Szczękościsk — przyczyny i leczenie

Szczękościsk jest to sytuacja, w której nie mamy możliwości otworzenia jamy ustnej — chory może w ogóle nie móc otworzyć ust, bądź może czynić to połowicznie. Jest to sytuacja bardzo nieprzyjemna dla pacjenta, w niektórych sytuacjach mogąca być nawet niebezpieczna. Uniemożliwia ona prawidłowe funkcjonowanie — spożywanie posiłków, mówienie, ziewanie.

Przyczyny szczękościsku

Przyczyn szczękościsku może być bardzo wiele. Mogą to być przyczyny zarówno ogólne, jak i lokalne. Natomiast przyczyny lokalne możemy podzielić na te związane ze stawem skroniowo-żuchwowym, jak i ze stanem jamy ustnej. 

Podobny proces zachodzi u osób cierpiących na bruksizm — nagminnie zgrzytających zębami lub zaciskających je. Inne przyczyny szczękościsku związane ze stawami skroniowo-żuchwowymi są to między innymi wrodzone zesztywnienie stawów, urazy stawów skroniowo-żuchwowych, rozrosty nowotworowe, stany zapalne i ropnie okolicy. 

Wśród najczęściej występujących przyczyn szczękościsku znajduje się utrudnione wyrzynanie zębów mądrości, powodujące stan zapalny ich okolicy. Również po ekstrakcji zębów trzonowych często można zaobserwować szczękościsk. Po usunięciu zębów trzonowych trzecich, szczególnie chirurgicznych, u znacznej części pacjentów występuje utrzymujący się kilka dni szczękościsk. Także stany zapalne zębów bocznych żuchwy, powikłane stanem zapalnym kości, mogą skutkować szczękościskiem. Wśród innych przyczyn miejscowych, jednak niezwiązanych z zębami, należy wymienić stany zapalne gardła, ropień migdałka podniebiennego czy też stany ropne dna jamy ustnej. 

Wśród przyczyn ogólnych wymienia się różne choroby związane ze zwiększonym napięciem mięśniowym (m.in. padaczka, tężec, tężyczka, histeria) oraz choroby dotyczące układu nerwowego (m.in. ropień mózgu, udar mózgu, nowotwór układu nerwowego). Stan ten może również wystąpić po zażyciu narkotyków. 

Objawy szczękościsku

Najbardziej zauważalnym dla pacjenta i lekarza objawem szczękościsku jest ograniczone otwieranie jamy ustnej. Zdarza się jednak, że jeżeli pacjent przez dłuższy czas doświadcza ograniczonego odwodzenia żuchwy, nawet nie zdaje sobie sprawy ze schorzenia.

Objawy towarzyszącymi szczękościskowi zależą w znacznym stopniu od przyczyny wystąpienia schorzenia. Jeżeli źródło ma związek z istniejącym stanem zapalnym, występować może podwyższona temperatura, zaczerwienienie okolicy objętej stanem zapalnym, dolegliwości bólowe, osłabienie itd. Jeżeli przyczyna jest związana ze stawami skroniowo-żuchwowymi, najczęściej albo nie ma dodatkowych objawów albo występuje ból w okolicy stawów. 

Leczenie szczękościsku

Z powodu, że szczękościsk występuje w efekcie innych stanów chorobowych podstawowe leczenie polega na leczeniu choroby podstawowej. W związku z tym bardzo ważne jest postawienie prawidłowego rozpoznania przez lekarza.