność leczenia pacjentek z najbardziej agresywnymi postaciami raka piersi

    Statyny to leki na obniżające poziom cholesterolu we krwi. Pomagają zapobiegać zawałom serca i udarom mózgu. Zespół badaczy z University of Texas MD Anderson Cancer Center w Houston oraz Baylor College of Medicine przeanalizował ich działanie na agresywne podtypy raka piersi. Naukowcy zaobserwowali istotną poprawę przeżywalności pacjentek z potrójnie ujemnym rakiem sutka, które poddały się terapii statynami.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij