Ciąża mnoga – przyczyny, przebieg, rozwiązanie - portal DOZ.pl
Ciąża mnoga – przyczyny, przebieg, rozwiązanie
Michał Posmykiewicz

Ciąża mnoga – przyczyny, przebieg, rozwiązanie

O ciąży mnogiej mówi się, kiedy następuje jednoczesny rozwój dwóch lub większej liczby płodów. Zazwyczaj w przypadku ciąży mnogiej mamy do czynienia z ciąża bliźniaczą, zdecydowanie rzadziej zdarzają się ciąże, w wyniku których rozwija się więcej płodów.

Etiologia ciąży bliźniaczej

Wyróżnia się dwa rodzaje bliźniąt – bliźnięta jednojajowe i dwujajowe.

Bliźniętami jednojajowymi (inaczej jednozygotycznymi) określa się dwa płody rozwijające się z jednej wspólnej komórki jajowej zapłodnionej jednym plemnikiem. Dochodzi do tego w wyniku podziału zapłodnionej komórki na dwie niezależne embrionalne struktury.

Bliźnięta jednojajowe są genetycznie identyczne, ponieważ podziały komórkowe dostarczają obu bliźniętom komórek z tymi samymi chromosomami, pierwotnie znajdującymi się w pojedynczej zygocie (czyli w komórce powstałej na skutek zapłodnienia komórki jajowej przez plemniki).

Podział ten dokonuje się bardzo wcześnie po zapłodnieniu. Powstające w ten sposób płody mają oddzielne kosmówki i owodnie (rodzaje błon płodowych). Ponadto, jeśli zagnieżdżenie zarodków nastąpi w odległych od siebie obszarach macicy, może też dojść do wykształcenia się dwóch oddzielnych łożysk.

Jeśli takie rozdzielenie nastąpi później, około 7 dni po zapłodnieniu, to dokonuje się zdwojenie tarczy zarodkowej i rozwijają się bliźnięta mające wspólną kosmówkę. Podział dokonuje się zwykle przed powstaniem zawiązka owodni i każdy płód ma oddzielny worek owodniowy.

Jednak w przypadku dojścia do podziału w czasie kształtowania się owodni, to będzie ona stanowiła jeden worek dla obu płodów.

Drugim rodzajem ciąży bliźniaczej jest ciąża bliźniacza dwujajowa, inaczej nazywana dwuzygotyczną. Jest następstwem zapłodnienia dwóch komórek jajowych dwoma plemnikami. Bliźnięta dwujajowe mogą być genetycznie podobne w tym samym stopniu, co rodzeństwo pochodzące z dwóch oddzielnych komórek jajowych i dwóch plemników, które dojrzały w gonadach rodziców w różnym czasie.

Jak często zdarzają się ciąże mnogie?

Ciąże wielopłodowe nie są częste. Rodzinne występowanie bliźniąt dotyczy zwykle bliźniąt dwuzygotycznych. Z uwagi na częste występowanie bliźniąt u kobiet, u których indukowano owulację, przypuszcza się, że podwójna owulacja może występować u kobiet jako wykładnik zdolności wytwarzania większych ilość gonadotropin przysadkowych.

Polecane dla Ciebie

Rozpoznanie ciąży wielopłodowej

Ciążę mnogą rozpoznaje się na podstawie badania położniczego oraz badania ultrasonograficznego. Wczesne rozpoznanie stanowi jedno z kryteriów standardu opieki zdrowotnej.

W badaniu umożliwiającym rozpoznanie ciąży wielopłodowej należy uwzględnić kilka istotnych elementów. Przede wszystkim: wywiad wskazujący na rodzinne występowanie bliźniąt, stosowanie leków pobudzających owulację lub zajście w ciążę w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania doustnych hormonalnych leków antykoncepcyjnych. Wszystkie te elementy wywiadu sugerują lekarzowi już w czasie pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym, że być może będzie miał on do czynienia z ciążą bliźniaczą. Ponadto ciążę bliźniaczą sugerują też rozmiary macicy większe niż odpowiadałyby one wiekowi ciążowemu. Oczywiście należy pamiętać, że we wczesnej ciąży różnice te są naprawdę znikome – więcej można zauważyć dopiero w późniejszym okresie ciąży. Poza tym przed wykonaniem badania USG za ciążą bliźniaczą przemawia również sytuacja, w której lekarz palpacyjnie wyczuwa części płodu nienależące do jednego płodu – dobrze wyczuwalne mogą być zwłaszcza dwie główki. Dodatkowo za ciążą bliźniaczą przemawia również to, że lekarz – sprawdzając tętnu płodu – słyszy dwa różne tętna o różnej częstotliwości, z których jedno nie jest tożsame z tętnem kobiety ciężarnej. Po wykonaniu USG lekarz nie ma już żadnych wątpliwości, czy u pacjentki rozwija się ciąża bliźniacza i dzięki temu badaniu można upewnić pacjentkę, że nosi w sobie więcej niż jedno dziecko.

Możliwe powikłania ciąży bliźniaczej

W przypadku ciąży bliźniaczej kobieta jest narażona na większą liczbę powikłań niż w przypadku ciąży pojedynczej.

Przede wszystkim zdecydowanie zwiększa się ryzyko wystąpienia porodu przedwczesnego; rzadko zdarza się, aby kobieta donosiła ciążę do terminu, który wyliczył jej ginekolog w czasie pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym.

Znacznie częściej dochodzi też do niewydolności cieśniowo-szyjkowej czy do wielowodzia. Dodatkowo w przebiegu ciąży bliźniaczej kobieta czuje się zwykle gorzej niż w przypadku ciąży pojedynczej: bardziej odczuwa nudności, występują wymioty o większym nasileniu, ciężarna więcej przybiera na wadze (co z kolei może pociągać za sobą konsekwencje w postaci duszności, mocniej nasilonych obrzęków kończyn dolnych, żylaków). Dlatego kobieta w ciąży bliźniaczej musi dbać o siebie dwa razy bardziej niż w przebiegu ciąży pojedynczej. Powinna też skrupulatnie przestrzegać wszystkich zaleceń swojego ginekologa prowadzącego i bardzo uważnie obserwować swój organizm.

Jak wygląda poród w przebiegu ciąży bliźniaczej?

W przypadku ciąży mnogiej prawie zawsze planowane jest cięcie cesarskie – nikt już raczej nie decyduje się na to, aby w takiej sytuacji kobieta rodziła naturalnie; może być to bowiem zbyt niebezpieczne zarówno dla zdrowia dzieci, jak i samej ciężarnej. Dlatego umawia się ciecie cesarskie, do którego lekarz może spokojnie się przygotować oraz bezpiecznie przyjąć na świat nowe maluszki. Bardzo często jednak cięcie odbywa się kilka lub kilkanaście dni przed jego planowanym terminem – w przypadku ciąży bliźniaczej dochodzi bowiem zwykle do porodu przedwczesnego. Dlatego zarówno ciężarna, jak i jej lekarz prowadzący muszą być przygotowani na przeprowadzenie cięcia i powitanie dzieci na świecie wcześniej niż było to planowane.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Nacinanie krocza – kontrowersje wokół rutynowego nacinania krocza podczas porodu

    Wątpliwości narastające wokół tematu rutynowych nacięć krocza w trakcie porodu towarzyszą środowisku medycznemu już od wielu dekad. Niesłabnąca od lat argumentacja zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego zabiegu sprawiła, że również w Polsce toczy się spór o zasadność episiotomii w kontekście wielu sytuacji położniczych. Co zatem sprawia, że pomimo upływu wielu lat doświadczenia i praktyki temat nacięcia krocza jest nadal równie kontrowersyjny, jak niemal dwie dekady temu, a wizja porodu siłami natury budzi coraz większy lęk wśród pacjentek? 

  • Nadciśnienie w ciąży – przyczyny, leczenie, powikłania

    Nadciśnienie tętnicze jest jedną z wielu chorób, które mogą towarzyszyć ciężarnej. Choć zwykle początkowo nie daje ono żadnych objawów, to brak wdrożenia odpowiedniego postępowania i leczenia może doprowadzić do poważnych komplikacji, które stanowią zagrożenie życia zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. 

  • Duszności w ciąży – przyczyny. Kiedy trudności z oddychaniem w ciąży powinny zaniepokoić?

    Duszność jest subiektywnym objawem występującym w przypadku wielu schorzeń, przede wszystkim u osób z ostrymi i przewlekłymi chorobami układu oddechowego i krążenia. Jest również dolegliwością, na którą dość często skarżą się kobiety ciężarne, nawet już w I trymestrze ciąży. Subiektywność objawu polega na tym, że nie jesteśmy w stanie ocenić jego nasilenia za pomocą badań obrazowych czy laboratoryjnych, tak jak np. nasilenie niedokrwistości za pomocą wartości hemoglobiny i hematokrytu. Jakie mogą być przyczyny duszności w ciąży?

  • Poronienie – najczęstsze przyczyny. Jakie są objawy poronienia?

    Poronienie jest problemem, który dotyczy coraz większej ilości kobiet. Jest to samoistne zakończenie ciąży przed 22. tygodniem, a więc momentem, w którym płód uzyskuje zdolność do przeżycia poza łonem matki. Do utraty ciąży może dojść na różnych etapach jej rozwoju, również przyczyny poronienia mogą być różne – mogą to być czynniki anatomiczne, hormonalne czy środowiskowe. 

  • Połóg – ile trwa? Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety po porodzie?

    Połóg to wyjątkowy moment w życiu każdej kobiety, która urodziła dziecko. To szereg procesów fizjologicznych, dzięki którym organizm młodej mamy wraca do stanu sprzed ciąży. Połogowi mogą towarzyszyć dolegliwości bólowe związane z inwolucją narządów oraz tzw. odchody połogowe, które są źródłem bakterii. Rany powstałe po nacięciu krocza lub w wyniku cięcia cesarskiego należy starannie pielęgnować i odkażać. Jak to robić i o czym jeszcze pamiętać podczas połogu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij