Zapalenie pęcherza w ciąży – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby na zakażenie dróg moczowych u ciężarnych
Marta Pietroń

Zapalenie pęcherza w ciąży – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby na zakażenie dróg moczowych u ciężarnych

Kobieta ciężarna jest szczególnie podatna na zakażenia dróg moczowo-płciowych, co związane jest z licznymi zmianami zachodzącymi w jej organizmie. O infekcji mogą świadczyć nieprzyjemne dolegliwości lub zdiagnozowany podczas rutynowych badań kontrolnych bezobjawowy bakteriomocz. Zapalenia pęcherza w ciąży nie należy lekceważyć, bowiem zwiększa on ryzyko przedwczesnego porodu oraz urodzenia dziecka z niską masą ciała.

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży – dlaczego w ciąży wzrasta ryzyko infekcji układu moczowo-płciowego?

Zapalenie pęcherza moczowego znacznie częściej dotyka kobiety niż mężczyzn, co wynika z uwarunkowań anatomicznych. Znacznie krótsza cewka moczowa oraz duża bliskość między jej ujściem a odbytem ułatwiają wniknięcie bakterii do dróg moczowych i wywołanie stanu zapalnego. Za większość infekcji odpowiadają pałeczki okrężnicy – Escherichia coli

Podatność na zapalenia dróg moczowych w ciąży jest zwiększona ze względu na ucisk powiększającej się macicy na moczowody oraz zmniejszone napięcie mięśni moczowodów w wyniku zachodzących zmian hormonalnych. Konsekwencją tego jest zmniejszony odpływ, zastój oraz upośledzone zagęszczanie moczu. Zakażeniu dróg moczowych w ciąży towarzyszy często glikozuria, czyli obecność cukru w moczu. 

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży – objawy

Do typowych objawów zapalenia pęcherza moczowego w ciąży należą: 

  • częste oddawanie moczu,
  • parcie na pęcherz
  • ból podczas mikcji,
  • oddawanie niewielkich ilości moczu,
  • ból w okolicy brzucha i podbrzusza. 

Wystąpienie objawów, takich jak gorączka, dreszcze, nudności, wymioty, a także ból w obrębie jednej lub dwóch nerek może świadczyć o ostrym odmiedniczkowym zapaleniu nerek. 

Polecane dla Ciebie

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży – badania

Zgodnie ze standardami opieki sprawowanej nad kobietą w ciąży, co cztery tygodnie powinna ona wykonywać badania ogólne moczu i krwi. Mocz do analizy pobiera się ze środkowego strumienia porannego moczu do jałowego pojemniczka. 

Zwiększona ilość leukocytów i wystąpienie krwi lub białka w moczu świadczą o obecności zapalenia układu moczowego. Dalsza diagnostyka obejmuje wykonanie posiewu moczu w celu zidentyfikowania bakterii i dostosowania odpowiedniej terapii farmakologicznej. W przypadku kobiety ciężarnej z kamicą nerkową, wadami układu moczowego lub podejrzeniem odmiedniczkowego zapalenia nerek, wskazane jest wykonanie ultrasonograficznego badania nerek.  

Między 35. a 37. tygodniem ciąży, zgodnie z polskimi rekomendacjami, u kobiety ciężarnej wykonuje się posiew z przedsionka pochwy i okolic odbytu w kierunku obecności paciorkowców B-hemolizujących, aby wykluczyć ryzyko zakażenia noworodka w trakcie porodu.  

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży – leczenie 

W leczeniu zapalenia pęcherza moczowego w ciąży rekomendowane są:

  • leki OTC: furazdyna,
  • leki dostępne na receptę zawierające: penicyliny, cefalosporyny, fosfomycynę lub karbapenemy. 

Furazydyna, nazywana również furaginą, dostępna jest w aptece bez recepty w postaci tabletek w dawkach 50 mg lub 100 mg. Wskazaniem do jej stosowania jest infekcja dolnych dróg moczowych u kobiety w II lub III trymestrze ciąży, jednak nie później niż do 38. tygodnia ciąży. Furaginy nie należy stosować w I trymestrze ciąży ze względu na jej łatwą przenikalność przez łożysko, zaś podawana po 38. tygodniu ciąży może doprowadzić do niedokrwistości hemolitycznej u noworodka. Antybiotykoterapia oparta na wynikach posiewu moczu trwa 3-7 dni i powinna być zakończona kontrolnym posiewem moczu.   

Wspomagająco w leczeniu zapalenia pęcherza moczowego w ciąży można stosować preparaty z owocami żurawiny wielkoowocowej. Zawarte w nich proantocyjanidyny zmniejszają ilość bakterii przylegających do nabłonka dróg moczowych, zaś obecność kwasów organicznych zakwaszających mocz sprawia, że środowisko staje się niekorzystne dla rozwoju chorobotwórczych bakterii. Preparaty dostępne są w postaci soków, koncentratów, kapsułek lub tabletek doustnych, spośród których najlepiej wybierać te, standaryzowane na zawartość proantocyjanidyn. 

W czasie ciąży przeciwskazane są preparaty, które w swoim składzie zawierają salicylan fenylu, metenaminę oraz niewielkie ilości alkoholu etylowego.

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży – domowe sposoby

Domowe sposoby na zapalenie pęcherza moczowego stanowią doraźną pomoc w łagodzeniu nieprzyjemnych dolegliwości. Nie mogą one zastąpić leczenia farmakologicznego, bowiem nieleczona infekcja może doprowadzić do groźnych powikłań, które mogą zagrażać nie tylko zdrowiu przyszłej mamy, ale również stanowią niebezpieczeństwo dla płodu.   

Do domowych sposobów na zapalenie pęcherza w ciąży zaliczamy:

  • przyjmowanie dużej ilości płynów (około 2 litrów na dobę),
  • spożywanie żurawiny wielkoowocowej w postaci soków i koncentratów oraz w formie kapsułek lub tabletek, 
  • dokładne opróżnianie pęcherza, unikanie przetrzymywania moczu,
  • podmywanie okolic intymnych w kierunku od przodu do tyłu,
  • noszenie bawełnianej bielizny,
  • prawidłowa higiena miejsc intymnych, stosowanie wody lub łagodnych, naturalnych płynów do higieny intymnej,
  • zastąpienie kąpieli w wannie prysznicem.

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży – powikłania 

Nieleczone zapalenie pęcherza w ciąży niesie ze sobą groźne powikłania zarówno dla przyszłej mamy, jak i rozwijającego się płodu. U kobiety ciężarnej może dojść do rozwinięcia się odmiedniczkowego zapalenia nerek, prowadzące do ich przewlekłej niewydolności. Zakażenie dróg moczowych w ostatnich tygodniach ciąży może być przyczyną przedwczesnego porodu oraz niskiej masy urodzeniowej dziecka. 

  1. Leki i ciąża. Bezpieczna farmakoterapia i suplementacja kobiety ciężarnej, Vademecum Farmaceutyczne, Kraków 2020.
  2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 września 2010 r. w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem.
  3. E. Szałek, Farmakoterapia w zakażeniach układu moczowego u kobiet w okresie ciąży i laktacji, „Farmacja Współczesna” 2020, nr 13, s. 18-28.
  4.  E. Szałek, Bakteryjne zakażenie układu moczowego u kobiet w ciąży, „Farmacja Współczesna” 201, nr 4, s. 166-170.
  5. R. Drabczyk, Zakażenie układu moczowego w ciąży, „www.mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/przebiegciazy/118965,zakazenie-ukladu-moczowego-w-ciazy, [dostęp:] 18.04.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Małogłowie (mikrocefalia) – przyczyny, rozpoznanie i rokowanie

    Mikrocefalia (inaczej małogłowie) to wada rozwojowa charakteryzująca się zmniejszonymi wymiarami czaszki, a co za tym idzie również zmniejszonymi rozmiarami mózgu. O mikrocefalii można mówić wówczas, kiedy obwód głowy nie przekracza wartości średniej dla płci i wieku w danej populacji.

  • Zatrucie ciążowe – przyczyny, objawy, leczenie. Jak rozpoznać gestozę?

    Zatrucie ciążowe inaczej określane jest mianem gestozy. To zespół objawów, który występuje w drugiej połowie ciąży i który manifestuje się poprzez nadciśnienie tętnicze, białkomocz czy obrzęki. Nie udało się dotychczas ustalić przyczyny rozwoju zatrucia ciążowego. Pod uwagę brane są predyspozycje genetyczne kobiety ciężarnej oraz zły stan odżywienia organizmu.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

  • Zespół HELLP – przyczyny, objawy, leczenie

    Zespół HELLP to liczne powikłania wielonarządowe, którą wiążą się z wysoką śmiertelnością, szczególnie w sytuacji, kiedy dysfunkcje te nie zostaną rozpoznane na odpowiednio wczesnym etapie.  Leczenie obejmuje normalizację wartości ciśnienia tętniczego, terapię przeciwzakrzepową, podawanie sterydoterapii i neuroprotekcję. Konieczne jest również stałe monitorowanie stanu matki i ocenę dobrostanu płodu. Czy zespołowi HELLP da się zapobiegać? Na co zwrócić uwagę, będąc w ciąży?

  • Jak spać w ciąży? Czy pozycja ma znaczenie?

    W czasie ciąży sen odgrywa szczególnie ważną rolę zarówno dla matki, jak i rozwijającego się dziecka. Wobec tego warto zadbać, aby pozycja przyjmowana podczas spoczynku była jak najbardziej odpowiednia i komfortowa. Poniżej opisano strategie oraz wskazówki dotyczące minimalizowania ewentualnego dyskomfortu związanego ze snem podczas ciąży.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij