Dlaczego kobiety po 30. roku życia częściej rodzą bliźnięta?
Katarzyna Szulik

Dlaczego kobiety po 30. roku życia częściej rodzą bliźnięta?

Średni wiek, w którym Europejki rodzą pierwsze dziecko to 29 lat. Według standardów biologicznych zdecydowana większość współczesnych kobiet to więc matki „starsze”, co wiąże się z podwyższonym ryzykiem komplikacji okołociążowych. Okazuje się jednak, że późne macierzyństwo ma jeszcze jedną cechę charakterystyczną, czyli częstsze występowanie dwujajowych ciąż bliźniaczych, a podłoże tego zjawiska odkryli naukowcy z Australii. 

Ewolucyjny mechanizm przetrwania

Zgodnie z danymi Eurostatu (Europejskiego Urzędu Statystycznego), kobiety w Polsce rodzą pierwsze dziecko średnio w wieku 27 lat, uśredniony współczynnik dla całej Unii Europejskiej wynosi natomiast 29 lat, a we Włoszech, gdzie decyzje o posiadaniu dziecka zapadają najpóźniej, przekracza on 30. W ginekologii i położnictwie istnieje nawet pojęcie "stara pierwiastka", oznaczające kobietę, która po raz pierwszy zachodzi w ciążę po trzydziestce.

Z przeprowadzonego badania wynika, że u kobiet rodzących pierwsze dziecko po 30. roku życia częstsze występowanie ciąż mnogich stanowi swoiste „ubezpieczenie” ewolucyjne, mające zrekompensować słabszą płodność i wyższe ryzyko utraty ciąży.

Na dojście do takich wniosków pozwoliło badanie prowadzone przez międzynarodowy zespół, którego członkowie zasymulowali rozmaite scenariusze uwzględniające statystyki przeżywalności bliźniąt i dzieci z ciąż pojedynczych przez kobiety, które zaszły w ciążę naturalnie. Efekty zestawiono ze statystykami dotyczącymi płodności kobiet w różnych grupach wiekowych oraz prawdopodobieństwem podwójnej owulacji, w której wyniku dochodzi do narodzin bliźniąt dwujajowych. Jak się okazało, podwójna owulacja, a więc skutkująca uwolnieniem nie jednego, ale dwóch jajeczek naraz, z wiekiem występuje częściej, co tłumaczy, dlaczego matki rodzące po 30. roku życia częściej wydają na świat bliźnięta. Zjawisko to jest obserwowane na całym świecie i stanowi ewolucyjną strategię mającą zwiększyć szanse urodzenia zdrowego potomstwa. 

Symulacja pokazała także, że taki stan rzeczy jest stosunkowo nowy. Mowa o sytuacji, gdy z dwóch wypuszczonych jajeczek powstaje ciąża bliźniacza. U naszych przodków podwójna owulacja także stawała się częstsza wraz z postępującym wiekiem kobiety, jednak w przeszłości w takim wypadku do ciąż bliźniaczych dochodziło zdecydowanie rzadziej niż obecnie. Można powiedzieć, że bliźnięta dwujajowe są swoistym „efektem ubocznym” procesu ewolucji, w której dominantą jest zapłodnienie tylko jednego jajeczka w cyklu. 

Paradoks ewolucyjny?

Jak tłumaczą naukowcy, istnienie bliźniąt dwujajowych stanowi swoisty paradoks ewolucyjny, ponieważ w standardowym cyklu kobieta uwalnia tylko jedno jajeczko. Wówczas, gdy dochodzi do ciąży bliźniaczej, mamy do czynienia z bliźniętami jednojajowymi (bliźniętami monozygotycznymi) o identycznym genomie, a tym samym również wyglądzie – rodzeństwo jest tej samej płci i wygląda identycznie.

Do powstania takiej ciąży mnogiej dochodzi, gdy jajeczko po zapłodnieniu dzieli się wewnętrznie, co pozwala na wykształcenie się dwóch identycznych płodów. W przypadku bliźniąt dwujajowych (dizygotycznych) zapłodnione zostają obie komórki jajowe (osobnymi plemnikami), co skutkuje narodzinami dwójki dzieci o różnym kodzie genetycznym, często różnych płci. Rozwijające się ten sposób płody mają osobne worki owodniowe i oddzielne łożyska. Co więcej, w przypadku podwójnej owulacji istnieje prawdopodobieństwo zapłodnienia jajeczek przez plemniki pochodzące od różnych ojców. W Polsce odnotowano, jak dotąd, jeden taki przypadek, a na świecie nie więcej niż 10. 

Większa szansa na ciążę bliźniaczą

Prawdopodobieństwo zajścia w ciążę bliźniaczą zwiększa:

  • późny wiek zajścia w pierwszą ciążę, zwłaszcza po 30–35. roku życia,
  • długotrwałe przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej przed zajściem w ciążę,
  • posiadanie bliźniaczego rodzeństwa lub bliźniąt w najbliższej rodzinie (gdy np. jedno z rodziców lub dziadków było bliźniakiem, bądź też rodzeństwo matki lub ojca to bliźnięta),
  • wcześniejsze urodzenie bliźniąt, w przypadku kolejnej ciąży,
  • zajście w ciążę za pomocą procedury in vitro, która zakłada uwalnianie większej liczby jajeczek w celu zwiększenia prawdopodobieństwa zapłodnienia,
  • zapłodnienie w końcowej fazie cyklu miesiączkowego.
  1. M. Depcevich, Older women more likely to conceive twins due to evolutionary, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/older-women-more-likely-to-conceive-twins-due-to-evolutionary-insurance-policy/, [dostęp:] 15.05.2020 r.
  2. W. N. Hazel, R. Black, R. C. Smock i in., An age-dependent ovulatory strategy explains the evolution of dizygotic twinning in humans, “Nature Ecology Evolution” 2020, https://doi.org/10.1038/s41559-020-1173-y, [dostęp:] 15.05.2020 r.
  3. Bliźniaki dwujajowe, "parenting.pl" [online], https://parenting.pl/blizniaki-dwujajowe, [dostęp:] 15.05.2020 r.
  4. Eurostat: Polka rodzi pierwsze dziecko w wieku 27 lat, "bankier.pl" [online], https://www.bankier.pl/wiadomosc/Eurostat-Polka-rodzi-pierwsze-dziecko-w-wieku-27-lat-7648211.html, [dostęp:] 15.05.2020 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kalendarz badań w ciąży – tydzień po tygodniu

    Dzięki przestrzeganiu harmonogramu wpisanego w ciążowy kalendarz badań, który składa się zarówno z testów obowiązkowych, jak i zalecanych, ginekolog prowadzący ma dostęp do kompleksowej historii ciąży, sprawując stałą kontrolę nad mamą i jej dzieckiem. Kalendarz badań w ciąży został przygotowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Składa się z wielu etapów, które są ograniczane przez ramy czasowe kolejnych tygodni ciąży, a także z wielu badań – fizykalnych, obrazowych i laboratoryjnych. Które badania należy wykonać, będąc w ciąży i dlaczego skrupulatność w ich wykonywaniu jest tak bardzo istotna? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • USG wczesnej ciąży — co zobaczymy w pierwszych tygodniach i jak to interpretować?

    Badanie ultrasonograficzne, często określane skrótem USG, to jedno z najczęściej wykonywanych obrazowych badań diagnostycznych. Według zaleceń licznych towarzystw ginekologicznych, w czasie ciąży badanie USG powinno być wykonane co najmniej trzykrotnie. W praktyce jest przeprowadzane zwykle częściej.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy dzieci urodzone przez cesarskie cięcie mają inną mikroflorę jelitową od tych, urodzonych siłami natury? Czy są bardziej podatne na alergie?

    Badania dowodzą, że we wczesnym okresie życia niemowlęta urodzone przez cesarskie cięcie mają inny zestaw bakterii jelitowych niż dzieci urodzone silami natury. Zamiast pobierać drobnoustroje od swoich matek, nabywają bakterie ze środowiska szpitalnego. Czy dlatego są bardziej podatne na występowanie astmy, alergii oraz innych chorób immunologicznych?

  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) – na czym polega i jakie wady genetyczne wykrywa badanie NIPT? Kiedy należy je wykonać?

    Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka, który przedostaje się przez łożysko i krąży we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie krwi może pomóc zidentyfikować kobiety zagrożone przedwczesnym porodem

    Każdego roku 15 milionów dzieci rodzi się przed 37. tygodniem ciąży. Wcześniactwo wiąże się z wieloma krótko- i długoterminowymi konsekwencjami, dzieci urodzone przedwcześnie są obarczone wyższym ryzykiem problemów zdrowotnych i zaburzeń psychologicznych. Naukowcy odkryli istnienie biomarkerów, które mogą sygnalizować przedwczesny poród. Jakie geny są powiązane z wywołaniem przedwczesnego porodu?

  • Szczepienia w ciąży (COVID-19, grypa, krztusiec) – jakie szczepionki można podać ciężarnej?

    Szczepienia w ciąży są tematem wciąż aktualnym i nierzadko budzącym wiele obaw ze strony przyszłych mam. Czy uzasadnione jest podjęcie decyzji o odstąpieniu od przyjęcia szczepienia w obawie o zdrowie dziecka? Okazuje się, że obecnie dysponujemy licznymi badaniami, które potwierdzają bezpieczeństwo szczepień i pozwalają skutecznie zabezpieczyć przed niebezpiecznymi konsekwencjami zachorowania zarówno przyszłą mamę jak i dziecko. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij