Zapalenie najądrza – przyczyny, objawy, leczenie i powikłania
Grzegorz Kasiarz

Zapalenie najądrza – przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

Ból i obrzęk moszny mogą świadczyć o zapaleniu najądrza. Przypadłość ta może mieć różne przyczyny i to od nich zależy, jak będzie leczona. Jakie są objawy zapalenia najądrza? Jak wygląda diagnostyka tego schorzenia? 

Najądrze jest narządem płciowym występującym w worku mosznowym. Umiejscowione jest nad jądrem w pozycji górno-tylno-bocznej. Składa się z trzonu, głowy i ogona. Jego funkcją jest magazynowanie nasienia wyprodukowanego przez jądro. Ponadto najądrze produkuje kwaśną wydzielinę, która wpływa na dojrzewanie plemników.  

Zdarza się, że drobnoustroje, wnikające do najądrza, mogą doprowadzić do stanu zapalnego. Zapalenie może szerzyć się dalej, powodując współwystępujące zapalenie jądra. 

Zapalenie najądrza – przyczyny 

Przyczyną zapalenia najądrza jest zazwyczaj zakażenie bakteryjne. U młodych mężczyzn aktywnych seksualnie zapalenie jest wywołane zwykle przez bakterie przenoszone drogą płciową – Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae (dwoinka rzeżączki). Wymienione drobnoustroje powodują również zapalenie cewki moczowej. Escherichia coli, powszechna bakteria wywołująca zakażenie układu moczowego, jest z kolei najczęściej odpowiedzialna za zapalenie najądrza u starszych mężczyzn. Stanowi zapalnemu sprzyjają zabiegi urologiczne oraz rozrost prostaty. 

Wirusowa etiologia zapalenia najądrza dominuje u dzieci. Popularna świnka może przebiegać pod postacią zapalenia jądra i/lub najądrza.  

Do rzadszych przyczyn należą infekcje wywołane prątkami gruźlicy, grzybami, bakteriami Klebsiella, Pseudomonas, Streptococcus czy Staphylococcus aureus. Obserwowano również zapalenia najądrzy spowodowane stosowaniem amiodaronu (lek kardiologiczny). 

Zapalenie najądrza – objawy 

Zapalenie najądrza ma charakter ostry, rozwija się w ciągu kilku dni. Dominuje jednostronny ból i obrzęk moszny. Stan zapalny z czasem rozprzestrzenia się także dalej – jądro jest uniesione i powiększone. Charakterystycznym objawem, odróżniającym zapalenie najądrza od skrętu jądra, jest zmniejszenie dolegliwości bólowych po uniesieniu gonady w pozycji stojącej (tzw. objaw Prehna). Czasami rozwija się gorączka

Dodatkowe symptomy zależą od przyczyny zapalenia. Drobnoustroje przenoszone drogą płciową powodują zapalenie cewki moczowej, które objawia się pieczeniem i wyciekiem wydzieliny. Zapalenie najądrza może przebiegać również z zakażeniem układu moczowego. Typowe są wtedy częste parcie na mocz i ból podczas jego oddawania. Czasami współwystępuje również zapalenie gruczołu krokowego. 

Zapalenie najądrza wywołane wirusem świnki poprzedzone jest objawami nagminnego zapalenia przyusznic (objawy grypopodobne, gorączka i obrzęk ślinianek).  

Zapalenie najądrza – badania i leczenie 

Podobnie jak w przypadku wielu chorób staranny wywiad i podstawowe badanie fizykalne zazwyczaj nasuwają rozpoznanie. Lekarz ogląda i bada palpacyjnie strukturę moszny, aby zlokalizować miejsce bólu, sprawdzić ucieplenie i zaczerwienie skóry oraz wykluczyć obecność wodniaka lub guza jądra. Ponadto zazwyczaj przeprowadzane jest badanie brzucha, kanału pachwinowego oraz kontrola węzłów chłonnych. W razie podejrzenia zapalenia prostaty lekarz może wykonać również badanie palpacyjne przez odbyt (tzw. badanie per rectum).  

Zawsze najistotniejsze jest różnicowanie zapalenia najądrza czy jądra ze skrętem jądra. W przypadku opóźnionego wykrycia tego drugiego stanu może dojść do nieodwracalnej martwicy gonady. W tym celu pomocne jest badanie USG z funkcją oceny przepływu krwi przez jądra (tzw. funkcja kolorowego dopplera). Obraz ultrasonograficzny w zapaleniu najądrza ukazuje powiększenie najądrza, zmianę jego struktury i pogrubienie ściany moszny. Ultrasonografia pozwala wykryć też inne przyczyny bólu jądra, takie jak nowotwór czy wodniak jądra. 

Badanie ogólne moczu umożliwia rozpoznanie współwystępującego zakażenia układu moczowego. W przypadku podejrzenia zakażenia bakterią przenoszoną drogą płciową wykonywany jest wymaz wydzieliny z cewki moczowej. 

Podstawą leczenia zapalenia najądrza spowodowanego zakażeniem bakteryjnym jest antybiotykoterapia. W zależności od etiologii stosuje się fluorochinolony (ciprofloksacyna, lewofloksacyna), doksycyklinę i ceftriakson. Początkowo wyboru dokonuje się na bazie wywiadu, objawów i szacowanej przyczyny zapalenia (tzw. leczenie empiryczne). Następnie można zmodyfikować antybiotyk w zależności od wyników posiewu. W przypadku zakażenia wywołanego przez C. trachomatis i N. gonorrhoeae konieczne jest również podanie antybiotyków partnerom seksualnym pacjenta. 

Leczenie uzupełniające obejmuje odpoczynek, okłady z octanowinianem glinu (altacetem) oraz leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. 

W przypadku zapalenia najądrza wywołanego przez wirus świnki pozostaje leczenie objawowe. Istnieje również profilaktyka przed zachorowaniem w postaci szczepionki na odrę/świnkę/różyczkę. 

Większość zapaleń najądrza leczy się ambulatoryjnie (tj. w przychodni), jednakże stan z nasilonymi objawami ogólnymi czasem wymaga hospitalizacji. Niekiedy konieczne jest leczenie zabiegowe, np. drenaż powstałego ropnia.  

Zapalenie najądrza – powikłania 

Prawidłowo zastosowane leczenie prowadzi zazwyczaj do wyleczenia w ciągu dwóch tygodni. Powikłania zapalenia najądrza zdarzają się rzadko, natomiast ryzyko ich wystąpienia rośnie w przypadku opóźnionego rozpoczęcia terapii.  

U 3-8 proc. chorych stan zapalny może przejść w wytworzenie się ropnia okolicy najądrza. Zdarzają się przypadki niedotlenienia, martwicy i zaniku gonady w wyniku ucisku na naczynia krwionośne przez wysięk zapalny. Niektórzy pacjenci mają również problem z przewlekłym bólem jądra lub niepłodnością.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Profilaktyka 40 PLUS – program Ministerstwa Zdrowia

    Zgodnie z założeniami nowego programu zdrowotnego od 1 lipca 2021 osoby w wieku 40 lat i powyżej mogą skorzystać z pakietu badań diagnostycznych. Dowiedz się, jakie badania można wykonać? Z jakimi schorzeniami najczęściej zmagają się Polacy w średnim wieku?

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

  • Sztuczna inteligencja pozwoli skuteczniej leczyć raka stercza

    W Polsce rak stercza (prostaty) jest najczęstszym nowotworem litym występującym u mężczyzn. Dzięki dofinansowaniu z programu INFOSTRATEG powstaje platforma informatyczna, która ułatwi dokonywanie wyboru terapii onkologicznej dedykowanej pacjentom, u których zostanie zdiagnozowane to schorzenie. Lepsze dopasowanie leczenia wpłynie na poprawę jego efektywności. Narzędzie będzie wykorzystywało algorytmy sztucznej inteligencji.  

  • Dlaczego raz w roku należy wykonywać morfologię?

    Jedną z metod wczesnego wykrywania wielu poważnych chorób jest regularne wykonywanie morfologii krwi. Wynik tego prostego testu może stanowić punkt wyjścia do dalszej diagnostyki, która determinuje przebieg leczenia. W przypadku nowotworów im wcześniej zostanie postawiona właściwa diagnoza, tym skuteczniej będzie można leczyć pacjenta.

  • Choroby nerek – przyczyny, (nie)typowe objawy, leczenie

    Choroby nerek to jedne z bardziej niejednoznacznych chorób. Dając niespecyficzne objawy, utrudniają przypisanie im właśnie do dysfunkcji nerek. Bo dlaczego ból w okolicy lędźwiowej w połączeniu z osłabieniem należy łączyć z dysfunkcją nerek? Jakie są przyczyny i objawy chorych nerek, które badania należy wykonać, aby sprawdzić, czy nerki dobrze funkcjonują i dlaczego można normalnie funkcjonować, mając tylko jedną nerkę? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij