Jak poprawić słabe krążenie krwi w mózgu? - portal DOZ.pl
mózg i krążenie
Magdalena Dębicka

Krążenie mózgowe – jak poprawić słabe krążenie krwi w mózgu?

Krążenie mózgowe związane jest z przepływem krwi w obrębie mózgu. Kiedy jest ono nieprawidłowe, mogą pojawić się m.in. niedowłady, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, czucia lub mowy. Czym są zaburzenia krążenia mózgowego i jak do nich dochodzi? W jaki sposób zmniejszyć ryzyko zaburzeń krążenia krwi w mózgu?

Mózg zaopatrywany jest w krew przez dwa systemy naczyniowe: układ tętnic szyjnych wewnętrznych oraz układ tętnic kręgowych, które są ze sobą połączone. Zaburzenia krążenia mózgowego prowadzą do uszkodzenia komórek nerwowych, a co za tym idzie – do wystąpienia objawów ogniskowych, tj. zaburzenia czucia, niedowładu, ale także zaburzeń świadomości czy – w najgorszym wypadku – do śmierci. 

Krążenie krwi w mózgu – co to takiego? 

Mózg, tak jak każdy inny narząd w naszym ciele, wymaga stałego dostarczania tlenu i substancji odżywczych poprzez naczynia krwionośne. Mózg ma szczególnie wysokie zapotrzebowanie na tlen – zużywa ok. 20% tlenu dostarczanego do organizmu. Jednocześnie jest bardzo wrażliwy na jego niedobór, a śmierć komórek nerwowych, tzw. neuronów, następuje już po kilku minutach.  

Krew do mózgu dostarczana jest dwoma układami naczyń: tętnicy szyjnej wewnętrznej i tętnicy kręgowej. 80% krwi dostarczane jest do mózgu przez tętnice szyjne wewnętrzne, a pozostałe 20% przez tętnice kręgowe.  

Tętnice szyjne wewnętrzne powstają z podziału tętnicy szyjnej wspólnej. Zaopatrują większość przedniej części kresomózgowia. Tętnice kręgowe stanowią odgałęzienie tętnic podobojczykowych. Biegną wzdłuż kręgosłupa szyjnego i wchodzą do czaszki przez otwór potyliczny, by następnie połączyć się i stworzyć tętnicę podstawną, która biegnie po brzusznej stronie kresomózgowia oraz móżdżek i rdzeń przedłużony.  

Na podstawie czaszki tętnice te łączą się ze sobą, tworząc krąg komunikujących się tętnic, zwany kołem tętniczym Willisa. Tętnica łącząca przednia łączy prawą i lewą tętnicę szyjną wewnętrzną. Natomiast tętnice łączące tylne stanowią połączenie między tożstronną tętnicą szyjną wewnętrzną a tętnicą tylną mózgu, odchodzącą od tętnicy podstawnej. Dzięki temu, jeśli jedna z głównych tętnic zostanie zamknięta, krew może zostać dostarczona przez inne naczynie. Od koła tętniczego Willisa odchodzą kolejne naczynia zaopatrujące poszczególne obszary mózgu: 

  • tętnica przednia mózgu: zaopatruje płaty czołowe, które kontrolują logiczne myślenie, osobowość, ale także odpowiadają za wykonywanie ruchów;
  • tętnica środkowa mózgu: to największa gałąź tętnicy szyjnej wewnętrznej, która zaopatruje część płata czołowego, płaty skroniowe i ciemieniowe, które odpowiadają za ruch, ale również czucie, a w dominującej półkuli (zazwyczaj lewej) znajduje się także ośrodek mowy;
  • tętnica tylna mózgu: zaopatruje część płatów skroniowych oraz płaty potyliczne;
  • tętnice zaopatrujące móżdżek: tętnica dolna tylna móżdżku, tętnica dolna przednia móżdżku, tętnica górna móżdżku. 

Zaburzenia krążenia mózgowego – przyczyny 

Kiedy krążenie mózgowe jest zaburzone, mniej tlenu i glukozy dociera do mózgu. Istnieje wiele przyczyn, które prowadzą do nieprawidłowego przepływu mózgowego. Wśród najważniejszych powodów nieprawidłowego przepływu mózgowego wymienia się udar niedokrwienny, niedotlenienie mózgu, krwawienie śródczaszkowe czy obrzęk mózgu.  

Udar niedokrwienny mózgu to sytuacja, w której naczynie tętnicze zostaje zwężone lub całkowicie zamknięte. Skutkuje to spadkiem lub całkowitym brakiem przepływu krwi przez naczynie i wystąpieniem objawów uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Jeśli objawy neurologiczne utrzymują się krócej niż 24 godziny, to sytuację taką określa się jako przemijający napad niedokrwienny (TIA). Najczęstszą przyczyną udaru jest miażdżyca naczyń, a także migotanie przedsionków. 

Krwawienia śródczaszkowe dzieli się na nad- i podtwardówkowe, śródmózgowe oraz podpajęczynówkowe, ze względu na miejsce występowania krwi. Krwawienie podpajęczynówkowe jest najczęściej spowodowane pękniętym tętniakiem naczyń mózgowych. Istnieje szereg czynników ryzyka rozwoju tętniaków naczyń mózgowych, ale to palenie papierosów i nadciśnienie tętnicze są najistotniejsze. Wśród pozostałych czynników wymienia się dodatni wywiad rodzinny, wiek, płeć (to kobiety chorują częściej) oraz choroby współistniejące, tj. zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zwyrodnienie wielotorbielowate nerek czy dysplazja włóknisto-mięśniowa. Z kolei krwawienia nad i podtwardówkowe zazwyczaj są spowodowane urazem. Krwawienie śródmózgowe, zwane inaczej udarem krwotocznym, w większości przypadków wiąże się z pęknięciem naczynia w przebiegu nadciśnienia tętniczego.  

Diagnostyka zaburzeń krążenia mózgowego powinna opierać się na szczegółowym badaniu pacjenta, w tym badaniu neurologicznym. Kluczowe jest wykonanie neuroobrazowania – badanie tomografii komputerowej głowy w celu szybkiego wykrycia zaburzeń. Wskazana może być także dalsza diagnostyka kardiologiczna. 

Polecane dla Ciebie

Objawy zaburzonego krążenia we krwi w mózgu 

Każdy obszar mózgu ma swoje określone funkcje. Zaburzenie w dostarczaniu tlenu do mózgu, bardzo szybko powoduje wystąpienie charakterystycznych objawów ogniskowych lub globalnych zaburzeń funkcji mózgu.  

Objawy ogniskowe wynikają z nieprawidłowego funkcjonowania obszaru mózgu zaopatrywanego przez tętnicę, która została zamknięta: 

  • tętnica przednia mózgu: niedowład (czyli zmniejszenie siły mięśniowej) i zaburzenia czucia w zakresie przeciwległej kończyny dolnej i tułowia, zaburzenia chodu, ale także zaburzenia funkcji poznawczych takie jak zubożenie mowy, nieadekwatne reakcje na sytuacje;
  • tętnica środkowa mózgu: niedowład i zaburzenia czucia po stronie przeciwnej do niedokrwienia w zakresie kończyny górnej i twarzy, a także afazja (czyli zaburzenia mowy);
  • tętnica tylna mózgu: niedowidzenie połowicze jednoimienne przeciwstronne;
  • tętnice zaopatrujące móżdżek: zawroty głowy, zaburzenia równowagi, oczopląs. 

W przypadku krwawienia śródczaszkowego objawy korelują z lokalizacją, a także wielkością ogniska krwotocznego. Często pacjenci skarżą się na ból głowy, któremu towarzyszą nudności i wymioty, a także zaburzenia świadomości. W przypadki krwawienia podpajęczynówkowego charakterystycznym objawem jest nagły ból głowy, opisywany jako najsilniejszy w życiu. Może mu towarzyszyć napad padaczkowy czy światłowstręt. 

Słabe krążenie krwi w mózgu – jak je poprawić? 

Najlepszym sposobem na poprawę krążenia mózgowego jest modyfikacja stylu życia. Regularna aktywność fizyczna, zaprzestanie palenia papierosów i spożywania alkoholu to bardzo ważne elementy profilaktyki niewydolności krążenia mózgowego. Jednocześnie odpowiednia dieta, utrzymanie prawidłowej masy ciała sprzyjają kontroli nadciśnienia tętniczego, cukrzycy i prawidłowemu stężeniu lipidów: cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Te wszystkie działania redukują ryzyko pogorszenia krążenia mózgowego i warto o tym pamiętać, zanim sięgnie się po leki. Niestety, niekiedy konieczna jest farmakoterapia: statyny w przypadku hipercholesterolemii czy u cukrzyków doustne leki obniżające poziom glukozy we krwi lub insulina.  

Inną kwestią są leki, które można przyjmować w celu usprawnienia krążenie krwi w mózgu. Znajdują one zastosowanie głównie w przypadku demencji naczyniowej. Do środków mających niejednoznacznie potwierdzone działanie zalicza się: nimodypinę, nicergolinę, cerebrolizynę, winpocetyne czy pentoksyfilinę. Wśród preparatów ziołowych na krążenie mózgowe, dostępnych bez recepty, można wyróżnić te z wyciągiem z miłorzębu japońskiego, inaczej zwanego ginkgo biloba. 
  1. Interna Szczeklika 2019/20, pod red. P. Gajewskiego, Kraków 2019.  
  2. O. Narkiewicz, J. Moryś, Neuroanatomia czynnościowa i kliniczna: podręcznik dla studentów i lekarzy, PZWL 2001. 
  3. M. Warot, Zaburzenia krążenia mózgowego, "Przewodnik Lekarza", nr 5 2006.
  4. K. W. Lindsay, I. Bone, G. Fuller, Neurologia i neurochirurgia, "Edra Urban & Partner", Wrocław 2013. 
  5. E. Smith, B. Clinton, M.S. Wright, Treatment of vascular cognitive impairment and dementia, "uptodate.com" [online] https://www.uptodate.com/contents/treatment-of-vascular-cognitive-impairment-and-dementia?search=nicergoline&source=search_result&selectedTitle=1~2&usage_type=default&display_rank=1 [dostęp:] 13.05.2020 
  6. R. B Saper, Clinical use of ginkgo biloba, "uptodate.com" [online] https://www.uptodate.com/contents/clinical-use-of-ginkgo-biloba?topicRef=1392&source=related_link [dostęp:] 14.05.2020. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Bifidobakterie – czym są i jakie mają znaczenie dla odporności niemowlęcia?

    1000 pierwszych dni życia dziecka to kluczowy okres w rozwoju młodego organizmu. Narządy i układy, które kształtowały się jeszcze podczas życia płodowego, wciąż dojrzewają i doskonalą swoje funkcje. Fundamentalne znaczenie w tym procesie ma rozwój układu odpornościowego, który już od momentu porodu musi chronić niemowlę przed czynnikami zewnętrznymi. Jaki związek z odpornością mają jelita i zamieszkujące w nich Bifidobakterie?

  • Załupek – przyczyny, objawy, leczenie

    Załupek objawia się jako obrzęk żołędzi i napletka i jest spowodowany zsunięciem napletka poza żołądź. Dochodzi to tego, gdy napletek jest zbyt ciasny. Stan ten wywołuje ucisk, który utrudnia prawidłowy odpływ krwi. Gdy wspomniany ucisk jest duży i występują potężne lub długo utrzymujące się zaburzenia krążenia krwi, może dojść do tzw. martwicy żołędzi i skóry napletka. Jakie są objawy i sposoby leczenia załupka?

  • Pyłkowica – objawy i leczenie

    Pyłkowica, czyli uczulenie na pyłki spędza sen z powiek wielu milionom Polaków. Nasilenie objawów obserwuje się od wczesnej wiosny, aż do końca lata. Jakie są jej przyczyny? Jak wygląda leczenie alergii?

  • Alergia pokarmowa – przyczyny, objawy, leczenie

    Alergia pokarmowa to chorobliwa nadwrażliwość na spożywany pokarm, uwarunkowana swoistą odpowiedzią układu odpornościowego. Najczęściej objawia się ona u pacjenta objawami ogólnymi (np. dusznością) lub miejscowymi (np. wysypka skórna, bóle brzucha), aczkolwiek w przypadku swoistej tolerancji możemy mówić też o „uczuleniu bezobjawowym”. Wokół terminu alergii pokarmowej narosło wiele mitów oraz nieporozumień, często mylona jest z nietolerancją pokarmową lub traktowana jako synonim każdej reakcji nadwrażliwości na pokarmy. Tymczasem mamy z nią do czynienia tylko przy jednoznacznie udokumentowanym mechanizmie immunologicznym. Jakie objawy występują w przypadku alergii pokarmowej i jak się ją leczy? Jakie testy alergiczne wykonać? Co uczula?

  • Jak rozpoznać obrzęk limfatyczny? Przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

    Obrzęku limfatyczny to inaczej obrzęk tkanek, który spowodowany jest zastojem chłonki (limfy)wywołanej wadami wrodzonymi lub uszkodzeniem naczyń chłonnych. Wyróżnia się obrzęk limfatyczny pierwotny i wtórny. Przyczyną obrzęku limfatycznego pierwotnego są nieprawidłowo wykształcone węzły chłonne. Bardziej złożoną kwestią są przyczyny wtórnego obrzęku, do których zaliczono m.in. przewlekłą niewydolność żylną, leki, operacje i inne czynniki. Jak leczyć obrzęki limfatyczne, czy drenaż limfatyczny jest dobrą metodą oraz czym różni się cellulits od cellulitu?

  • Widzisz dziwne robaczki przed oczami? To męty w oku – czym są, skąd się biorą?

    Męty w oku, opisywane między innymi jako latające muszki pojawiające się przed oczami to częsty problem zgłaszany w gabinetach okulistycznych. Przyczyną ich powstawania jest nagromadzenie w ciele szklistym skupisk włókien kolagenowych. O czym świadczy ta przypadłość? Jak można się jej pozbyć?

  • Choroby cywilizacyjne – czym są? Jakie to choroby?

    Choroby cywilizacyjne to schorzenia, które pojawiają się w populacji na skutek gwałtownych przemian i rozwoju cywilizacyjnego, którym jako ludzkość podlegamy. W czasach współczesnych ludzie narażeni są przede wszystkim na hałas, zanieczyszczenia środowiska i stres. To wszystko może być przyczyną schorzeń, prowadzących do utraty zdrowia, a nawet życia.

  • Ropomocz – przyczyny, objawy, leczenie

    Ropomocz to schorzenie, które najczęściej wskazuje na zakażenie dróg moczowych, jak zapalenie cewki moczowej, zapalenie pęcherza czy odmiedniczkowe zapalenie nerek. Obecność ropy w moczu można potwierdzić poprzez wykonanie badania ogólnego moczu. Wskaże ono rodzaj bakterii, który wywołał infekcję, a ponadto w wyniku znajdzie się ilość białych krwinek, która także jest jednym z objawów ropomoczu. Jak się leczy ropomocz i czy jest to groźna choroba?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij