Grasica – funkcje, budowa, najczęstsze choroby

Grasica jest gruczołem, który wchodzi w skład układu limfatycznego. Grasica znajduje się za mostkiem w przestrzeni, która nosi nazwę śródpiersia górnego. Grasica powiększa się do drugiego roku życia i pozostaje duża do okresu dojrzewania, jej masa wynosi wtedy około 25 g. Po okresie dojrzewania grasica zaczyna się zmniejszać, u osób po 60 roku życia masa grasicy może być nawet mniejsza niż 0,5 g.

Jak zbudowana jest grasica?

Grasica powstaje z komórek endodermy i mezodermy. Miąższ granicy składa się z kory i rdzenia. Kora grasicy, czyli jej bardziej zewnętrzna cześć, podzielona jest na zraziki za pomocą przegród łącznotkankowych. Rdzeń grasicy jest natomiast wspólny dla wszystkich zrazików kory. Cała grasica jest również otoczona łącznotkankową torebką. Głównymi komórkami grasicy są tymocyty (będące limfocytami) oraz komórki nabłonkowe. 

Jakie funkcje pełni grasica?

W sytuacji, kiedy w życiu płodowym grasica nie ulegnie wykształceniu, wtedy dochodzi do upośledzenia immunologicznej odporności komórkowej wraz ze zbyt małą ilością lub całkowitym brakiem gamma-globulin. Ponadto, grasica produkuje też różne hormony i substancje. Zalicza się do nich miedzy innymi tymopoetynę, tymozynę, tymulinę oraz tymostymulinę. 

Choroby grasicy. Czym jest grasiczak?

Choroby grasicy zdarzają się w ogóle bardzo rzadko. Zdarza się, że czasami dochodzi do przerostu grasicy. Poza tym bardzo rzadko może też dojść do rozwoju grasiczaka.

Grasiczak jest rzadkim nowotworem, który wywodzi się z tkanki nabłonkowej grasicy, zwykle lokalizuje się on w śródpiersiu przednim. W sytuacji, kiedy dojdzie do rozwoju grasiczaka, często wyraża się on poprzez zespoły paraneoplastyczne, czyli objawy lub zespoły objawów towarzyszące nowotworowi powstające niezależnie od miejscowego wzrostu lub występowania przerzutów odległych. W przypadku grasiczaka najczęstszym zespołem paraneoplastycznym jest miastenia. 

Czym jest miastenia?

Miastenia jest przewlekłą nabytą autoimmunologiczną chorobą, która charakteryzuje się szybkim męczeniem i osłabieniem (czyli nużliwością) mięśni szkieletowych. Zdecydowanie częściej z powodu miastenii cierpią kobiety niż mężczyźni, zwykle chorują one 2-3 razy częściej, zazwyczaj choroba rozwija się u nich w wieku 20-35 lat. Mężczyźni natomiast zwykle chorują dużo później, w wieku około 60-70 lat. Dlaczego dochodzi do rozwoju miastenii? Miastenia jest chorobą autoimmunologiczną, co oznacza, że w jej przebiegu dochodzi do produkowania przez organizm własnych  przeciwciał, które niszczą receptory dla przekaźnika, jakim jest acetylocholina.

Jakie są objawy miastenii?

Głównym objawem w przebiegu miastenii jest nadmierna męczliwość mięśni. Przede wszystkim męczliwość mięśni szkieletowych manifestuje się jako opadanie powiek oraz podwójne widzenie. Ponadto, nadmierna nużliwość mięśni objawia się też jako opadanie żuchwy, zmiana mimiki twarzy, opadanie głowy, osłabienie gryzienia i żucia. Dodatkowo, chory może mieć problem z chodzeniem, szybko męczą się jego mięśnie rąk w czasie wykonywania zwykłych codziennych czynności, jak czesanie włosów czy w przypadku mężczyzn przy goleniu się. Często dochodzi też do osłabienia głosu, mowa czasem staje się też niewyraźna. Zdarzają się też zaburzenia oddychania oraz upadki w czasie chodzenia czy biegania. 

W pierwszej kolejności diagnoza opiera się na bardzo dokładnym zebraniu od pacjenta wywiadu. Na tej podstawie zwykle stawiane jest wstępne rozpoznanie, które oczywiście dalej wymaga dalszej diagnostyki i weryfikacji. Dlatego też w dalszej kolejności wykonywane są specjalistyczne próby i badania. 

W jaki sposób leczona jest miastenia? 

W sytuacji, kiedy u pacjenta zostaje stwierdzony grasiczak, wtedy zachodzi bezwzględna potrzeba jego usunięcia. Leczenie farmakologiczne polega na podawaniu leków będących inhibitorami cholinoesterazy (przede wszystkim jest to neostygmina) oraz leków immunosupresyjnych. Czasami stosowana jest też do leczenia miastenii plazmafereza oraz dożylne wlewy immunoglobulin. 

Jakie inne choroby mogą towarzyszyć obecności przerostu lub nowotworu grasicy? 

W takiej sytuacji często zdarza się, że u pacjenta diagnozowany jest także toczeń rumieniowaty układowy, niedokrwistość aplastyczna oraz inne choroby autoimmunizacyjne.  

W sytuacji, kiedy w okresie dzieciństwa grasica nie rozwinie się prawidłowo i nie będzie prawidłowo funkcjonować, w późniejszym czasie mogą pojawiać się problemy z działaniem układu odpornościowego, co będzie przejawiało się przede wszystkim bardzo częstymi i nawracającymi  infekcjami.