Dlaczego kobiety po 30. roku życia częściej rodzą bliźnięta?
Katarzyna Szulik

Dlaczego kobiety po 30. roku życia częściej rodzą bliźnięta?

Średni wiek, w którym Europejki rodzą pierwsze dziecko to 29 lat. Według standardów biologicznych zdecydowana większość współczesnych kobiet to więc matki „starsze”, co wiąże się z podwyższonym ryzykiem komplikacji okołociążowych. Okazuje się jednak, że późne macierzyństwo ma jeszcze jedną cechę charakterystyczną, czyli częstsze występowanie dwujajowych ciąż bliźniaczych, a podłoże tego zjawiska odkryli naukowcy z Australii. 

Ewolucyjny mechanizm przetrwania

Zgodnie z danymi Eurostatu (Europejskiego Urzędu Statystycznego), kobiety w Polsce rodzą pierwsze dziecko średnio w wieku 27 lat, uśredniony współczynnik dla całej Unii Europejskiej wynosi natomiast 29 lat, a we Włoszech, gdzie decyzje o posiadaniu dziecka zapadają najpóźniej, przekracza on 30. W ginekologii i położnictwie istnieje nawet pojęcie "stara pierwiastka", oznaczające kobietę, która po raz pierwszy zachodzi w ciążę po trzydziestce.

Z przeprowadzonego badania wynika, że u kobiet rodzących pierwsze dziecko po 30. roku życia częstsze występowanie ciąż mnogich stanowi swoiste „ubezpieczenie” ewolucyjne, mające zrekompensować słabszą płodność i wyższe ryzyko utraty ciąży.

Na dojście do takich wniosków pozwoliło badanie prowadzone przez międzynarodowy zespół, którego członkowie zasymulowali rozmaite scenariusze uwzględniające statystyki przeżywalności bliźniąt i dzieci z ciąż pojedynczych przez kobiety, które zaszły w ciążę naturalnie. Efekty zestawiono ze statystykami dotyczącymi płodności kobiet w różnych grupach wiekowych oraz prawdopodobieństwem podwójnej owulacji, w której wyniku dochodzi do narodzin bliźniąt dwujajowych. Jak się okazało, podwójna owulacja, a więc skutkująca uwolnieniem nie jednego, ale dwóch jajeczek naraz, z wiekiem występuje częściej, co tłumaczy, dlaczego matki rodzące po 30. roku życia częściej wydają na świat bliźnięta. Zjawisko to jest obserwowane na całym świecie i stanowi ewolucyjną strategię mającą zwiększyć szanse urodzenia zdrowego potomstwa. 

Symulacja pokazała także, że taki stan rzeczy jest stosunkowo nowy. Mowa o sytuacji, gdy z dwóch wypuszczonych jajeczek powstaje ciąża bliźniacza. U naszych przodków podwójna owulacja także stawała się częstsza wraz z postępującym wiekiem kobiety, jednak w przeszłości w takim wypadku do ciąż bliźniaczych dochodziło zdecydowanie rzadziej niż obecnie. Można powiedzieć, że bliźnięta dwujajowe są swoistym „efektem ubocznym” procesu ewolucji, w której dominantą jest zapłodnienie tylko jednego jajeczka w cyklu. 

Paradoks ewolucyjny?

Jak tłumaczą naukowcy, istnienie bliźniąt dwujajowych stanowi swoisty paradoks ewolucyjny, ponieważ w standardowym cyklu kobieta uwalnia tylko jedno jajeczko. Wówczas, gdy dochodzi do ciąży bliźniaczej, mamy do czynienia z bliźniętami jednojajowymi (bliźniętami monozygotycznymi) o identycznym genomie, a tym samym również wyglądzie – rodzeństwo jest tej samej płci i wygląda identycznie.

Do powstania takiej ciąży mnogiej dochodzi, gdy jajeczko po zapłodnieniu dzieli się wewnętrznie, co pozwala na wykształcenie się dwóch identycznych płodów. W przypadku bliźniąt dwujajowych (dizygotycznych) zapłodnione zostają obie komórki jajowe (osobnymi plemnikami), co skutkuje narodzinami dwójki dzieci o różnym kodzie genetycznym, często różnych płci. Rozwijające się ten sposób płody mają osobne worki owodniowe i oddzielne łożyska. Co więcej, w przypadku podwójnej owulacji istnieje prawdopodobieństwo zapłodnienia jajeczek przez plemniki pochodzące od różnych ojców. W Polsce odnotowano, jak dotąd, jeden taki przypadek, a na świecie nie więcej niż 10. 

Polecane dla Ciebie

Większa szansa na ciążę bliźniaczą

Prawdopodobieństwo zajścia w ciążę bliźniaczą zwiększa:

  • późny wiek zajścia w pierwszą ciążę, zwłaszcza po 30–35. roku życia,
  • długotrwałe przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej przed zajściem w ciążę,
  • posiadanie bliźniaczego rodzeństwa lub bliźniąt w najbliższej rodzinie (gdy np. jedno z rodziców lub dziadków było bliźniakiem, bądź też rodzeństwo matki lub ojca to bliźnięta),
  • wcześniejsze urodzenie bliźniąt, w przypadku kolejnej ciąży,
  • zajście w ciążę za pomocą procedury in vitro, która zakłada uwalnianie większej liczby jajeczek w celu zwiększenia prawdopodobieństwa zapłodnienia,
  • zapłodnienie w końcowej fazie cyklu miesiączkowego.
  1. M. Depcevich, Older women more likely to conceive twins due to evolutionary, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/older-women-more-likely-to-conceive-twins-due-to-evolutionary-insurance-policy/, [dostęp:] 15.05.2020 r.
  2. W. N. Hazel, R. Black, R. C. Smock i in., An age-dependent ovulatory strategy explains the evolution of dizygotic twinning in humans, “Nature Ecology Evolution” 2020, https://doi.org/10.1038/s41559-020-1173-y, [dostęp:] 15.05.2020 r.
  3. Bliźniaki dwujajowe, "parenting.pl" [online], https://parenting.pl/blizniaki-dwujajowe, [dostęp:] 15.05.2020 r.
  4. Eurostat: Polka rodzi pierwsze dziecko w wieku 27 lat, "bankier.pl" [online], https://www.bankier.pl/wiadomosc/Eurostat-Polka-rodzi-pierwsze-dziecko-w-wieku-27-lat-7648211.html, [dostęp:] 15.05.2020 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • In vitro – na czym polega, przebieg, skuteczność, koszt

    Zgodnie ze stanowiskiem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) problemy z płodnością ma ok. 12% populacji. Szacuje się, że w Polsce dotyczy to aż 20% osób w wieku reprodukcyjnym. Nadzieję na posiadanie potomstwa daje jednak metoda in vitro, która w dużej mierze jest finansowana z programów samorządowych.

  • Łysienie poporodowe – jak długo trwa wypadanie włosów po ciąży i jak sobie z nim radzić?

    Każda kobieta marzy o tym, aby jej włosy były piękne, gęste i lśniące. I właśnie w okresie ciąży włosy takie się stają — są mocniejsze i wyglądają zdrowiej niż przed ciążą. Niestety, ten stan nie będzie utrzymywał się długo, ponieważ włosy zaczynają wypadać zazwyczaj po porodzie. Mówi się wówczas, że doszło do łysienia poporodowego. Czy jest ono groźne? Co robić, gdy po ciąży nadmiernie wypadają włosy? Podpowiadamy.

  • Jak objawia się owulacja? Czy tylko w tej fazie cyklu można zajść w ciążę?

    Owulacja to proces uwolnienia komórki jajowej z pęcherzyka zlokalizowanego w jajniku. Współczesna medycyna daje możliwość stymulacji owulacji. Jest to metoda stosowana w leczeniu niepłodności, która definiowana jest jako niemożność uzyskania ciąży klinicznej przez 12 miesięcy mimo regularnych stosunków płciowych. Obliczanie momentu owulacji może zatem służyć jako metoda antykoncepcyjna lub sposób na zwiększenie szans na zapłodnienie w sytuacji starań o dziecko.

  • USG genetyczne – kiedy wykonać? Ile kosztuje i co może pokazać?

    Badanie USG genetyczne jest w pełni bezpieczne zarówno dla dziecka, jak i dla kobiety ciężarnej. Jest ono jednym z najważniejszych badań wykonywanych w trakcie trwania ciąży. Podczas badania oceniana jest m.in. anatomia płodu oraz ryzyko aberracji chromosomowych. Jak wygląda obowiązkowe badanie prenatalne i ile kosztuje USG genetyczne?

  • Jakie zmiany hormonalne zachodzą w organizmie kobiety w trakcie ciąży?

    Burza hormonalna to potoczne określenie na wszelkiego rodzaju zmiany zachodzące w gospodarce gruczołów dokrewnych w trakcie trwania ciąży. Każdą kobietę ciężarną dotyczą te same wahania, niemniej towarzyszą im różne odczucia. Co dzieje się z organizmem kobiety w czasie ciąży? Jakie hormony działają na początku ciąży oraz co kortyzol ma wspólnego ze zmiennością nastroju?

  • Pierwsze objawy ciąży – po czym poznać, że doszło do zapłodnienia?

    Mdłości, zawroty głowy, tkliwość piersi? Czy te objawy świadczą o tym, że kobieta jest w ciąży? Owszem, mogą na to wskazywać, niemniej nie muszą. Specjaliści z zakresu ginekologii i położnictwa nie definiują jednoznacznie tzw. wczesnych i późnych objawów ciąży. Można jednak wyróżnić zarówno prawdopodobne, jak i pewne jej oznaki.

  • Kangurowanie – czym jest i jakie może przynieść korzyści?

    Budowanie więzi z dzieckiem można rozpocząć już od pierwszych minut, w których malec pojawi się na świecie. Proces, który odbywa się w kontakcie skóra do skóry, nazywa się kangurowaniem. Może być wykonywane przez mamę, ale także przez tatę noworodka. Jak się przygotować do kangurowania i jak długo można je praktykować?

  • Jakie są objawy niedoczynności tarczycy w ciąży? Czy można ją leczyć? Normy badań

    Niedoczynność tarczycy w ciąży może zwiększyć ryzyko związane z poronieniem, odklejeniem łożyska, niedokrwistością, nadciśnieniem ciążowym czy krwawieniem poporodowym. Wyjątkowo newralgiczny moment to ten, kiedy niedoczynność wystąpi w pierwszym trymestrze ciąży. Jak diagnozować i leczyć niedoczynność tarczycy u kobiety w ciąży, tak aby terapia była skuteczna i nie zaszkodziła dziecku?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij