Dieta w kamicy żółciowej – o czym warto pamiętać?
Maria Brzegowy

Dieta w kamicy żółciowej – o czym warto pamiętać?

Dieta w kamicy żółciowej to część leczenia tej choroby. U osób, u których kamica żółciowa przebiega bezobjawowo, zaleca się stosowanie racjonalnego sposobu żywienia, natomiast w przypadku zaostrzenia choroby, wskazana jest dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczów. Jak powinna wyglądać dieta chorych na kamicę żółciową? 

Kamica żółciowa to jeden z problemów krajów wysoko rozwiniętych – borykają się z nią mieszkańcy m.in. Stanów Zjednoczonych czy Europy Zachodniej. Dotyczy także ludności naszego kraju. Jakie są przyczyny jej powstawania? Jak powinno wyglądać żywienie w trakcie choroby i o czym należy pamiętać? 

Dieta w kamicy żółciowej – zalecenia 

Kamica żółciowa powstaje w wyniku odkładania się żółci w drogach żółciowych. Dochodzi do tego w następstwie łączenia się kryształków nierozpuszczonego cholesterolu z solami wapnia i powstania złogów w pęcherzyku żółciowym lub w drogach żółciowych.  

Do czynników sprzyjających rozwojowi kamicy należą:

  • otyłość;
  • nadmierna ilość cukru, słodyczy albo miodu;
  • niska podaż nienasyconych kwasów tłuszczowych;
  • zbyt niski udział błonnika pokarmowego w diecie;
  • hiperlipidemia;
  • podwyższony poziom triglicerydów;
  • nieregularne spożywanie posiłków;
  • nadmiar tłuszczów pochodzenia zwierzęcego;
  • zbyt duża ilość spożywanego jedzenia ogółem – nadmiar kilokalorii;
  • neuropatia cukrzycowa. 

Obecność kamieni w pęcherzyku żółciowym, jak i drogach żółciowych można wykryć poprzez badanie ultrasonograficzne lub rentgenowskie – cholecystografię.  

Stosowanie właściwie dobranej dietoterapii jest jednym z nieodłącznych elementów prawidłowego leczenia kamicy żółciowej. W przypadku pacjentów, u których kamica przebiega bez nasilenia się objawów, należy prowadzić racjonalny sposób żywienia oparty o zasady zdrowego stylu życia.  

Należy również zadbać o prawidłową podaż błonnika pokarmowego, gdyż zbyt mała jego ilość w diecie upośledza obkurczanie się pęcherzyka żółciowego, a to prowadzi do zalegania żółci. Obecność błonnika pokarmowego w diecie zapobiega także zbyt wolnej motoryce przewodu pokarmowego, co również negatywnie wpływa na rozwój i przebieg choroby.  

Nie bez znaczenia jest też fakt, że błonnik pokarmowy, jako element pożywienia nietrawiony w ludzkim organizmie, pozwala na dłużej utrzymać uczucie sytości, zapobiega nagłym napadom głodu (zwłaszcza na słodycze), a to sprzyja stabilizacji bądź redukcji nadmiernej masy ciała. Błonnik pokarmowy znajduje się w produktach zbożowych z pełnego ziarna, otrębach, surowych warzywach i owocach oraz nasionach roślin strączkowych (soczewica, ciecierzyca, soja, fasola itp.) 

Dieta w zaostrzeniu kamicy żółciowej 

Gdy dochodzi do zaostrzenia objawów kamicy żółciowej, rekomenduje się dietę łatwostrawną z ograniczeniem tłuszczów. Celem jej stosowania jest ochrona zarówno pęcherzyka żółciowego, jak i dróg żółciowych – poprzez zmniejszenie ich aktywności wydzielniczej. Ograniczeniu podlegają przede wszystkim tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, a więc tłuste gatunki mięs, tłuste mleko i jego przetwory. Całkowicie należy wyeliminować produkty takie jak smalec, słonina, boczek, a masło stosować w umiarkowanych ilościach.  

Warto również pamiętać o tzw. tłuszczu ukrytym, inaczej niewidocznym. Dostarczają go produkty takie jak wędliny, pasztety, jaja, a także wysoko przetworzona żywność typu fast-food i instant oraz wyroby cukiernicze (np. paczkowane ciastka).  

Przyjmuje się, że podaż tłuszczów w diecie pacjenta z zaostrzeniem kamicy żółciowej powinna zawierać się w przedziale 30–50 g na dobę. Cel ten można zrealizować poprzez przestrzeganie zaleceń jak powyżej, dodatek do dań tłuszczów pochodzenia roślinnego (olej rzepakowy, oliwa z oliwek do skropienia potraw) oraz przygotowanie ich metodą gotowania we wodzie, na parze, duszenia bez obsmażania, pieczenia w rękawie lub zamkniętym naczyniu żaroodpornym. W diecie rekomendowanej w zaostrzeniu kamicy żółciowej eliminacji podlega także cukier, a więc słodycze, desery, wypieki.  

W fazie zaostrzenia ograniczeniu podlega również błonnik pokarmowy, który może nasilić przykre dolegliwości bólowe. Niewskazane zatem będą pełnoziarniste makarony, pieczywo, grube kasze, otręby, surowe owoce i warzywa (zwłaszcza czosnek, cebula, brokuł, kalafior czy śliwki), nasiona roślin strączkowych. Dzienna racja pokarmowa, podobnie jak w przypadku założeń tradycyjnej, zdrowej diety, powinna być rozłożona na 4–5 posiłków spożywanych o stałych porach.  

Nasileniu dolegliwości sprzyja podawanie tłuszczów w formie „podgrzanej”. Z tego powodu, niewskazane są dania na bazie jaj (np. jajecznica), z dodatkiem stopionego masła (np. na ziemniakach), stopionego sera (np. w grzankach) czy oleju użytego do pieczenia.  

Należy pamiętać, że powyższe restrykcje mogą spowodować problemy z wchłanianiem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach – witaminy A, D, E oraz K. W związku z tym produkty bogate w te składniki (beta karoten – dynia, boćwina, marchew; witamina D – chude ryby morskie, witamina E – szpinak, pietruszka; witamina K – sałata zielona, zielona herbata) zaleca się łączyć z niewielkim dodatkiem tłuszczów na zimno (np. olej w sałatce, masło do pieczywa). 

Podobne wytyczne obowiązują chorych poddanych operacyjnemu leczeniu kamicy żółciowej. Po wykonaniu przykładowo cholecystektomii wykonanej metodą laparoskopową zaleca się stosowanie powyższej diety przez minimum miesiąc, a następnie stopniowe rozszerzanie jadłospisu do założeń zdrowego stylu życia.  

Należy podkreślić, że wszelkie wskazówki powinny zostać dostosowane do stanu ogólnego chorego, jego wieku, aktywności i jednostek współistniejących.  

Powiązane produkty

Dieta i kamica żółciowa – przykładowy jadłospis w zaostrzeniu lub po cholecystektomii 

Śniadanie: kanapki z chleba pszennego, cienko muśniętego masłem 82% z plastrem chudego twarogu, jabłko pieczone. 

II śniadanie: galaretka mleczna. 

Obiad: zupa ziemniaczana na wywarze jarzynowym, ryż biały z gotowaną piersią z kurczaka, gotowana marchewka z koperkiem skropiona odrobiną oleju rzepakowego. 

Kolacja: kanapki z chleba pszennego z pastą z samego białka na twardo i 0,5% jogurtu naturalnego, z dodatkiem posiekanej natki pietruszki. 

  1. H. Ciborowska, A. Rudnicka, Dietetyka – żywienie zdrowego i chorego człowieka, Warszawa 2014. 
  2. M. Jarosz, Praktyczny podręcznik dietetyki, IŻŻ 2011.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Błonnik pokarmowy – gdzie i czym jest? Jak wpływa na zdrowie?

    Błonnik pokarmowy, zwany włóknem pokarmowym, to grupa substancji, która odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu pokarmowego człowieka. Wyróżnia się dwie frakcje błonnika pokarmowego: rozpuszczalną i nierozpuszczalną w wodzie. Każda wywiera określony wpływ na organizm. W jakich produktach można znaleźć błonnik pokarmowy i jakie są jego właściwości?

  • Dynia – wartości odżywcze i właściwości lecznicze. Dietetyczne przepisy z dynią

    Dynia jest warzywem bogatym w witaminy i minerały – m.in. w magnez, selen, potas i cynk. Stanowi także źródło białka i błonnika pokarmowego. Kto powinien włączyć ją do swojej diety? Jakie właściwości mają pestki z dyni i olej z dyni? Czy to warzywo będzie odpowiednie dla cukrzyków?

  • Mleko kokosowe – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie. Jak zrobić je w domu?

    Mleko kokosowe stanowi smaczną alternatywę dla mleka krowiego, dzięki czemu może znaleźć miejsce m.in. w diecie osób chorujących na celiakię, cukrzycę czy nietolerancję laktozy. Jakie właściwości i zastosowanie ma mleko kokosowe? Jak w łatwy sposób przygotować je samodzielnie w domu?

  • Gruszka – właściwości, wartości odżywcze, przepisy

    Jej dodatek do diety może pomóc przy uciążliwych zaparciach. Świetnie sprawdzi się jako element maseczki na przetłuszczającą się cerę. W dodatku pysznie smakuje zarówno w daniach na słodko, jak i na wytrawnie. Gruszka – jakimi wartościami odżywczymi się charakteryzuje? Czy jedzenie jej może zaszkodzić? Co dobrego przygotować z gruszek?

  • Czym jest układ odpornościowy i jak skutecznie go wspierać?

    Po z natury ciepłym lecie przychodzi sezon jesienny, który wystawia na ciężką próbę nie tylko nasz nastrój, ale również układ odpornościowy, który w tym czasie jest wyjątkowo obciążony. Jest to okres infekcji, często nawracających lub przewlekłych. Istnieją jednak sposoby, aby sobie skutecznie pomóc i zniwelować ryzyko uciążliwych i osłabiających przeziębień, na tle których mogą rozwinąć się dużo poważniejsze choroby, jak zapalenie płuc czy oskrzeli. Spośród czynników mających wpływ na prawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny, niewątpliwie ogromne znaczenie ma zdrowa dieta.

  • Kapary – smak, właściwości i zastosowanie w kuchni

    Kapary to roślina krzewiasta naturalnie występująca w strefie tropikalnej i w basenie Morza Śródziemnego. Pąki kwiatowe kaparów są znane już od wielu lat ze względu na swój charakterystyczny smak oraz działanie wspomagające trawienie i leczenie infekcji górnych dróg oddechowych. Kapary są ważnym źródłem wielu różnych biologicznie aktywnych substancji chemicznych, których właściwości terapeutyczne były już dobrze znane i cenione przez starożytnych Rzymian.

  • Blue Monday – co to jest? Kiedy wypada? Czy Blue Monday to mit?

    Blue Monday to termin określający rzekomo najbardziej depresyjny dzień w roku. Według wyliczeń twórcy tej teorii przypada on na trzeci poniedziałek stycznia. To właśnie w tym dniu we wszystkich mediach słyszymy o niebieskim poniedziałku. Wiele osób zastanawia się wówczas, ile jest prawdy w teorii Blue Monday.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij