NDT Bobath (Bobath concept) – na czym polega i jakie są wskazania do rehabilitacji metodą Bobath?
Mateusz Burak

NDT Bobath (Bobath concept) – na czym polega i jakie są wskazania do rehabilitacji metodą Bobath?

NDT-Bobath to metoda usprawniania ruchowego, która ma pomóc we wszechstronnym rozwoju, tak, by pacjent osiągnął jak największą niezależność. Koncepcja Bobath może być stosowana u niemowląt, dzieci, a także u dorosłych. Terapia NDT-Bobath wpływa na napięcie mięśniowe, hamuje patologiczne odruchy, a wyzwala te, jak najbardziej zbliżone do prawidłowych. Istotne są nie tylko ćwiczenia w gabinecie fizjoterapeuty, ale także praca pacjenta w domu.

Metoda Bobath – na czym polega? Podstawowe założenia 

Metoda NDT-Bobath stanowi neurorozwojową koncepcję rehabilitacji dzieci i dorosłych w fizjoterapii. Stworzona została przez Karela i Bertę Bobath – od ich nazwiska wywodzi się  nazwa metody, stosowana jest na całym świecie.

Bobath to ćwiczenia całego ciała, nie wybranych kończyn. Metoda NDT-Bobath dedykowana jest  osobom z różnego rodzaju deficytami neurologicznymi, jak np. mózgowe porażenie dziecięce, uszkodzenia splotów nerwowych czy choroby nerwowo–mięśniowe.

Wskazaniami do rehabilitacji metodą Bobath są również następujące zaburzenia: opóźniony rozwój motoryczny niemowląt i dzieci oraz wzmożone lub obniżone napięcie mięśniowe.                

W rehabilitacji metodą NDT-Bobath podkreśla się duże znaczenie plastyczności mózgu, nieprawidłowego przetwarzania sensorycznego, możliwości oceny rezultatów, indywidualnego planowania działań usprawniających oraz możliwości partycypacji opiekunów pacjentów. Taka metoda rehabilitacji neurologicznej jak NDT-Bobath pozwala w sposób aktywny redukować problemy osób z uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego. Jako główny cel metody Bobath podkreśla się poprawę funkcji z możliwie maksymalnym czynnym udziałem pacjenta i jednocześnie pozbawionym kompensacji.

Pozyskiwanie nowych umiejętności pozwala na coraz to inne aktywności, a to z kolei umożliwia większą partycypację w życiu społecznym. Pacjent zyskuje samodzielność, poprawie ulega więc jakość życia zarówno jego, jak i osób od których jest zależny. 

Metoda Bobath – wskazania

Rehabilitacja Bobath pozwala na diagnostykę oraz prowadzenie terapii u noworodków, niemowląt, dzieci i osób starszych w przypadku:

  • asymetrii,
  • problemów z dystrybucją napięcia (obniżone lub wzmożone napięcie mięśniowe),
  • zaburzeń rozwoju psycho–ruchowego
  • uszkodzeń splotów nerwowych,
  • chorób nerwowo–mięśniowych typu SMA,
  • przepuklina oponowo–rdzeniowa,
  • wad rozwojowych,
  • zaburzeń koordynacji,
  • zaburzeń karmienia,
  • mózgowego porażenia dziecięcego (hemiplegia, diplegia, tetraplegia),
  • nauki pozycjonowania pacjentów w celu przeciwdziałania zmianom wtórnym,
  • odzyskiwania sprawności po udarach.

Metoda NDT Bobath u wcześniaków, niemowląt i małych dzieci

Ta metoda usprawniania ruchowego u małych pacjentów, zakłada rozpoczęcie procesu terapii najwcześniej, jak to możliwe. Rehabilitowane jest całe ciało dziecka. Wczesne rozpoznanie zaburzeń  ruchowych oraz dysfunkcji mogących potencjalnie niekorzystnie wpływać na funkcjonowanie dziecka oraz utrudniać jego dalszy rozwój, pozwala na szybką interwencję. Koncepcja Bobath umożliwia wówczas zastosowanie fizjoterapii, która pozwala hamować nieprawidłowe wzorce i zachowania patologiczne, stymuluje porażoną stronę, przyczynia się do poprawy dystrybucji napięcia, zmieniając tym samym trajektorię rozwoju dziecka na fizjologiczną.

Dodatkowo filozofia metody NDT-Bobath dyktuje odpowiedni sposób postępowania w środowisku domowym. Mowa tutaj o właściwym ułożeniu, pozycjach do zabaw oraz interakcji, które również powinny być ufiksowane na tym, aby podtrzymywać efekty rehabilitacji i stymulować w kierunku prawidłowego rozwoju. Wymaga to kontynuacji w domu przez rodziców lub opiekunów w różnym wymiarze i we wskazanej przez fizjoterapeutę formie. Bardzo ważna jest świadomość, że kilkadziesiąt minut terapii dziennie nie przyniesie rezultatu, jeśli w domu pewne zachowania i wzorce nie zostaną w określony sposób zmodyfikowane. Jako przykład może posłużyć odpowiednia pielęgnacja noworodka: właściwy sposób trzymania, podnoszenia i układania dziecka. Zgodnie z metodą NDT-Bobath te z pozoru prozaiczne czynności wpływają na rozwój umiejętności, jak chociażby kontrola głowy. 

Metoda Bobath u dorosłych

Bobath dla dorosłych ma na celu odzyskiwanie funkcji utraconych. Uwzględnia się etap rozwoju z zaznaczeniem nieobecności odruchów fizjologicznych występujących u dzieci. Techniki oraz sposób wykonywania ćwiczeń podlega modyfikacji z racji na większe rozmiary pacjentów dorosłych. Stąd też stosowanie tej koncepcji w takich przypadkach wymaga szkolenia dodatkowego, nie wystarczy Bobath basic. 

Metoda NDT Bobath dyktuje działanie wieloobszarowe. Oznacza to stosowanie pozycji ułożeniowych, modyfikację wzorców i zachowań, a także zmiany w środowisku domowym pacjenta, a nie tylko konieczność współpracy z terapeutą pod kątem ćwiczeń. Jako przykład może posłużyć wykorzystywanie systemów do pozycjonowowania – poprzez odpowiednie ułożenie (pozycje) zapobiega się przykurczom i deformacjom. Aktywacja mięśni pośladkowych często wpływa u takich pacjentów na poprawę ruchu wyprostu w stawie biodrowym – jednego z najczęstszych problemów u chorych z mózgowym porażeniem dziecięcym. Przykładem takiego ćwiczenia jest leżenie na brzuchu na podwyższeniu, kończyny dolne oraz miednica ustabilizowane są pasem. Ruch polega na chwytaniu oburącz przedmiotu, który znajduje się przed pacjentem i wkładaniu go na np. wysoki klocek. Takich ruch w górnej części tułowia inicjuje skurcz mięśni pośladkowych. 

Metoda Bobath – jak wyglądają ćwiczenia?

Ćwiczenia oparte są o proces tzw. motor learningu, czyli nauczania poprzez ruch. Odpowiednio należy promować aktywność dziecka w oparciu o prawidłowy rozwój, wykorzystując maksimum jego możliwości. Harmonijne i uporządkowane zasady terapii Bobath mówią o możliwości stosowania przez fizjoterapeutę punktów kluczowych, jak np. miednica, barki. Poprzez te punkty można promować aktywność pacjenta wykorzystując różne techniki, np. taping czy pressure. Pozwala to aktywować mięśnie, przenosić ciężar ciała i w efekcie uzyskać ruch mocno zbliżony do fizjologicznego.  

Jednym z przykładów ćwiczeń w Bobath concept jest aktywne przenoszenie ciężaru ciała, na piłce gimnastycznej, stymulacja unoszenia i kontroli głowy poprzez zastosowania odpowiedniej pozycji i wsparcia. W tym celu można ułożyć dziecko na piłce na brzuchu, następnie umiejscowić jego ręce tak, aby zapewniały podpór na przedramionach. Punktem kluczowym mogą być barki, na których terapeuta układa ręce i wykonuje docisk w kierunku pionowym w dół, do piłki. Ćwiczenia mają za zadanie trening aktywności mięśni dziecka oraz przetworzenie ich na funkcję. To z kolei pozwoli na lepszą partycypację w codziennych czynnościach. 

Obecnie istnieje możliwość uczestnictwa w kilku różnych specjalistycznych kursach z metody Bobath. Są to odpowiednio: Bobath basic, Bobath baby, Bobath dla dorosłych i Bobath advanced. Koszt szkolenia podstawowego to około 20000 zł. Cena jednej jednostki terapeutycznej waha się od 100 zł w górę. 

Rehabilitacja metodą Bobath – efekty

Wśród efektów terapeutycznych u pacjentów prowadzonych zgodnie z koncepcją Bobath wymienia się poprawę dystrybucji napięcia mięśniowego, poprawę liniowości działania mechanizmów dźwigniowych – co ma duże odzwierciedlenie w sposobie poruszania i ustawienia poszczególnych części ciała względem siebie.

Praca nad poprawą selektywności i zakresu ruchów, zwiększenie siły mięśniowej, lepszy balans, aktywacja strony porażonej są swoistą stymulacją dla prawidłowego rozwoju. Pozwala to na samodzielność oraz aktywność pacjenta.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij