Biotyna – niedobór, właściwości, występowanie i działanie
Agnieszka Szałańska

Biotyna – niedobór, właściwości, występowanie i działanie

Biotyna to jedna z witamin z grupy B, która zazwyczaj kojarzy się z pielęgnacją skóry, włosów i paznokci. Jednak zakres jej dobroczynnego działania na nasz organizm jest o wiele szerszy. Warto go poznać i zrozumieć, aby bardziej świadomie dbać o swoje zdrowie.

Biotyna – właściwości

Biotyna, tak jak wszystkie witaminy z grupy B, należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Jest nazywana także witaminą B7 lub witaminą H. Zbudowana jest z dwóch skondensowanych układów pierścieniowych – imidazolowego i tetrahydrotiofenowego, podstawionych w pozycji 2 resztą kwasu n-walerianowego. Ma postać białego krystalicznego proszku lub bezbarwnych kryształów.

W niewielkim stopniu biotynę wytwarzają nasze bakterie jelitowe, dlatego też jej niedobór nie zdarza się często. Biotyna to koenzym dla wielu enzymów (oznacza to, że jej obecność jest niezbędna do „uruchomienia” enzymu do działania), przede wszystkim dla karboksylaz, które są kluczowe dla wielu reakcji biochemicznych zachodzących w organizmie. Instytut Żywności i Żywienia, w zaktualizowanych w 2017 roku zaleceniach, ustalił normy na biotynę na poziomie wystarczającego spożycia (AI) na 30 µg na dobę – zapotrzebowanie to pokrywa zjedzenie np. 100 g orzechów włoskich lub 30 g wołowiny.

Biotyna – działanie

Witamina B7 uczestniczy w wielu przemianach enzymatycznych, niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania człowieka, np. bierze udział w syntezie kwasów tłuszczowych. Kwasy tłuszczowe są w organizmie budulcem błon komórkowych, stanowią podstawę wielu hormonów i przekaźników, a także uczestniczą w przemianach białek i stanowią źródło energii – są „cegiełką” nieodzowną do zbudowania organizmu. Dzięki temu biotyna pozytywnie wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego, pomaga w utrzymaniu właściwej kondycji błon śluzowych, a także przeciwdziała powstawaniu stanów zapalnych. Ponadto bierze udział w cyklu Krebsa, który jest podstawą oddychania komórkowego i źródłem składników dla wielu biosyntez, a także uczestniczy w metabolizmie leucyny (jeden z egzogennych aminokwasów). Reguluje procesy krzepnięcia krwi – wraz z witaminą K bierze udział w syntezie protrombiny, która jest jednym z białek tzw. kaskady krzepnięcia. Witamina B7 odgrywa również istotną rolę w procesie glukoneogenezy (czyli tworzenia glukozy ze związków niecukrowych w sytuacji, kiedy zabrakło jej w organizmie, na przykład podczas intensywnego wysiłku fizycznego) i wpływa na właściwy poziom glukozy we krwi – dlatego ważne jest, aby osoby chore na cukrzycę pokrywały w jedzeniu dzienne zapotrzebowanie na biotynę. Dzięki temu, że witamina ta zawiera w swoim składzie siarkę, ma dobroczynny wpływ na stan skóry, włosów i paznokci – suplementy i preparaty zawierające biotynę są bardzo chętnie stosowane przez dbające o wygląd panie.

Nadmiar witaminy B7 w organizmie, w świetle aktualnej wiedzy, nie powoduje żadnych konsekwencji zdrowotnych.

Biotyna – niedobór

W związku z tym, że biotyna powstaje w naszych jelitach, jej niedobór zdarza się bardzo rzadko i zazwyczaj jest następstwem uciążliwej antybiotykoterapii, wyniszczającej naturalną florę bakteryjną. Jeśli jednak wystąpi niedobór biotyny, objawia się on przede wszystkim zmianami na skórze – pojawiają się zaczerwienienia, wysypki i stany zapalne, a skóra jest przesuszona i nieestetycznie się złuszcza. Dodatkowo może występować wzmożona czynność gruczołów łojowych (łojotok), której towarzyszy nadmierne przetłuszczanie, wypadanie i zahamowanie wzrostu włosów, a osłabione paznokcie rozdwajają się i łamią. Podwyższony poziom cholesterolu we krwi, bóle mięśni, drętwienie dłoni i stóp, a nawet rozdrażnienie, senność czy depresja – to także mogą być objawy niedoboru witaminy B7, na które warto zwrócić uwagę.

Biotyna – występowanie

Biotyna jest witaminą powszechnie występującą w żywności. Najwięcej jej znajdziemy w wątrobie wołowej, bo aż 100 µg/100 g. Bardzo dużo biotyny znajduje się także w drożdżach piwnych (80 µg/100 g) oraz w ziarnach soi (60-65 µg/100 g). Bogatym źródłem witaminy B7 jest również żółtko jaja kurzego (54 µg/100 g) – warto jednak wiedzieć, że biotyna z żółtka przyswoi się tylko wtedy, jeśli będzie ono ugotowane; surowe jajko zawiera awidynę – białko, które ma silne powinowactwo do witaminy B7 i utrudnia jej wchłanianie. Oprócz tego biotyna znajduje się w orzechach włoskich (ok. 30 µg/100 g), migdałach (17 µg/100 g), sardynkach (21 µg/100 g), grzybach (15 µg/100 g), ryżu naturalnym (9 µg/100 g), mące pełnoziarnistej (7 µg/100 g), szpinaku (6 µg/100 g), marchwi (3 µg/100 g), pomidorach (2 µg/100 g), a także w wieprzowinie i drobiu (5-10 µg/100 g). Ponadto znajdziemy ją w rybach morskich: sardynkach, tuńczyku i łososiu, w pełnoziarnistym pieczywie, w serach żółtych, awokado, kalafiorze i w wielu warzywach (choć w niewielkiej ilości). Jak widać, biotyna jest składnikiem mnóstwa popularnych i lubianych produktów, więc zadbanie o jej odpowiednią ilość w jedzeniu powinno być przyjemnym sposobem na lepsze zdrowie – zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • L-karnityna – co to za związek i jak działa? Kiedy sięgnąć po preparaty z karnityną?

    L-karnityna to tzw. substancja witaminopodobna, pełniąca ważne dla funkcjonowania organizmu role. Pobieramy ją z pożywieniem w produktach mięsnych i mlecznych, jednak przede wszystkim jest ona syntetyzowana w organizmie. Czym zatem jest karnityna i jaki jest sens jej suplementacji? 

  • Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego

    Preparaty z rożeńca górskiego są polecane w okresie zwiększonej pracy umysłowej oraz wyższego narażenia na stres. Jego suplementacja jest wskazana także podczas przesilenia wiosennego, które często objawia się nadmierną sennością, zmianami depresyjnymi lub ogólną apatią. Rhodiola rosea jest bogata w związki, takie jak rozawina, rozaryna i solidorozyd, czyli substancje obniżające napięcie i korzystanie wpływające na pracę układu nerwowego. Które preparaty z adaptogenem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka różeńca górskiego i czy rhodiola rosea należy przyjmować na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Guma arabska (E414) – właściwości i zastosowanie. Jak guma akacjowa wpływa na zdrowie?

    Guma arabska to substancja o niezwykle uniwersalnym zastosowaniu: spotkamy ją zarówno w produktach spożywczych i w farmaceutykach, jak również w klejach i farbach. Czym jest i jakie ma właściwości? Czy jest dla nas zdrowa? A może jej obecność na liście dodatków do żywności powinna nas niepokoić? Poznajmy najciekawsze fakty. 

  • Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania

    Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Bromelaina – jak działa i jakie ma właściwości? Na co pomoże bromelina?

    Fitoskładniki, czyli substancje aktywne biologicznie pochodzenia naturalnego, niezwykle często wykazują pozytywne oddziaływanie na organizm ludzki. Zwracanie się ludzkości w stronę natury sprawia, że coraz więcej z nich staje się obiektem rzetelnych badań naukowych. Tym samym niejednokrotnie potwierdzone zostają przesłanki ich stosowania w ludowej medycynie. Co więcej, dokładne badania właściwości fitoskładników sprawiają, że stają się użyteczne w różnorodnych gałęziach przemysłu. Idealnym przykładem takiej substancji jest bromelaina. Pozyskiwana z ananasów, a stosowana między innymi w medycynie, kosmetyce, przemyśle spożywczym oraz tekstylnym. Jak działa i dlaczego jest tak wszechstronnie używana? Kiedy warto ją suplementować? Podpowiadamy! 

  • Witamina K – funkcje w organizmie i skutki niedoboru u dzieci i dorosłych. Witamina K dla noworodka

    Witamina K to tak naprawdę grupa witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które odgrywają istotną rolę w procesie krzepnięcia krwi, metabolizmie kości i regulacji poziomu wapnia we krwi. Wyróżnia się witaminę K1 (filochinon), występującą w zielonych warzywach oraz witaminę K2 (menachinon), która jest syntezowana w układzie pokarmowym. Jakie są przyczyny i objawy niedoboru witaminy K? Dlaczego podaje się ją noworodkom tuż po urodzeniu?

  • Kreatyna – właściwości, działanie, efekty. Jak ją dawkować?

    Kreatyna – jakie pełni funkcje? Czy ma potencjał, aby stać się suplementem kojarzonym nie tylko z odżywkami dla sportowców? Czym różnią się jej formy? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziecie w poniższym artykule.

  • Witamina A – rola w organizmie, źródła, suplementacja

    Witamina A to nazwa grupy związków chemicznych, która odnosi się do rozpuszczalnych w tłuszczach retinoidów (m.in. retinolu) i niektórych karotenoidów (np. beta-karotenu). Witamina A wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, narządu wzroku, układu rozrodczego, a także na stan skóry (ma silne właściwości antyoksydacyjne). Niedobór witaminy A może prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych, takich jak kłopoty ze wzrokiem. W jakich produktach szukać witaminy A?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij