Ciąża mnoga – przyczyny, przebieg, rozwiązanie
Michał Posmykiewicz

Ciąża mnoga – przyczyny, przebieg, rozwiązanie

O ciąży mnogiej mówi się, kiedy następuje jednoczesny rozwój dwóch lub większej liczby płodów. Zazwyczaj w przypadku ciąży mnogiej mamy do czynienia z ciąża bliźniaczą, zdecydowanie rzadziej zdarzają się ciąże, w wyniku których rozwija się więcej płodów.

Etiologia ciąży bliźniaczej

Wyróżnia się dwa rodzaje bliźniąt – bliźnięta jednojajowe i dwujajowe.

Bliźniętami jednojajowymi (inaczej jednozygotycznymi) określa się dwa płody rozwijające się z jednej wspólnej komórki jajowej zapłodnionej jednym plemnikiem. Dochodzi do tego w wyniku podziału zapłodnionej komórki na dwie niezależne embrionalne struktury.

Bliźnięta jednojajowe są genetycznie identyczne, ponieważ podziały komórkowe dostarczają obu bliźniętom komórek z tymi samymi chromosomami, pierwotnie znajdującymi się w pojedynczej zygocie (czyli w komórce powstałej na skutek zapłodnienia komórki jajowej przez plemniki).

Podział ten dokonuje się bardzo wcześnie po zapłodnieniu. Powstające w ten sposób płody mają oddzielne kosmówki i owodnie (rodzaje błon płodowych). Ponadto, jeśli zagnieżdżenie zarodków nastąpi w odległych od siebie obszarach macicy, może też dojść do wykształcenia się dwóch oddzielnych łożysk.

Jeśli takie rozdzielenie nastąpi później, około 7 dni po zapłodnieniu, to dokonuje się zdwojenie tarczy zarodkowej i rozwijają się bliźnięta mające wspólną kosmówkę. Podział dokonuje się zwykle przed powstaniem zawiązka owodni i każdy płód ma oddzielny worek owodniowy.

Jednak w przypadku dojścia do podziału w czasie kształtowania się owodni, to będzie ona stanowiła jeden worek dla obu płodów.

Drugim rodzajem ciąży bliźniaczej jest ciąża bliźniacza dwujajowa, inaczej nazywana dwuzygotyczną. Jest następstwem zapłodnienia dwóch komórek jajowych dwoma plemnikami. Bliźnięta dwujajowe mogą być genetycznie podobne w tym samym stopniu, co rodzeństwo pochodzące z dwóch oddzielnych komórek jajowych i dwóch plemników, które dojrzały w gonadach rodziców w różnym czasie.

Jak często zdarzają się ciąże mnogie?

Ciąże wielopłodowe nie są częste. Rodzinne występowanie bliźniąt dotyczy zwykle bliźniąt dwuzygotycznych. Z uwagi na częste występowanie bliźniąt u kobiet, u których indukowano owulację, przypuszcza się, że podwójna owulacja może występować u kobiet jako wykładnik zdolności wytwarzania większych ilość gonadotropin przysadkowych.

Rozpoznanie ciąży wielopłodowej

Ciążę mnogą rozpoznaje się na podstawie badania położniczego oraz badania ultrasonograficznego. Wczesne rozpoznanie stanowi jedno z kryteriów standardu opieki zdrowotnej.

W badaniu umożliwiającym rozpoznanie ciąży wielopłodowej należy uwzględnić kilka istotnych elementów. Przede wszystkim: wywiad wskazujący na rodzinne występowanie bliźniąt, stosowanie leków pobudzających owulację lub zajście w ciążę w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania doustnych hormonalnych leków antykoncepcyjnych. Wszystkie te elementy wywiadu sugerują lekarzowi już w czasie pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym, że być może będzie miał on do czynienia z ciążą bliźniaczą. Ponadto ciążę bliźniaczą sugerują też rozmiary macicy większe niż odpowiadałyby one wiekowi ciążowemu. Oczywiście należy pamiętać, że we wczesnej ciąży różnice te są naprawdę znikome – więcej można zauważyć dopiero w późniejszym okresie ciąży. Poza tym przed wykonaniem badania USG za ciążą bliźniaczą przemawia również sytuacja, w której lekarz palpacyjnie wyczuwa części płodu nienależące do jednego płodu – dobrze wyczuwalne mogą być zwłaszcza dwie główki. Dodatkowo za ciążą bliźniaczą przemawia również to, że lekarz – sprawdzając tętnu płodu – słyszy dwa różne tętna o różnej częstotliwości, z których jedno nie jest tożsame z tętnem kobiety ciężarnej. Po wykonaniu USG lekarz nie ma już żadnych wątpliwości, czy u pacjentki rozwija się ciąża bliźniacza i dzięki temu badaniu można upewnić pacjentkę, że nosi w sobie więcej niż jedno dziecko.

Możliwe powikłania ciąży bliźniaczej

W przypadku ciąży bliźniaczej kobieta jest narażona na większą liczbę powikłań niż w przypadku ciąży pojedynczej.

Przede wszystkim zdecydowanie zwiększa się ryzyko wystąpienia porodu przedwczesnego; rzadko zdarza się, aby kobieta donosiła ciążę do terminu, który wyliczył jej ginekolog w czasie pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym.

Znacznie częściej dochodzi też do niewydolności cieśniowo-szyjkowej czy do wielowodzia. Dodatkowo w przebiegu ciąży bliźniaczej kobieta czuje się zwykle gorzej niż w przypadku ciąży pojedynczej: bardziej odczuwa nudności, występują wymioty o większym nasileniu, ciężarna więcej przybiera na wadze (co z kolei może pociągać za sobą konsekwencje w postaci duszności, mocniej nasilonych obrzęków kończyn dolnych, żylaków). Dlatego kobieta w ciąży bliźniaczej musi dbać o siebie dwa razy bardziej niż w przebiegu ciąży pojedynczej. Powinna też skrupulatnie przestrzegać wszystkich zaleceń swojego ginekologa prowadzącego i bardzo uważnie obserwować swój organizm.

Jak wygląda poród w przebiegu ciąży bliźniaczej?

W przypadku ciąży mnogiej prawie zawsze planowane jest cięcie cesarskie – nikt już raczej nie decyduje się na to, aby w takiej sytuacji kobieta rodziła naturalnie; może być to bowiem zbyt niebezpieczne zarówno dla zdrowia dzieci, jak i samej ciężarnej. Dlatego umawia się ciecie cesarskie, do którego lekarz może spokojnie się przygotować oraz bezpiecznie przyjąć na świat nowe maluszki. Bardzo często jednak cięcie odbywa się kilka lub kilkanaście dni przed jego planowanym terminem – w przypadku ciąży bliźniaczej dochodzi bowiem zwykle do porodu przedwczesnego. Dlatego zarówno ciężarna, jak i jej lekarz prowadzący muszą być przygotowani na przeprowadzenie cięcia i powitanie dzieci na świecie wcześniej niż było to planowane.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

  • Szanse i metody na zajście w ciążę po chemio- i radioterapii

    Podczas tegorocznego zjazdu Europejskiego Towarzystwa Reprodukcji i Embriolgii odbywającego się online zaprezentowano najbardziej kompleksowy, jak dotąd, raport dotyczący skuteczności w zachowywaniu płodności u kobiet chorych na nowotwór. Jak wiadomo, chemio- i radioterapia często wiążą się z utratą płodności, dlatego coraz więcej kobiet decyduje się na pobranie i przechowanie jajeczek i embrionów jeszcze przed rozpoczęciem leczenia z myślą o wykorzystaniu ich po powrocie do zdrowia. 

  • Nadwaga w ciąży może negatywnie wpłynąć na rozwój mózgu dziecka

    Zwiększenie masy ciała w ciąży jest naturalnym zjawiskiem, jednak gdy waga zaczyna przyrastać w nadmiarze, może to oznaczać problemy nie tylko dla matki, ale również dla dziecka. Naukowcy z NYU School of Medicine postanowili przyjrzeć się ewentualnym konsekwencjom zdrowotnym nadmiernej wagi matki dla stanu zdrowia dziecka i odkryli, że może ona zaburzać rozwój jego mózgu i to już w drugim trymestrze ciąży. 

  • Chłopiec czy dziewczynka? To geny mężczyzny wpływają na płeć dziecka

    Oczekujesz dziecka? Zapewne najczęstszym pytaniem, które pada ze strony znajomych oraz rodziny jest to, jakiej płci będzie maluch. Wyniki pewnego eksperymentu sugerują, że tendencja do posiadania większej liczby synów lub córek jest dziedziczna.

  • Fizjoterapia w ciąży – wskazania i przeciwwskazania do zabiegów fizjoterapeutycznych w ciąży

    Fizjoterapia w ciąży pomaga zapobiegać i łagodzić stany związane ze zmianami, które zachodzą w ciele przyszłej mamy przez dziewięć kolejnych miesięcy. Są to np. bóle bioder, bóle kręgosłupa czy rozstęp mięśnia prostego brzucha, a także nietrzymanie moczu oraz bolesne stosunki seksualne. Nie wszystkie metody wykorzystywane w fizjoterapii można jednak stosować u ciężarnych. Jakie zabiegi są wskazane, a jakich należy unikać w ciąży?

  • Melisa, mięta, rumianek, pokrzywa, szałwia w ciąży – jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a które są w ciąży zakazane?

    Zioła w ciąży należy stosować rozsądnie, pamiętając o tym, iż w tym okresie należy zachować szczególną ostrość podczas przyjmowania leków, nawet preparatów naturalnych. Leczenie oraz samoleczenie w okresie ciąży jest ograniczone, w każdej sytuacji należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.  Jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a jakie są w ciąży zakazane?

  • Ciąża a szczepionka przeciwko COVID-19

    Czy kobiety w ciąży mogą się zaszczepić przeciwko COVID-19? Co powinna wiedzieć przyszła mama zanim podejmie decyzję o takim szczepieniu? Czy karmienie piersią jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij