Krążenie mózgowe – jak poprawić słabe krążenie krwi w mózgu?
Magdalena Dębicka

Krążenie mózgowe – jak poprawić słabe krążenie krwi w mózgu?

Krążenie mózgowe związane jest z przepływem krwi w obrębie mózgu. Kiedy jest ono nieprawidłowe, mogą pojawić się m.in. niedowłady, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, czucia lub mowy. Czym są zaburzenia krążenia mózgowego i jak do nich dochodzi? W jaki sposób zmniejszyć ryzyko zaburzeń krążenia krwi w mózgu?

Mózg zaopatrywany jest w krew przez dwa systemy naczyniowe: układ tętnic szyjnych wewnętrznych oraz układ tętnic kręgowych, które są ze sobą połączone. Zaburzenia krążenia mózgowego prowadzą do uszkodzenia komórek nerwowych, a co za tym idzie – do wystąpienia objawów ogniskowych, tj. zaburzenia czucia, niedowładu, ale także zaburzeń świadomości czy – w najgorszym wypadku – do śmierci. 

Krążenie krwi w mózgu – co to takiego? 

Mózg, tak jak każdy inny narząd w naszym ciele, wymaga stałego dostarczania tlenu i substancji odżywczych poprzez naczynia krwionośne. Mózg ma szczególnie wysokie zapotrzebowanie na tlen – zużywa ok. 20% tlenu dostarczanego do organizmu. Jednocześnie jest bardzo wrażliwy na jego niedobór, a śmierć komórek nerwowych, tzw. neuronów, następuje już po kilku minutach.  

Krew do mózgu dostarczana jest dwoma układami naczyń: tętnicy szyjnej wewnętrznej i tętnicy kręgowej. 80% krwi dostarczane jest do mózgu przez tętnice szyjne wewnętrzne, a pozostałe 20% przez tętnice kręgowe.  

Tętnice szyjne wewnętrzne powstają z podziału tętnicy szyjnej wspólnej. Zaopatrują większość przedniej części kresomózgowia. Tętnice kręgowe stanowią odgałęzienie tętnic podobojczykowych. Biegną wzdłuż kręgosłupa szyjnego i wchodzą do czaszki przez otwór potyliczny, by następnie połączyć się i stworzyć tętnicę podstawną, która biegnie po brzusznej stronie kresomózgowia oraz móżdżek i rdzeń przedłużony.  

Na podstawie czaszki tętnice te łączą się ze sobą, tworząc krąg komunikujących się tętnic, zwany kołem tętniczym Willisa. Tętnica łącząca przednia łączy prawą i lewą tętnicę szyjną wewnętrzną. Natomiast tętnice łączące tylne stanowią połączenie między tożstronną tętnicą szyjną wewnętrzną a tętnicą tylną mózgu, odchodzącą od tętnicy podstawnej. Dzięki temu, jeśli jedna z głównych tętnic zostanie zamknięta, krew może zostać dostarczona przez inne naczynie. Od koła tętniczego Willisa odchodzą kolejne naczynia zaopatrujące poszczególne obszary mózgu: 

  • tętnica przednia mózgu: zaopatruje płaty czołowe, które kontrolują logiczne myślenie, osobowość, ale także odpowiadają za wykonywanie ruchów;
  • tętnica środkowa mózgu: to największa gałąź tętnicy szyjnej wewnętrznej, która zaopatruje część płata czołowego, płaty skroniowe i ciemieniowe, które odpowiadają za ruch, ale również czucie, a w dominującej półkuli (zazwyczaj lewej) znajduje się także ośrodek mowy;
  • tętnica tylna mózgu: zaopatruje część płatów skroniowych oraz płaty potyliczne;
  • tętnice zaopatrujące móżdżek: tętnica dolna tylna móżdżku, tętnica dolna przednia móżdżku, tętnica górna móżdżku. 

Zaburzenia krążenia mózgowego – przyczyny 

Kiedy krążenie mózgowe jest zaburzone, mniej tlenu i glukozy dociera do mózgu. Istnieje wiele przyczyn, które prowadzą do nieprawidłowego przepływu mózgowego. Wśród najważniejszych powodów nieprawidłowego przepływu mózgowego wymienia się udar niedokrwienny, niedotlenienie mózgu, krwawienie śródczaszkowe czy obrzęk mózgu.  

Udar niedokrwienny mózgu to sytuacja, w której naczynie tętnicze zostaje zwężone lub całkowicie zamknięte. Skutkuje to spadkiem lub całkowitym brakiem przepływu krwi przez naczynie i wystąpieniem objawów uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Jeśli objawy neurologiczne utrzymują się krócej niż 24 godziny, to sytuację taką określa się jako przemijający napad niedokrwienny (TIA). Najczęstszą przyczyną udaru jest miażdżyca naczyń, a także migotanie przedsionków. 

Krwawienia śródczaszkowe dzieli się na nad- i podtwardówkowe, śródmózgowe oraz podpajęczynówkowe, ze względu na miejsce występowania krwi. Krwawienie podpajęczynówkowe jest najczęściej spowodowane pękniętym tętniakiem naczyń mózgowych. Istnieje szereg czynników ryzyka rozwoju tętniaków naczyń mózgowych, ale to palenie papierosów i nadciśnienie tętnicze są najistotniejsze. Wśród pozostałych czynników wymienia się dodatni wywiad rodzinny, wiek, płeć (to kobiety chorują częściej) oraz choroby współistniejące, tj. zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zwyrodnienie wielotorbielowate nerek czy dysplazja włóknisto-mięśniowa. Z kolei krwawienia nad i podtwardówkowe zazwyczaj są spowodowane urazem. Krwawienie śródmózgowe, zwane inaczej udarem krwotocznym, w większości przypadków wiąże się z pęknięciem naczynia w przebiegu nadciśnienia tętniczego.  

Diagnostyka zaburzeń krążenia mózgowego powinna opierać się na szczegółowym badaniu pacjenta, w tym badaniu neurologicznym. Kluczowe jest wykonanie neuroobrazowania – badanie tomografii komputerowej głowy w celu szybkiego wykrycia zaburzeń. Wskazana może być także dalsza diagnostyka kardiologiczna. 

Objawy zaburzonego krążenia we krwi w mózgu 

Każdy obszar mózgu ma swoje określone funkcje. Zaburzenie w dostarczaniu tlenu do mózgu, bardzo szybko powoduje wystąpienie charakterystycznych objawów ogniskowych lub globalnych zaburzeń funkcji mózgu.  

Objawy ogniskowe wynikają z nieprawidłowego funkcjonowania obszaru mózgu zaopatrywanego przez tętnicę, która została zamknięta: 

  • tętnica przednia mózgu: niedowład (czyli zmniejszenie siły mięśniowej) i zaburzenia czucia w zakresie przeciwległej kończyny dolnej i tułowia, zaburzenia chodu, ale także zaburzenia funkcji poznawczych takie jak zubożenie mowy, nieadekwatne reakcje na sytuacje;
  • tętnica środkowa mózgu: niedowład i zaburzenia czucia po stronie przeciwnej do niedokrwienia w zakresie kończyny górnej i twarzy, a także afazja (czyli zaburzenia mowy);
  • tętnica tylna mózgu: niedowidzenie połowicze jednoimienne przeciwstronne;
  • tętnice zaopatrujące móżdżek: zawroty głowy, zaburzenia równowagi, oczopląs. 

W przypadku krwawienia śródczaszkowego objawy korelują z lokalizacją, a także wielkością ogniska krwotocznego. Często pacjenci skarżą się na ból głowy, któremu towarzyszą nudności i wymioty, a także zaburzenia świadomości. W przypadki krwawienia podpajęczynówkowego charakterystycznym objawem jest nagły ból głowy, opisywany jako najsilniejszy w życiu. Może mu towarzyszyć napad padaczkowy czy światłowstręt. 

Słabe krążenie krwi w mózgu – jak je poprawić? 

Najlepszym sposobem na poprawę krążenia mózgowego jest modyfikacja stylu życia. Regularna aktywność fizyczna, zaprzestanie palenia papierosów i spożywania alkoholu to bardzo ważne elementy profilaktyki niewydolności krążenia mózgowego. Jednocześnie odpowiednia dieta, utrzymanie prawidłowej masy ciała sprzyjają kontroli nadciśnienia tętniczego, cukrzycy i prawidłowemu stężeniu lipidów: cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Te wszystkie działania redukują ryzyko pogorszenia krążenia mózgowego i warto o tym pamiętać, zanim sięgnie się po leki. Niestety, niekiedy konieczna jest farmakoterapia: statyny w przypadku hipercholesterolemii czy u cukrzyków doustne leki obniżające poziom glukozy we krwi lub insulina.  

Inną kwestią są leki, które można przyjmować w celu usprawnienia krążenie krwi w mózgu. Znajdują one zastosowanie głównie w przypadku demencji naczyniowej. Do środków mających niejednoznacznie potwierdzone działanie zalicza się: nimodypinę, nicergolinę, cerebrolizynę, winpocetyne czy pentoksyfilinę. Wśród preparatów ziołowych na krążenie mózgowe, dostępnych bez recepty, można wyróżnić te z wyciągiem z miłorzębu japońskiego, inaczej zwanego ginko biloba. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij