Dlaczego kobiety po 30. roku życia częściej rodzą bliźnięta?
Katarzyna Szulik

Dlaczego kobiety po 30. roku życia częściej rodzą bliźnięta?

Średni wiek, w którym Europejki rodzą pierwsze dziecko to 29 lat. Według standardów biologicznych zdecydowana większość współczesnych kobiet to więc matki „starsze”, co wiąże się z podwyższonym ryzykiem komplikacji okołociążowych. Okazuje się jednak, że późne macierzyństwo ma jeszcze jedną cechę charakterystyczną, czyli częstsze występowanie dwujajowych ciąż bliźniaczych, a podłoże tego zjawiska odkryli naukowcy z Australii. 

Ewolucyjny mechanizm przetrwania

Zgodnie z danymi Eurostatu (Europejskiego Urzędu Statystycznego), kobiety w Polsce rodzą pierwsze dziecko średnio w wieku 27 lat, uśredniony współczynnik dla całej Unii Europejskiej wynosi natomiast 29 lat, a we Włoszech, gdzie decyzje o posiadaniu dziecka zapadają najpóźniej, przekracza on 30. W ginekologii i położnictwie istnieje nawet pojęcie "stara pierwiastka", oznaczające kobietę, która po raz pierwszy zachodzi w ciążę po trzydziestce.

Z przeprowadzonego badania wynika, że u kobiet rodzących pierwsze dziecko po 30. roku życia częstsze występowanie ciąż mnogich stanowi swoiste „ubezpieczenie” ewolucyjne, mające zrekompensować słabszą płodność i wyższe ryzyko utraty ciąży.

Na dojście do takich wniosków pozwoliło badanie prowadzone przez międzynarodowy zespół, którego członkowie zasymulowali rozmaite scenariusze uwzględniające statystyki przeżywalności bliźniąt i dzieci z ciąż pojedynczych przez kobiety, które zaszły w ciążę naturalnie. Efekty zestawiono ze statystykami dotyczącymi płodności kobiet w różnych grupach wiekowych oraz prawdopodobieństwem podwójnej owulacji, w której wyniku dochodzi do narodzin bliźniąt dwujajowych. Jak się okazało, podwójna owulacja, a więc skutkująca uwolnieniem nie jednego, ale dwóch jajeczek naraz, z wiekiem występuje częściej, co tłumaczy, dlaczego matki rodzące po 30. roku życia częściej wydają na świat bliźnięta. Zjawisko to jest obserwowane na całym świecie i stanowi ewolucyjną strategię mającą zwiększyć szanse urodzenia zdrowego potomstwa. 

Symulacja pokazała także, że taki stan rzeczy jest stosunkowo nowy. Mowa o sytuacji, gdy z dwóch wypuszczonych jajeczek powstaje ciąża bliźniacza. U naszych przodków podwójna owulacja także stawała się częstsza wraz z postępującym wiekiem kobiety, jednak w przeszłości w takim wypadku do ciąż bliźniaczych dochodziło zdecydowanie rzadziej niż obecnie. Można powiedzieć, że bliźnięta dwujajowe są swoistym „efektem ubocznym” procesu ewolucji, w której dominantą jest zapłodnienie tylko jednego jajeczka w cyklu. 

Paradoks ewolucyjny?

Jak tłumaczą naukowcy, istnienie bliźniąt dwujajowych stanowi swoisty paradoks ewolucyjny, ponieważ w standardowym cyklu kobieta uwalnia tylko jedno jajeczko. Wówczas, gdy dochodzi do ciąży bliźniaczej, mamy do czynienia z bliźniętami jednojajowymi (bliźniętami monozygotycznymi) o identycznym genomie, a tym samym również wyglądzie – rodzeństwo jest tej samej płci i wygląda identycznie.

Do powstania takiej ciąży mnogiej dochodzi, gdy jajeczko po zapłodnieniu dzieli się wewnętrznie, co pozwala na wykształcenie się dwóch identycznych płodów. W przypadku bliźniąt dwujajowych (dizygotycznych) zapłodnione zostają obie komórki jajowe (osobnymi plemnikami), co skutkuje narodzinami dwójki dzieci o różnym kodzie genetycznym, często różnych płci. Rozwijające się ten sposób płody mają osobne worki owodniowe i oddzielne łożyska. Co więcej, w przypadku podwójnej owulacji istnieje prawdopodobieństwo zapłodnienia jajeczek przez plemniki pochodzące od różnych ojców. W Polsce odnotowano, jak dotąd, jeden taki przypadek, a na świecie nie więcej niż 10. 

Powiązane produkty

Większa szansa na ciążę bliźniaczą

Prawdopodobieństwo zajścia w ciążę bliźniaczą zwiększa:

  • późny wiek zajścia w pierwszą ciążę, zwłaszcza po 30–35. roku życia,
  • długotrwałe przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej przed zajściem w ciążę,
  • posiadanie bliźniaczego rodzeństwa lub bliźniąt w najbliższej rodzinie (gdy np. jedno z rodziców lub dziadków było bliźniakiem, bądź też rodzeństwo matki lub ojca to bliźnięta),
  • wcześniejsze urodzenie bliźniąt, w przypadku kolejnej ciąży,
  • zajście w ciążę za pomocą procedury in vitro, która zakłada uwalnianie większej liczby jajeczek w celu zwiększenia prawdopodobieństwa zapłodnienia,
  • zapłodnienie w końcowej fazie cyklu miesiączkowego.
  1. M. Depcevich, Older women more likely to conceive twins due to evolutionary, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/older-women-more-likely-to-conceive-twins-due-to-evolutionary-insurance-policy/, [dostęp:] 15.05.2020 r.
  2. W. N. Hazel, R. Black, R. C. Smock i in., An age-dependent ovulatory strategy explains the evolution of dizygotic twinning in humans, “Nature Ecology Evolution” 2020, https://doi.org/10.1038/s41559-020-1173-y, [dostęp:] 15.05.2020 r.
  3. Bliźniaki dwujajowe, "parenting.pl" [online], https://parenting.pl/blizniaki-dwujajowe, [dostęp:] 15.05.2020 r.
  4. Eurostat: Polka rodzi pierwsze dziecko w wieku 27 lat, "bankier.pl" [online], https://www.bankier.pl/wiadomosc/Eurostat-Polka-rodzi-pierwsze-dziecko-w-wieku-27-lat-7648211.html, [dostęp:] 15.05.2020 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kiedy zrobić test ciążowy, jaki wybrać i jak go wykonać?

    Po jakim czasie od zapłodnienia test może wykryć ciążę? Najbardziej wiarygodny wynik uzyskasz, wykonując test w dniu spodziewanej miesiączki. Możesz też zrobić go wcześniej, ale pamiętaj, że im wcześniej go wykonasz, tym większe ryzyko fałszywie negatywnego wyniku. i Sprawdź, co jeszcze można zrobić, aby potwierdzić ciążę

  • Badanie KTG płodu - na czym polega i kiedy się je wykonuje?

    Badanie KTG, znane również jako kardiotokografia, to nieinwazyjne badanie, które pozwala na monitorowanie czynności serca płodu oraz skurczów mięśnia macicy. Jest to podstawowe badanie wykonywane najczęściej w okresie okołoporodowym, które dostarcza cennych informacji na temat stanu zdrowia dziecka i przebiegu porodu. Na czym polega KTG? Jak je interpretować?

  • Badania prenatalne – kiedy je wykonać? Jak wyglądają i ile kosztują?

    Badania prenatalne są coraz częściej wykorzystywane w trakcie ciąży i stanowią nieoceniony wkład w opiekę nad kobietą ciężarną. Dzięki ich wykonaniu lekarze są w stanie z dużym prawdopodobieństwem określić dobrostan płodu oraz wykluczyć bądź potwierdzić potencjalne nieprawidłowości w jego rozwoju. Czym są badania prenatalne oraz jaki jest koszt ich wykonania?

  • Czy kobieta w ciąży może przyjmować symetykon? Jak działają leki na nadmierne gazy?

    Wzdęcia to powszechny i uciążliwy problem dotykający wiele kobiet w ciąży. Często zupełnie niepotrzebnie uznawany za wstydliwy i pomijany w rozmowie z lekarzem, co utrudnia znalezienie skutecznych rozwiązań i zmniejszenie dyskomfortu u przyszłej mamy. Tymczasem istnieją dobre i bezpieczne sposoby, by złagodzić nieprzyjemne dolegliwości. Co może zastosować kobieta oczekująca dziecka i dlaczego w ciąży pojawiają się wzdęcia?

  • Blizny po cesarskim cięciu. Pielęgnacja i sposoby na blizny po cesarce

    W ciągu ostatnich 10 lat odnotowano ponad dwukrotny wzrost odsetka porodów zakończonych cesarskim cięciem. W naszym kraju wynosi on aż 42,2%. Jest to jeden z najwyższych wyników w Europie. Jest to też najczęściej wykonywana operacja położnicza, a dane przedstawiają ciągłą tendencję wzrostową. Przez wzgląd na powszechność tego rodzaju porodu warto rozpowszechniać wiedzę na temat konsekwencji, jakie za sobą niesie. Jedną z nich jest oczywiście rana pooperacyjna i ryzyko powstania zrostów. Prawidłowa pielęgnacja blizny po cesarce może zmniejszyć jej widoczność w późniejszym czasie.

  • Stymulacja hormonalna jajników. Zasady, protokół przed in vitro

    Stymulacja hormonalna jajników to ważny element w procesie zapłodnienia in vitro. Jest procedurą, która może pomóc wielu kobietom zmagającym się z problemami z owulacją w zrealizowaniu marzenia o macierzyństwie. Ale co to dokładnie oznacza i jak przebiega ten proces? 

  • Suplementy diety i witaminy wspomagające płodność  mężczyzn i kobiet

    Sposób odżywiania w znaczącym stopniu warunkuje płodność kobiet i mężczyzn w okresie reprodukcyjnym. Niekiedy jednak nawet właściwa dieta nie jest w stanie dostarczyć wszystkich niezbędnych składników. Wówczas pomocna okazuje się suplementacja. W przypadku kobiet zwykle rekomendowanymi podstawowymi składnikami, które warto włączyć do przyjmowania przed zajściem w ciąże są: kwas foliowy i witaminy z grupy B, witamina D3, kwas EPA, antyoksydanty, a w przypadku stwierdzonych niedoborów również żelazo. Mężczyznom zaleca się przyjmowanie antyoksydantów, witaminy D3, kwasu EPA omega-3, a także w przypadku zdiagnozowania obniżonego poziomu: magnezu, cynku i selenu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij