Botwina dla zdrowia i urody
Katarzyna Redmerska

Botwina dla zdrowia i urody

Botwina, botwinka, boćwina - nazwy te, choć brzmią podobnie i bardzo często są używane zamiennie (szczególnie „botwina” i „botwinka”), nie są synonimami. „Botwiną” nazywamy młode buraki ćwikłowe, całe rośliny (korzenie i liście). Określenie „botwinka” odnosi się do zupy (barszczu) przyrządzanego z botwiny. Natomiast „boćwiną” nazywa się potocznie buraka liściastego (roślina podobna do buraka ćwikłowego, jednakże charakteryzująca się większymi, grubszymi i bardziej soczystymi liśćmi, jak i długim, walcowatym korzeniem).

Najwcześniejsze dane na temat botwiny pochodzą z IV w. p. n. e (zapisane przez Arystotelesa). W starożytności roślinę uprawiano nie tylko w celach konsumpcyjnych, ale także leczniczych. W nowożytnych czasach uważano, że kobiety powinny jeść botwinę uznawaną za hormon piękna i miłości.

Istnieje kilkanaście odmian buraka ćwikłowego - różnią się one między sobą wielkością i kształtem korzeni oraz liści, jak i okresem wegetacji.

Cała roślina (część podziemna i naziemna) jest jadalna. Najszersze jednak zastosowanie w kuchni mają młode liście (przyrządza się z nich m.in. zupy: botwinkę i chłodnik).

Właściwości odżywcze i lecznicze botwiny

Buraki ćwikłowe uznawane są za najbardziej wartościową odmianę buraka. Źródłem cennych składników pokarmowych są głównie młode liście - zawierają więcej białka oraz soli mineralnych niż korzenie.

Dużą zawartość składników odżywczych botwina zawdzięcza różnorodności barwników, które nadają kolor liściom, łodygom i korzeniom.

Odmiany buraka ćwikłowego różnią się zabarwieniem - liście z reguły są zielone, zaś łodygi mają kolor od czerwonego, po pomarańczowy, różowy czy żółty. Dzięki takiej mnogości barw otrzymuje się wiele składników o korzystnym działaniu zdrowotnym.

Korzeń zawiera duże ilości betaniny, która jest silnym przeciwutleniaczem, chroniącym organizm ludzki przed wolnymi rodnikami.

Młode liście buraka zawierają kilkanaście różnych antyoksydantów, zwłaszcza z grupy flawonoidów m.in. kemferol (chroni układ nerwowy) i kwas syrygonowy (hamuje aktywność alfa - glukozydazy, enzymu zmniejszającego rozkład węglowodanów do cukrów prostych, co skutkuje ustabilizowaniem się poziomu cukru we krwi po posiłku).

Młode liście jak i korzeń buraka są również źródłem kwasu szczawiowego. Jego działanie nie jest korzystne dla organizmu (może powodować powstawanie kamieni w nerkach oraz wypłukiwać wapń). Dlatego zaleca się gotowanie botwinki w dużej ilości wody i łączenie jej ze źródłami wapnia (mleko, jogurt).

W botwinie znajdziemy ponadto wiele wartościowych związków: kwas foliowy, kwas cytrynowy, kwas jabłkowy, witaminę C, witaminy z grupy B, wapń, magnez, sód. Roślinę powinno się jeść przy niedokrwistości (poprawia jakość czerwonych krwinek). Łagodzi również objawy zgagi, wzmacnia odporność, pomaga zachować równowagę zasadowo-kwasową. Ma dobry wpływ na pracę wątroby (wykazuje właściwości odtruwające). Zawartość włókna pokarmowego usprawnia pracę jelit oraz korzystnie wpływa na trawienie i poziom cholesterolu we krwi.

Botwina jest niskokaloryczna - 100 g świeżych liści to tylko 19 kcal (po gotowaniu jest nieco więcej). Ponadto zawiera substancje przyśpieszające metabolizm.

Kupując botwinę zwracaj uwagę na liście (powinny być jędrne, bez zabarwień i dziurek) jak i łodygi.

Właściwości pielęgnacyjne botwiny

W botwinie znajdują się substancje o działaniu zbliżonym do kobiecych hormonów płciowych (estrogenów), które są hormonami piękna, młodości i seksu.

Jeść botwinę powinny osoby, które mają problemy ze skórą - zawarta w roślinie biotyna i siarka poprawia jej stan, rozświetla i zapobiega trądzikowi (skutecznie reguluje pracę gruczołów łojowych).

Botwina w kuchni - smaczne i zdrowe przepisy

Botwinę można jeść na wiele różnych sposobów - jako zupę, na surowo w formie sałatek, można również robić z niej soki i pożywne koktajle.

Zupa botwinka

Składniki:

- 1,2 kg botwiny wraz z buraczkami

- 1 duża marchewka starta na grubej tarce

- 1 pietruszka starta na grubej tarce

- 2 litry bulionu (mięsnego bądź warzywnego z 1 łyżką masła)

- 250 ml śmietany 18%

- 2 łyżki soku z cytryny

- 1 łyżeczka mąki zmieszana z odrobiną wody

Przygotowanie:

Podgotować chwilę w bulionie marchewkę i pietruszkę. Następnie dodać drobno pokrojoną botwinę i razem gotować na wolnym ogniu przez kilka minut, aż będą miękkie. Zagotować ciągle mieszając. Na koniec dodać sok z cytryny.

Koktajl z botwiną (2 porcje)

Składniki:

- 2 pomarańcze

- 1 banan

- 100 g botwiny

- 180 ml jogurtu naturalnego

- 1 łyżka miodu

Przygotowanie:

Botwinę dokładnie umyć, osuszyć i wrzucić do blendera. Banan i pomarańcze obrać, pokroić na drobne kawałki i również włożyć do blendera, dodać jogurt i mód. Dokładnie zmiksować do otrzymania gładkiej konsystencji.

Surówka z botwiną

Składniki:

- 2 garści botwiny

- mała cukinia

- marchewka

- szczypiorek

- garstka orzechów włoskich

Sos:

- 1,5 łyżki sosu sojowego

- 3 łyżki soku z cytryny

- 1,5 łyżki masła orzechowego

- 1,5 łyżki syropu z agawy

Przygotowanie:

Botwinę i szczypiorek posiekać. Cukinię i marchewkę zetrzeć. Wrzucić wszystko do miski i dodać orzechy. Połączyć składniki sosu i polać sałatkę. Następnie wszystko dokładnie wymieszać.

Tarta z botwiną, miodem i serem feta

Składniki:

- 200 g ciasta francuskiego

- 1 pęczek botwiny z buraczkami

- 1 łyżka jasnego miodu

- 1 łyżka oliwy z oliwek

- 1 ząbek czosnku pokrojony w cienkie plasterki

- 1/2 opakowania sera feta

- świeży tymianek, cząber, oregano

Przygotowanie:

Piekarnik rozgrzać do 200 stopni C. Ciasto rozwinąć na blachę do pieczenia, boki zwinąć do środka, całość ponakłuwać widelcem. Botwinę i buraki drobno posiekać i przełożyć do żaroodpornej formy. Polać oliwą oraz miodem, wymieszać i wstawić do piekarnika na 10 minut. Następnie buraczki i botwinę rozłożyć równomiernie na przygotowanym wcześniej cieście. Posypać pokruszoną fetą, dodać czosnek i zioła. Wstawić do piekarnika i piec około 15 minut, do czasu, aż brzegi się zarumienią.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Po jakie zioła sięgać na odchudzanie?

    Zioła stosowane w procesie odchudzania stanowią doskonały suplement do dobrze zbilansowanej diety, która powinna być urozmaicona i opierać się na dużej ilość warzyw, owoców, zdrowych źródeł białek, tłuszczy i węglowodanów złożonych. Wszystkie te produkty w trakcie pozbywania się zbędnych kilogramów powinny być spożywane w określonej ilości, czyli mieścić się w założeniach tzw. diety redukcyjnej. Nie należy zapominać również o systematycznej aktywności fizycznej dostosowanej do fizjologii i stanu zdrowia osoby, która się odchudza. Które zioła na odchudzanie wybrać, czy pomagają one zmniejszyć łaknienie i ograniczają wchłanianie węglowodanów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.  

  • Adaptogeny – Traganek błoniasty – właściwości lecznicze herbaty z korzenia Astragalus membranaceus

    Traganek błonisty jest adaptogenem. Wspomaga organizm w sytuacjach, kiedy jest on narażony na stres i w momentach obniżonej odporności. Ponadto spowalnia procesy starzenia, dzięki swoim silnym właściwością przeciwutleniającym. Osoby, które cierpią z powodu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), tocznia rumieniowatego układowego lub zażywają leki immunosupresyjne nie powinny suplementować preparatów z Astragalus membranaceus, ponieważ traganek obniża skuteczność preparatów stosowanych w leczeniu tych chorób. Który preparat z adaptogenem wybrać, jaka jest zalecana dawka dzienna traganka błonistego i jak przygotować herbatę z korzenia Astragalus membranaceus? Odpowiedzi na te pytania znajdują się niniejszym artykule.

  • Flawonoidy – czym są? Rodzaje, źródła i właściwości flawonoidów

    Flawonoidy to fitozwiązki, czyli substancje naturalnie występujące w roślinach, o niezwykle bogatym działaniu prozdrowotnym. Ich wpływ na organizm jest tak korzystny, że wyizolowana w 1930 roku jako pierwsza z tej grupy rutyna uznana została za nowo odkrytą witaminę – nazwano ją witaminą P. Do teraz, po latach badań i po tysiącach kolejnych odkrytych związków z tej grupy, zdarza się usłyszeć tę nazwę jako zbiorcze określenie flawonoidów. Co to za substancje i jakie mają dokładnie właściwości? Dowiedzmy się więcej. 

  • Waporyzacja – na czym polega? Jak wypada w porównaniu z tradycyjnym paleniem?

    Waporyzacja to termin znany od dawna, oznaczający zjawisko fizyczne – wydzielanie pary wodnej. Odparowywanie substancji aktywnych z ziół jest natomiast czymś nowym, lecz stało się już światowym trendem. Dowiedz się, na czym polega i czym różni się od palenia? Jakich korzyści może dostarczać inhalacja bezdymna z wykorzystaniem waporyzatora?

  • Skorzonera – co to za warzywo? Wartości odżywcze, właściwości i zastosowanie wężymordu

    Skorzonera, zwana inaczej wężymordem, to roślina mało popularna w Polsce. Warto jednak wiedzieć, że to warzywo może stanowić ciekawy i wartościowy element naszej diety. Czym dokładnie jest skorzonera? Jakimi właściwościami się wyróżnia? Kto może włączyć ją do swojej diety? Podpowiadamy. 

  • Seler naciowy – wartości odżywcze i właściwości. Dlaczego warto go jeść?

    Seler naciowy to warzywo popularne wśród osób odchudzających się i dbających o zdrowy styl życia, jednak wciąż niedocenione. Łodygi selera naciowego stanowią bogate źródło witamin i składników mineralnych, dostarczają błonnika i należą do produktów o niskim IG. Co jeszcze warto wiedzieć o selerze naciowym? 

  • Kwercetyna – właściwości prozdrowotne. Jakie są naturalne źródła kwercetyny? Kiedy warto ją suplementować?

    Kwercetyna należy do grupy bioaktywnych związków roślinnych o działaniu antyoksydacyjnym, zwanych flawonoidami. Jest to naturalny barwnik roślinny występujący w wielu owocach i warzywach, znajduje się np. w liściach zielonej herbaty, cebuli, brokułach, jabłkach, jagodach, winogronach. Kwercetyna posiada cenne właściwości przeciwzapalne i przeciwnowotworowe, wpływa również korzystnie na układ sercowo-naczyniowy oraz na metabolizm. 

  • Zeaksantyna – w jakich produktach można ją znaleźć? Zeaksantyna a zdrowie oczu

    Zeaksantyna to substancja niezbędna dla zdrowia oczu. Na czym polega jej korzystny wpływ na zmysł wzroku? Jak możemy uzupełnić jej poziom, by cieszyć się tymi dobrodziejstwami? Poznajmy właściwości zeaksantyny i sposoby na dostarczenie jej organizmowi. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij