Krążenie mózgowe – jak poprawić słabe krążenie krwi w mózgu?
Magdalena Dębicka

Krążenie mózgowe – jak poprawić słabe krążenie krwi w mózgu?

Krążenie mózgowe związane jest z przepływem krwi w obrębie mózgu. Kiedy jest ono nieprawidłowe, mogą pojawić się m.in. niedowłady, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, czucia lub mowy. Czym są zaburzenia krążenia mózgowego i jak do nich dochodzi? W jaki sposób zmniejszyć ryzyko zaburzeń krążenia krwi w mózgu?

Mózg zaopatrywany jest w krew przez dwa systemy naczyniowe: układ tętnic szyjnych wewnętrznych oraz układ tętnic kręgowych, które są ze sobą połączone. Zaburzenia krążenia mózgowego prowadzą do uszkodzenia komórek nerwowych, a co za tym idzie – do wystąpienia objawów ogniskowych, tj. zaburzenia czucia, niedowładu, ale także zaburzeń świadomości czy – w najgorszym wypadku – do śmierci. 

Krążenie krwi w mózgu – co to takiego? 

Mózg, tak jak każdy inny narząd w naszym ciele, wymaga stałego dostarczania tlenu i substancji odżywczych poprzez naczynia krwionośne. Mózg ma szczególnie wysokie zapotrzebowanie na tlen – zużywa ok. 20% tlenu dostarczanego do organizmu. Jednocześnie jest bardzo wrażliwy na jego niedobór, a śmierć komórek nerwowych, tzw. neuronów, następuje już po kilku minutach.  

Krew do mózgu dostarczana jest dwoma układami naczyń: tętnicy szyjnej wewnętrznej i tętnicy kręgowej. 80% krwi dostarczane jest do mózgu przez tętnice szyjne wewnętrzne, a pozostałe 20% przez tętnice kręgowe.  

Tętnice szyjne wewnętrzne powstają z podziału tętnicy szyjnej wspólnej. Zaopatrują większość przedniej części kresomózgowia. Tętnice kręgowe stanowią odgałęzienie tętnic podobojczykowych. Biegną wzdłuż kręgosłupa szyjnego i wchodzą do czaszki przez otwór potyliczny, by następnie połączyć się i stworzyć tętnicę podstawną, która biegnie po brzusznej stronie kresomózgowia oraz móżdżek i rdzeń przedłużony.  

Na podstawie czaszki tętnice te łączą się ze sobą, tworząc krąg komunikujących się tętnic, zwany kołem tętniczym Willisa. Tętnica łącząca przednia łączy prawą i lewą tętnicę szyjną wewnętrzną. Natomiast tętnice łączące tylne stanowią połączenie między tożstronną tętnicą szyjną wewnętrzną a tętnicą tylną mózgu, odchodzącą od tętnicy podstawnej. Dzięki temu, jeśli jedna z głównych tętnic zostanie zamknięta, krew może zostać dostarczona przez inne naczynie. Od koła tętniczego Willisa odchodzą kolejne naczynia zaopatrujące poszczególne obszary mózgu: 

  • tętnica przednia mózgu: zaopatruje płaty czołowe, które kontrolują logiczne myślenie, osobowość, ale także odpowiadają za wykonywanie ruchów;
  • tętnica środkowa mózgu: to największa gałąź tętnicy szyjnej wewnętrznej, która zaopatruje część płata czołowego, płaty skroniowe i ciemieniowe, które odpowiadają za ruch, ale również czucie, a w dominującej półkuli (zazwyczaj lewej) znajduje się także ośrodek mowy;
  • tętnica tylna mózgu: zaopatruje część płatów skroniowych oraz płaty potyliczne;
  • tętnice zaopatrujące móżdżek: tętnica dolna tylna móżdżku, tętnica dolna przednia móżdżku, tętnica górna móżdżku. 

Zaburzenia krążenia mózgowego – przyczyny 

Kiedy krążenie mózgowe jest zaburzone, mniej tlenu i glukozy dociera do mózgu. Istnieje wiele przyczyn, które prowadzą do nieprawidłowego przepływu mózgowego. Wśród najważniejszych powodów nieprawidłowego przepływu mózgowego wymienia się udar niedokrwienny, niedotlenienie mózgu, krwawienie śródczaszkowe czy obrzęk mózgu.  

Udar niedokrwienny mózgu to sytuacja, w której naczynie tętnicze zostaje zwężone lub całkowicie zamknięte. Skutkuje to spadkiem lub całkowitym brakiem przepływu krwi przez naczynie i wystąpieniem objawów uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Jeśli objawy neurologiczne utrzymują się krócej niż 24 godziny, to sytuację taką określa się jako przemijający napad niedokrwienny (TIA). Najczęstszą przyczyną udaru jest miażdżyca naczyń, a także migotanie przedsionków. 

Krwawienia śródczaszkowe dzieli się na nad- i podtwardówkowe, śródmózgowe oraz podpajęczynówkowe, ze względu na miejsce występowania krwi. Krwawienie podpajęczynówkowe jest najczęściej spowodowane pękniętym tętniakiem naczyń mózgowych. Istnieje szereg czynników ryzyka rozwoju tętniaków naczyń mózgowych, ale to palenie papierosów i nadciśnienie tętnicze są najistotniejsze. Wśród pozostałych czynników wymienia się dodatni wywiad rodzinny, wiek, płeć (to kobiety chorują częściej) oraz choroby współistniejące, tj. zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zwyrodnienie wielotorbielowate nerek czy dysplazja włóknisto-mięśniowa. Z kolei krwawienia nad i podtwardówkowe zazwyczaj są spowodowane urazem. Krwawienie śródmózgowe, zwane inaczej udarem krwotocznym, w większości przypadków wiąże się z pęknięciem naczynia w przebiegu nadciśnienia tętniczego.  

Diagnostyka zaburzeń krążenia mózgowego powinna opierać się na szczegółowym badaniu pacjenta, w tym badaniu neurologicznym. Kluczowe jest wykonanie neuroobrazowania – badanie tomografii komputerowej głowy w celu szybkiego wykrycia zaburzeń. Wskazana może być także dalsza diagnostyka kardiologiczna. 

Objawy zaburzonego krążenia we krwi w mózgu 

Każdy obszar mózgu ma swoje określone funkcje. Zaburzenie w dostarczaniu tlenu do mózgu, bardzo szybko powoduje wystąpienie charakterystycznych objawów ogniskowych lub globalnych zaburzeń funkcji mózgu.  

Objawy ogniskowe wynikają z nieprawidłowego funkcjonowania obszaru mózgu zaopatrywanego przez tętnicę, która została zamknięta: 

  • tętnica przednia mózgu: niedowład (czyli zmniejszenie siły mięśniowej) i zaburzenia czucia w zakresie przeciwległej kończyny dolnej i tułowia, zaburzenia chodu, ale także zaburzenia funkcji poznawczych takie jak zubożenie mowy, nieadekwatne reakcje na sytuacje;
  • tętnica środkowa mózgu: niedowład i zaburzenia czucia po stronie przeciwnej do niedokrwienia w zakresie kończyny górnej i twarzy, a także afazja (czyli zaburzenia mowy);
  • tętnica tylna mózgu: niedowidzenie połowicze jednoimienne przeciwstronne;
  • tętnice zaopatrujące móżdżek: zawroty głowy, zaburzenia równowagi, oczopląs. 

W przypadku krwawienia śródczaszkowego objawy korelują z lokalizacją, a także wielkością ogniska krwotocznego. Często pacjenci skarżą się na ból głowy, któremu towarzyszą nudności i wymioty, a także zaburzenia świadomości. W przypadki krwawienia podpajęczynówkowego charakterystycznym objawem jest nagły ból głowy, opisywany jako najsilniejszy w życiu. Może mu towarzyszyć napad padaczkowy czy światłowstręt. 

Słabe krążenie krwi w mózgu – jak je poprawić? 

Najlepszym sposobem na poprawę krążenia mózgowego jest modyfikacja stylu życia. Regularna aktywność fizyczna, zaprzestanie palenia papierosów i spożywania alkoholu to bardzo ważne elementy profilaktyki niewydolności krążenia mózgowego. Jednocześnie odpowiednia dieta, utrzymanie prawidłowej masy ciała sprzyjają kontroli nadciśnienia tętniczego, cukrzycy i prawidłowemu stężeniu lipidów: cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Te wszystkie działania redukują ryzyko pogorszenia krążenia mózgowego i warto o tym pamiętać, zanim sięgnie się po leki. Niestety, niekiedy konieczna jest farmakoterapia: statyny w przypadku hipercholesterolemii czy u cukrzyków doustne leki obniżające poziom glukozy we krwi lub insulina.  

Inną kwestią są leki, które można przyjmować w celu usprawnienia krążenie krwi w mózgu. Znajdują one zastosowanie głównie w przypadku demencji naczyniowej. Do środków mających niejednoznacznie potwierdzone działanie zalicza się: nimodypinę, nicergolinę, cerebrolizynę, winpocetyne czy pentoksyfilinę. Wśród preparatów ziołowych na krążenie mózgowe, dostępnych bez recepty, można wyróżnić te z wyciągiem z miłorzębu japońskiego, inaczej zwanego ginko biloba. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Nadmierne pocenie się (hiperhydroza) – przyczyny i leczenie. Co stosować na nadpotliwość?

    Pocenie pełni istotną fizjologiczną funkcję – pomaga organizmowi schłodzić się w warunkach przegrzania. Dla wielu osób ten sprytny mechanizm oznacza, niestety, plamy pod pachami, mokre skarpetki czy nieprzyjemne, lepkie dłonie, które zawstydzają nas przy uścisku na powitanie. Dlaczego dochodzi do nadmiernego pocenia się? Jak temu zaradzić? Czy nadpotliwość może być objawem innych chorób? 

  • Odbijanie po jedzeniu – przyczyny i leczenie częstego odbijania po posiłku

    Odbijanie jest naturalnym odruchem fizjologicznym, które zwykle nie stanowi powodu do niepokoju. Polega na wydaleniu przez usta powietrza znajdującego się w żołądku. Natomiast nadmierne odbijanie może być oznaką np. choroby refluksowej czy nietolerancji pokarmowej. 

  • Szumy uszne – przyczyny i leczenie szumów w uszach

    Szum w uszach to dolegliwość, która nie zawsze oznacza poważną chorobę. Szumy uszne są powodowane przez uszkodzenia drogi słuchowej, np. w wyniku starzenia organizmu czy hałasu. Niektóre leki stosowane w dużych dawkach także mogą przyczyniać do ich powstania lub nasilenia. Jak wygląda leczenie szumów usznych? Co pomoże osobom odczuwającym szum w uszach? 

  • Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie. Jak postępować podczas ataku kolki nerkowej?

    Kolka nerkowa sama w sobie nie jest chorobą, stanowi natomiast najczęstszy objaw schorzenia polegającego na zamknięciu lub znacznym zwężeniu światła moczowodu i utrudnieniu odpływu moczu z nerki do pęcherza moczowego. Atak kolki nerkowej cechuje niezwykle silny ból w okolicy lędźwiowej, który często nie ustępuje nawet po podaniu dostępnych bez recepty środków przeciwbólowych. Objawy kolki nerkowej obejmują również bolesne parcie na mocz, nudności oraz wymioty. 

  • Zakwasy a DOMS – jak zapobiec bólom mięśni w trakcie i po treningu?

    DOMS (delayed onset muscle soreness) to opóźniona bolesność mięśni. Jest ona skutkiem intensywnego wysiłku fizycznego, w trakcie którego dochodzi do wzmożonej pracy włókien mięśniowych (ból mięśni po treningu pojawia się przeważnie w ciągu kilkunastu godzin). Domsy nie są tym samym, co zakwasy. Drugim terminem określa się ból, uczucie pieczenia mięśni w trakcie wykonywania ćwiczeń lub niedługo po ich zakończeniu. Stan ten jest spowodowany nadmiernym kumulowaniem się mleczanu w tkance mięśniowej. Jak zapobiegać zakwasom? W jaki sposób złagodzić opóźnioną bolesność mięśni?

  • Napięciowy ból głowy – przyczyny objawy, diagnostyka. Jak sobie radzić z naczynioruchowymi bólami głowy?

    Napięciowy ból głowy jest najczęściej występującym samoistnym (pierwotnym) bólem głowy. Jego przyczyny nie są do końca poznane, wiadomo natomiast, że różne czynniki, takie jak stres, zmiany pogody, przemęczenie czy odwodnienie mogą zwiększać ryzyko jego wystąpienia. Naczynioruchowe bóle głowy charakteryzują się dolegliwościami zlokalizowanymi po obu stronach głowy, zazwyczaj w okolicy skroni, o charakterze uciskowym. 

  • Ból żeber – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu żeber z lewej i prawej strony

    Ból żeber najczęściej jest związany z przebytym urazem obejmującym okolicę klatki piersiowej, jest on wówczas silny, na skórze widoczny jest krwiak, mogą pojawić się również kłopoty z oddychaniem. Inne przyczyny bólu żeber obejmują schorzenia układu pokarmowego (ból żeber po prawej stronie może oznaczać m.in. problemy z wątrobą), neuralgię międzyżebrową, stany zapalne czy choroby układu krążenia – ból żeber po lewej stronie może być objawem zawału serca. 

  • Zaburzenia chodu – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Zaburzenia chodu mogą mieć wiele przyczyn. Najczęściej są objawem chorób neurologicznych, chorób układu ruchu oraz schorzeń o podłożu psychogennym. Zaburzenia lokomocji mogą być także związane z podeszłym wiekiem (jest to tzw. chód starczy) – u seniorów pojawiają się m.in.: skrócenie długości kroku, szuranie, pochylenie sylwetki do przodu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij