Węgiel aktywny – właściwości i zastosowanie. Węgiel aktywny na biegunkę i w kosmetykach
Piotr Gmachowski

Węgiel aktywny – właściwości i zastosowanie. Węgiel aktywny na biegunkę i w kosmetykach

Węgiel aktywny to środek wytwarzany z różnych materiałów pochodzenia organicznego, najczęściej jest to drewno, ale także torf, węgle kopalne czy skorupy orzechów. Węgiel aktywowany ma silne właściwości adsorpcyjne, wiąże zanieczyszczenia i toksyny, co jest wykorzystywane w leczeniu zatruć pokarmowych (np. biegunek, wzdęć), ale także w kosmetyce (w pielęgnacji cery tłustej, ze skłonnością do trądziku czy w wybielających pastach do zębów).

Węgiel aktywny – co to jest? 

Węgiel aktywny (łac. carbo activatus), zwany także węglem aktywowanym lub węglem leczniczym, jest substancją organiczną, otrzymywaną najczęściej z miazgi drzewnej, która poddawana jest procesowi karbonizacji (w 400–800 st. C), a następnie jest aktywowana, co powoduje uzyskanie silnych właściwości adsorpcyjnych. Cechą charakterystyczną węgla aktywnego jest jego duża powierzchnia wchłaniająca. Produkcja węgla aktywnego jest stosunkowo tania, a więc produkty go zawierające są przystępne cenowo.

Węgiel aktywny – działanie

Działanie węgla aktywnego polega na neutralizacji związków poprzez ich adsorpcję (adsorpcja to proces wiązania się cząsteczek) na dużej powierzchni.

Węgiel leczniczy wiąże w przewodzie pokarmowym różne substancje, np. trucizny, toksyny bakteryjne, czynniki pobudzające perystaltykę jelit, gazy jelitowe, bakterie, białko, a także niektóre leki. Nie wykazuje natomiast działania adsorbującego w przypadku pochodnych sulfonylomocznika.

Węgiel aktywny osłania także błonę śluzową przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym węgiel aktywny nie wchłania się  z przewodu pokarmowego, lecz wydalany jest z kałem. Ważną informacją dla osób przyjmujących węgiel aktywny jest fakt, iż może on powodować czarne zabarwienie stolca.

Węgiel aktywny – zastosowanie

Węgiel aktywny – zastosowanie w medycynie. Węgiel na zatrucia i biegunkę

Węgiel leczniczy w medycynie ma zastosowanie w zatruciach niektórymi lekami i związkami chemicznymi. Węgiel aktywny wiąże np.:

  • paracetamol,
  • ibuprofen,
  • salicylany,
  • kwas mefenamowy,
  • nikotynę,
  • pochodne benzodiazepiny,
  • pochodne fenotiazyny,
  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne,
  • barbiturany,
  • fenole,
  • alkaloidy,
  • sole metali ciężkich,
  • chlormetiazol,
  • chlorochinę,
  • chlorpromazynę,
  • klonidynę,
  • digoksynę,
  • digitoksynę,
  • mianserynę,
  • parakwat,
  • inhibitory MAO, czyli monoaminooksydazy – leki stosowane w leczeniu depresji.

Małą skuteczność węgla aktywnego wykazano w przypadku zatruć:

  • etanolem,
  • metanolem,
  • glikolem etylenowym,
  • cyjankami,
  • litem,
  • kwasem bornym,
  • pochodnymi ropy naftowej.

Węgla aktywnego nie podaje się pacjentom, u których wystąpiło ostre zatrucie substancjami żrącymi oraz  w przypadku konieczności podania antidotum.

Węgiel leczniczy znalazł także zastosowanie w przypadku leczenia biegunek, w tym tzw. biegunek podróżniczych czy tych, będących skutkiem ubocznym chemioterapii, ponieważ wiąże się z czynnikami wywołującymi rozwolnienie, np. toksynami czy bakteriami. W leczeniu tego typu dolegliwości najlepiej zastosować go w postaci zawiesiny wodnej bądź tabletek. Substancję tę stosuje się także w lżejszych zatruciach pokarmowych, które objawiają się wzdęciami. 

Ponieważ węgiel aktywny wiąże bakterie, sprawdzi się również w przypadku skaleczeń, ran, otarć. W aptekach dostępne są przeciwbakteryjne opatrunki z węglem aktywowanym, zalecane zwłaszcza w przypadku trudno gojących się ran, owrzodzeń, odleżyn, także z ropną wydzieliną. Warstwa węgla (zazwyczaj dodatkowo ze srebrem), którą pokryte są opatrunki pochłania wysięk z rany i nieprzyjemny zapach oraz wiąże endotoksyny. 

Węgiel aktywny – zastosowanie w kosmetyce

W przemyśle kosmetycznym węgiel aktywny można spotkać jako składnik:

  • szamponów,
  • mydeł,
  • żeli,
  • past do zębów,
  • peelingów,
  • maseczek oczyszczających.

Węgiel aktywny wykorzystywany jest w kosmetyce ze względu na swoje właściwości związane z wchłanianiem toksyn oraz dodatkowo ze względu na działanie przeciwzapalne, rozjaśniające i przeciwbakteryjne. Ma zastosowanie w pielęgnacji cery tłustej, mieszanej, ze skłonnością do trądziku i rozszerzonych porów. Wykorzystuje się go także w celu usuwania nadmiaru zgromadzonego sebum, zanieczyszczeń oraz zrogowaceń. Znajdziemy go w żelach myjących do twarzy, maseczkach, peelingach, kremach pielęgnacyjnych. Węgiel aktywowany działa detoksykująco i oczyszczająco także na skórę głowy, szampony z węglem będą odpowiednie do mycia włosów przetłuszczających się i z łupieżem. 

Węgiel aktywowany jest także składnikiem wybielających past do zębów. Dobrze wiąże bowiem związki garbnikowe, odpowiadające za przebarwienia powierzchni zębów. Pasta do zębów z węglem aktywowanym sprawdzi się świetnie w usuwaniu przebarwień po kawie czy herbacie, pomoże w likwidowaniu nieprzyjemnego zapachu z ust oraz zadziała kojąco na podrażnione dziąsła.

Węgiel leczniczy – jak stosować? Dawkowanie węgla aktywnego

Dawkowanie węgla aktywnego u osób dorosłych oraz dzieci po 12. roku życia przy podaniu doustnym wygląda następująco:

  1. W przypadku lekkich zatruć pokarmowych, którym towarzyszą wzdęcia i nadmierna fermentacja jelitowa podaje się 800–1200 mg kilka razy na dobę, do ustąpienia objawów. Aby węgiel aktywny zadziałał szybciej, tabletki można rozgryźć, jednak można je także połykać w całości.
  2. W przypadku biegunek dawka wynosi od 3 do 6 g, można ją powtarzać co godzinę, od 3 do 4 razy, lek można zastosować w postaci wodnej zawiesiny.
  3. W razie poważnych zatruć podaje się zwykle od 4 do 12,5 g (dawka jednorazowa) w postaci wodnej zawiesiny (lek w razie potrzeby można podawać kilkakrotnie w ciągu doby).

Bardzo ważna kwestią jest fakt, iż węgiel aktywny może zmniejszać wchłanianie innych leków, które przyjmuje pacjent np.:

  • salicylanów,
  • barbituranów,
  • glutetymidu,
  • środków antykoncepcyjnych,
  • antybiotyków,
  • leków przeciwzakrzepowych.

W przypadku przyjmowania węgla aktywnego oraz innych leków należy zachować odstęp czasowy. Inne leki należy zażyć o takiej porze, aby zachować minimum 2 godziny przerwy przed przyjęciem węgla lub 2 godziny po przyjęciu węgla leczniczego.

Węgiel aktywny – stosowanie u niemowląt i kobiet w ciąży

W przypadku wystąpienia objawów zatrucia pokarmowego u niemowląt i małych dzieci, takich jak biegunka, leczenie należy skonsultować z lekarzem. W wieku niemowlęcym nie należy podawać węgla aktywowanego na własną rękę, natomiast dzieciom od 1. do 12. roku życia można podawać węgiel po zapoznaniu się ulotką informacyjną danego preparatu. Najmłodszym warto pokruszyć tabletkę i wymieszać ją z wodą. 

Samoleczenie jest także ograniczone w przypadku kobiet w ciąży. Ciężarne powinny w miarę możliwości zrezygnować ze stosowania leków, a w razie konieczności zażycia jakiegokolwiek preparatu skonsultować jego przyjęcie z lekarzem prowadzącym ciążę. W przypadku węgla aktywnego brak jest danych, które potwierdzałyby bezpieczeństwo stosowania u kobiet ciężarnych.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Profilaktyka 40 PLUS – program Ministerstwa Zdrowia

    Zgodnie z założeniami nowego programu zdrowotnego od 1 lipca 2021 osoby w wieku 40 lat i powyżej mogą skorzystać z pakietu badań diagnostycznych. Dowiedz się, jakie badania można wykonać? Z jakimi schorzeniami najczęściej zmagają się Polacy w średnim wieku?

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

  • Sztuczna inteligencja pozwoli skuteczniej leczyć raka stercza

    W Polsce rak stercza (prostaty) jest najczęstszym nowotworem litym występującym u mężczyzn. Dzięki dofinansowaniu z programu INFOSTRATEG powstaje platforma informatyczna, która ułatwi dokonywanie wyboru terapii onkologicznej dedykowanej pacjentom, u których zostanie zdiagnozowane to schorzenie. Lepsze dopasowanie leczenia wpłynie na poprawę jego efektywności. Narzędzie będzie wykorzystywało algorytmy sztucznej inteligencji.  

  • Dlaczego raz w roku należy wykonywać morfologię?

    Jedną z metod wczesnego wykrywania wielu poważnych chorób jest regularne wykonywanie morfologii krwi. Wynik tego prostego testu może stanowić punkt wyjścia do dalszej diagnostyki, która determinuje przebieg leczenia. W przypadku nowotworów im wcześniej zostanie postawiona właściwa diagnoza, tym skuteczniej będzie można leczyć pacjenta.

  • Choroby nerek – przyczyny, (nie)typowe objawy, leczenie

    Choroby nerek to jedne z bardziej niejednoznacznych chorób. Dając niespecyficzne objawy, utrudniają przypisanie im właśnie do dysfunkcji nerek. Bo dlaczego ból w okolicy lędźwiowej w połączeniu z osłabieniem należy łączyć z dysfunkcją nerek? Jakie są przyczyny i objawy chorych nerek, które badania należy wykonać, aby sprawdzić, czy nerki dobrze funkcjonują i dlaczego można normalnie funkcjonować, mając tylko jedną nerkę? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Selektywne zaburzenie odżywiania – przyczyny, objawy i leczenie wybiórczego jedzenia

    Wielu rodziców czy opiekunów dzieci uważa, że zakres jedzonych przez nie produktów jest zbyt mały i że są one strasznie wybredne. Taką osobę często określa się słowem „fusyt”, co zgodnie z definicją oznacza człowieka wybrednego, który nie wszystko jada, często krzywi się na jedzenie i odmawia konsumpcji oraz ma specyficzne przyzwyczajenia żywieniowe. Większość osób ma jakieś produkty, których nie lubi, a zazwyczaj w młodości ilość rzeczy, których dziecko nie chce jeść jest jeszcze większa. Kiedy należy się martwić taką sytuacją? Kiedy jest to tylko dziecięca wybiórczość, a kiedy poważny problem? 

  • Zapalenie ucha – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie ucha może dotyczyć wszystkich części, z których składa się narządu słuchu: ucha zewnętrznego, środkowego oraz wewnętrznego. Schorzenie najczęściej dotyka najmłodszych pacjentów, jednak z zapaleniem ucha mogą się zmagać także dorośli. Objawy, które powinny zaniepokoić to ból ucha, pogorszenie słuchu, wyciek surowiczy lub ropny, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, szumy uszne.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij