Miastenia — co trzeba o niej wiedzieć? - portal DOZ.pl
Miastenia — co trzeba o niej wiedzieć?
Karolina Twardowska-Zgorzałek

Miastenia — co trzeba o niej wiedzieć?

Opadanie powiek lub zmęczenie nóg po wysiłku — miastenia może wyglądać niewinnie, być łagodną chorobą bądź sprawić dużo kłopotu, a nawet doprowadzić do niewydolności oddechowej. Na czym polega, jak ją rozpoznać i leczyć?

Miastenia — skąd mięśnie „wiedzą”, że mają się skurczyć?

Patogeneza i mechanizm powstawania choroby jest dość skomplikowany, dlatego aby go zrozumieć, należy uświadomić sobie, co dzieje się w organizmie zanim dojdzie do ruchu ręką, nogą czy inną częścią ciała. Istnieją różne rodzaje ruchu. Po pierwsze taki, który wykonuje się z własnej woli (mięśnie poprzecznie prążkowane w nodze podczas chodzenia) oraz taki, gdy mięśnie kurczą się i wykonują ruch bez świadomości człowieka (mięśnie oddechowe podczas wdechu).

W obu przypadkach potrzebny jest impuls z mózgowia, który poprzez odpowiednie nerwy dotrze do danego mięśnia i „przekaże” mu informację o tym, by wykonał pracę. Takie miejsce, gdzie spotyka się komórka nerwowa z komórką mięśniową nazywane jest złączem nerwowo-mięśniowym. Komórki nie stykają się ze sobą bezpośrednio. Pomiędzy nimi jest niewielka przestrzeń, do której komórka nerwowa uwalnia neuroprzekaźnik (w tym przypadku acetylocholinę). Cząsteczki neuroprzekaźnika trafiają na receptory na komórce mięśniowej i w ten sposób informacja dociera do mięśnia, a ten zaczyna się kurczyć. 

W jakim mechanizmie rozwija się miastenia?

Miastenia to choroba o podłożu autoimmunologicznym atakująca miejsce połączenia komórek nerwowych z mięśniowymi. Układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko receptorom dla acetylocholiny. 

W wyniku choroby przeciwciała blokują dla niej miejsce na komórce mięśniowej, przez co nie dochodzi do jej pobudzenia lub jest ono znacznie osłabione. W praktyce oznacza to, że mięsień, którego dotyczy schorzenie będzie słabiej pracował i bardzo szybko się męczył. Taki rodzaj przeciwciał wykrywa się u 85-90% osób cierpiących na miastenię. Natomiast u około 10% pacjentów występują przeciwciała przeciwko mięśniowej kinazie tyrozynowej (MuSK) lub białkom włókna mięśniowego (RyR). 

Polecane dla Ciebie

Przebieg miastenii

Miastenia może przebiegać z zajęciem jedynie mięśni ocznych lub mieć postać uogólnioną. Często nasilenie objawów różni się w ciągu dnia. Osoby chore zwykle nie mają objawów rano, tuż po przebudzeniu, lecz odczuwają zmęczenie mięśni wieczorem po intensywnej pracy lub wysiłku fizycznym. 

Bardzo często pierwszym symptomem miastenii jest asymetryczne opadanie powiek, do którego dołączają zaburzenia widzenia. Z czasem dochodzi do zajęcia stanem chorobowym mięśni odpowiedzialnych za gryzienie, połykanie czy mowę, a także mięśni kończyn górnych i dolnych. Choroba postępuje i zwykle w ciągu 2 lat przechodzi w postać uogólnioną. 

Jak widać, miastenia ma wiele postaci. U jednej osoby może objawiać się zaburzeniami mowy i połykania, u drugiej trudność będzie sprawiał każdy krok, a jeszcze inna doświadczy kłopotów z pisaniem oraz poruszaniem ręką. Co więcej, choroba niekiedy przebiega z okresowym wycofaniem objawów (remisja). Czasem ustępuje sama lub nasila się w przebiegu infekcji, przeziębienia, zaburzeń hormonalnych czy stresu. Nie dotyczy mięśni gładkich (macica, pęcherz, jelita) ani poprzecznie prążkowanych serca. 

W jaki sposób lekarz stawia rozpoznanie miastenii?

Na początku wizyty lekarz zada szczegółowe pytania dotyczące m.in. pojawienia się pierwszych objawów, dalszego przebiegu i nasilenia dolegliwości, innych przebytych chorób oraz schorzeń występujących w rodzinie. Po dokładnym zebraniu wywiadu do potwierdzenia miastenii potrzebne są badania laboratoryjne — przede wszystkim immunologiczne umożliwiające wykrycie przeciwciał przeciwko receptorom dla acetylocholiny. Inną metodą diagnostyczną jest wykonanie badania elektrofizjologicznego (elektromiografia, EMG), które pozwala ocenić transmisję impulsów między nerwami i mięśniami. Ponadto każda osoba z objawami miastenii powinna poddać się badaniu obrazowemu śródpiersia, by ocenić stan grasicy. Zwykle lekarz zleci również sprawdzenie poziomu hormonów tarczycy. 

Dostępne metody leczenia w przypadku miastenii

Istnieje kilka grup leków stosowanych u chorych na miastenię, które działają na zwiększenie stężenia acetylocholiny lub zahamowanie wytwarzania przeciwciał. Są nimi inhibitory acetylocholinoesterazy, czyli leki działające objawowo. Hamują rozkładanie acetylocholiny, przez co stężenie tego neuroprzekaźnika w szczelinie synaptycznej wzrasta, a razem z nim szansa na to, że jej cząsteczka trafi na receptor na komórce mięśniowej. W leczeniu miastenii można wykorzystać również glikokortykosteroidy działające hamująco na układ odpornościowy oraz leki stosowane w chemioterapii, które zahamują wytwarzanie przeciwciał. 

Kolejną metodą jest tymektomia, czyli operacyjne usunięcie grasicy, szczególnie u osób, u których w trakcie diagnostyki wykryto grasiczaka lub które nie zareagowały na leczenie farmakologiczne. Możliwe jest oczyszczenie osocza z krążących przeciwciał, czyli plazmafereza. Niekiedy stosuje się również wlewy z immunoglobulin w ramach leczenia immunomodulującego. Należy pamiętać, że wybór terapii zależy od przebiegu choroby, stanu pacjenta i dostępności metod. Każdy przypadek zachorowania jest dokładnie analizowany przez lekarza, a decyzja o wyborze leczenia zostaje podejmowana wspólnie z pacjentem.

Miastenia — rokowanie

U około połowy chorych miastenia ustępuje samoistnie, a u około 40% zauważa się znaczącą poprawę. Niestety, od 2 do 5% osób umiera w wyniku przełomu miastenicznego, czyli niewydolności wywołanej zajęciem mięśni oddechowych. Ryzyko wystąpienia przełomu jest wyższe u osób ze współwystępującymi chorobami układu krążenia oraz układu oddechowego. Właśnie dlatego nie można ignorować objawów, a osłabienie mięśni należy konsultować z lekarzem.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Fakty i mity o kacu

    Niezależnie od wyników badań dotyczących odżywczych właściwości alkoholu i jego pozytywnego działania na nasz organizm, ogólnie wiadomo, że alkohol spożywany w nadmiarze jest szkodliwy. Najlepszym sposobem uniknięcia nieprzyjemnych skutków alkoholowych ekscesów (czyli tzw. kaca) jest spożywanie drinków w odpowiednich ilościach.

  • Sposoby na kaca – jak radzić sobie z syndromem dnia poprzedniego?

    „Ach, co to była za noc!” – wspominamy z rozmarzeniem Sylwestra. Często temu rozmarzeniu towarzyszą jednak przykre pamiątki w postaci tępego bólu głowy, nudności, wzmożonego pragnienia i ogólnego złego samopoczucia. Każdy z nas może doświadczać zupełnie innego wachlarza objawów związanego z odchorowywaniem naszych wcześniejszych szaleństw.

  • Wycięcie migdałków (tonsillektomia) – kiedy należy usunąć migdałki?

    Wycięcie migdałków podniebiennych bądź wycięcie trzeciego migdała to proste zabiegi, które mogą znacząco poprawić jakość życia oraz uchronić przed groźnymi powikłaniami, zarówno dzieci, jak i dorosłych, którzy cierpią z powodu nawracających angin. Choć decyzja o usunięciu migdałków należy do lekarza, warto sprawdzić, jakie są wskazania do przeprowadzenia zabiegu i jak wygląda rekonwalescencja.

  • Domowe sposoby na hemoroidy – jak wyleczyć hemoroidy? Poznaj naturalne metody na pozbycie się żylaków odbytu

    Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, pod warunkiem jednak, że zastosujemy je odpowiednio wcześnie – w momencie pojawienia się pierwszych objawów hemoroidów (zazwyczaj jest to świąd i pieczenie odbytu). Wśród naturalnych metod walki z żylakami odbytu znajdują się zimne okłady z lodu, nasiadówki, ciepłe kąpiele z dodatkiem olejków, a także maści i czopki dostępne w aptece bez recepty.

  • Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?

    Siemię lniane, czyli nasiona lnu pospolitego, to niewielkie ziarenka o brązowej lub lekko złotej barwie. Z powodu wielu właściwości prozdrowotnych zaliczane są do superfoods – wykorzystywane są we wspomagającym leczeniu wielu schorzeń, np. układu pokarmowego czy sercowo–naczyniowego, mają także pozytywne działanie na włosy oraz skórę. Jakie są właściwości siemienia lnianego? Jak przygotować siemię lniane?

  • Żele do dezynfekcji – jakie wybrać? Czy wszystkie ochronią przed koronawirusem?

    Mydło, płyny antybakteryjne i żele do dezynfekcji na stałe zagościły w naszym życiu. Choć oferta rynkowa jest ogromna, to nie wszystkie dostępne produkty skutecznie usuwają koronawirusa z powierzchni użytkowych, a przede wszystkim z naszych dłoni. Jak wybrać mądrze? Jakimi kryteriami się kierować?

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij