Sauna jest równie wyczerpująca jak ćwiczenia

Sauna kojarzy się z odprężeniem i wypoczynkiem, ale organizm odbiera ją zgoła inaczej. Najnowsze badanie pokazuje, że podczas przebywania w niej ciśnienie krwi nie tylko nie spada, ale wręcz  wzrasta, podobnie jak tętno, a wzrost ten jest porównywalny nawet z efektem krótkiego, umiarkowanego treningu.

Powszechnie uważa się, że wizyta w saunie prowadzi do ciągłego spadku ciśnienia krwi zgodnie z przekonaniem, że ciepło rozszerza naczynia krwionośne, a to je obniża. Osobom z niskim ciśnieniem lub zaburzeniami sercowo-naczyniowymi tradycyjnie odradzano korzystanie z saun, ponieważ dalszy spadek ciśnienia może prowadzić do omdlenia. Ważne jest jednak rozróżnienie między ostrymi skutkami sesji w saunie a odnotowanymi w okresie odpoczynku. Wiele wcześniejszych założeń dotyczyło ostrych skutków zażywania tej formy relaksu, ale jak dotąd niewiele badań było w stanie potwierdzić postawione tezy. 

Sauna kontra serce

Najnowsza z analiz została przeprowadzona przez naukowców z Uniwersytetu Martina Luthera w Halle-Wittenberg (MLU) i Medical Center Berlin (MCB). W tym celu naukowcy zaangażowali 19 ochotników do badania natychmiastowego wpływu stosowania sauny na układ sercowo-naczyniowy. W tym celu przebywali zarówno w saunie, jak i na ergometrze rowerowym, z których korzystali w różne dni. Oprócz wyższego poziomu ciśnienia krwi, wzrost ich tętna mierzono zarówno w czasie wizyty w saunie, jak i podczas ćwiczeń. Badanie zostało niedawno opublikowane w międzynarodowym czasopiśmie „Complementary Therapies in Medicine”.

Uczestnicy badania zostali wystawieni na 25-minutową sesję w saunie, podczas której mierzono jednocześnie ich ciśnienie krwi oraz tętno. Oba wskaźniki wzrosły natychmiast po rozpoczęciu wizyty. Po sesji zarówno ciśnienie krwi, jak i częstość akcji serca zaczęła spadać poniżej poziomu wyjściowego mierzonego przed sesją. 

Sauna — wysiłek bez angażowania mięśni

W drugiej części badania uczestnicy ukończyli krótki program ćwiczeń na rowerze treningowym, podczas których również mierzono ich ciśnienie krwi i tętno. Porównując oba warunki, ciśnienie oraz tętno osiągnęło ten sam poziom podczas sesji sauny, jak przy obciążeniu około 100 watów w czasie testu wysiłkowego. To pokazuje, że taka sesja jest ciężarem dla ciała. Mimo to nawet osoby z niskim ciśnieniem krwi mogą z niej korzystać od czasu do czasu. Sauny bywają używane przez każdego, kto może tolerować umiarkowany stres fizyczny bez dyskomfortu. Jednak ludzie z niskim ciśnieniem krwi powinni być ostrożni, ponieważ w ich przypadku ciśnienie może spaść poniżej poziomów zarejestrowanych przed wizytą w saunie. 

Obserwacje poczynione przez naukowców są poparte wcześniejszymi badaniami, które skupiały się przede wszystkim na długofalowych skutkach używania sauny, wykazując na przykład pozytywny wpływ takiej sesji na układ sercowo-naczyniowy. W świetle wyników naukowców okazuje się, że to wysiłek fizyczny, a jej długoterminowe pozytywne efekty są podobne do sportowych. Niemniej jednak zdrowe pocenie się nie przyczynia się do utraty wagi, co wynika z faktu, że podczas wizyty w saunie nie ma aktywności mięśniowej. Spadek wagi, który czasem można zauważyć wynika wyłącznie z utraty wody. 

Finowie — sauna na zdrowie

Sauna jest bezpieczniejsza niż sądzono, a dodatkowo wykazuje wiele korzyści zdrowotnych, na co na początku 2018 roku zwrócili uwagę naukowcy z Uniwersytetu Wschodniej Finlandii. 

Korzystając z modelu eksperymentalnego, grupa badawcza zbadała mechanizmy fizjologiczne, dzięki którym ekspozycja na ciepło może wpływać na zdrowie człowieka. Najnowsze badanie przeprowadzone na 100 uczestnikach pokazuje, że kąpiel w saunie trwająca 30 minut obniża ciśnienie krwi i zwiększa podatność naczyń, jednocześnie zwiększając tętno, podobnie jak ćwiczenia o średniej intensywności. Wcześniej grupa badawcza opublikowała wyniki badań populacyjnych wskazujące, że regularne kąpiele w saunie wiążą się ze zmniejszonym ryzykiem chorób wieńcowych, nagłej śmierci sercowej, nadciśnienia tętniczego, choroby Alzheimera i demencji. Częste kąpiele są związane również ze zmniejszonym ryzykiem chorób układu oddechowego oraz niższym poziomem CRP.

Analizy eksperymentalne przeprowadzone w ramach projektu Sauna i Zdrowie Sercowo-Naczyniowe zapewniają nowy wgląd w zmiany zachodzące w organizmie człowieka w czasie sesji sauny oraz po niej. W badaniu przeanalizowano wpływ 30-minutowej kąpieli u 100 badanych. W szczególności skupiono się na analizie roli podatności naczyniowej i obniżenia ciśnienia krwi w kontekście korzyści zdrowotnych wynikających z użytkowania sauny.

Natychmiast po 30 minutach kąpieli badane średnie ciśnienie skurczowe zmniejszyło się ze 137 mmHg do 130 mmHg, a rozkurczowe ciśnienie krwi z 82 mmHg do 75 mmHg. Ponadto skurczowe pozostawało niższe nawet po 30 minutach kąpieli w saunie. Średnia prędkość fali tętna szyjnego i udowego badanych osób, która jest wskaźnikiem podatności naczyń wynosiła 9,8 m/s przed sauną, zmniejszając się natychmiast do 8,6 m/s. Podczas kąpieli częstość akcji serca badanych wzrosła podobnie jak w przypadku ćwiczeń o średniej intensywności, a temperatura ich ciała zwiększyła się o około 2°C. Odkrycia rzucają światło na fizjologiczne mechanizmy, dzięki którym mogą się rozwijać korzyści zdrowotne, które zaobserwowano na poziomie populacji i są one spowodowane ekspozycją na ciepło w saunie.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. E. Lee, H. Khan, T. Laukkanen i in., Sauna exposure leads to improved arterial compliance: Findings from a non-randomised experimental study, ,,European Journal of Preventive Cardiology”, 25 (2) 2017.
  2. R.G. Ketelhut, S. Ketelhut, The blood pressure and heart rate during sauna bath correspond to cardiac responses during submaximal dynamic exercise, ,,Complementary Therapies in Medicine” [online], 44: 218 DOI: 10.1016/j.ctim.2019.05.002, [dostęp: 13.06.2019].
  3. F. Zaccardi, S.K. Kunutsor, T. Laukkanen i in., Acute effects of sauna bathing on cardiovascular function, ,,Journal of Human Hypertension” [online], DOI: 10.1038/s41371-017-0008-z, [dostęp: 13.06.2019].

Podziel się: