Botwina dla zdrowia i urody - portal DOZ.pl
Botwina dla zdrowia i urody
Katarzyna Redmerska

Botwina dla zdrowia i urody

Botwina, botwinka, boćwina - nazwy te, choć brzmią podobnie i bardzo często są używane zamiennie (szczególnie „botwina” i „botwinka”), nie są synonimami. „Botwiną” nazywamy młode buraki ćwikłowe, całe rośliny (korzenie i liście). Określenie „botwinka” odnosi się do zupy (barszczu) przyrządzanego z botwiny. Natomiast „boćwiną” nazywa się potocznie buraka liściastego (roślina podobna do buraka ćwikłowego, jednakże charakteryzująca się większymi, grubszymi i bardziej soczystymi liśćmi, jak i długim, walcowatym korzeniem).

Najwcześniejsze dane na temat botwiny pochodzą z IV w. p. n. e (zapisane przez Arystotelesa). W starożytności roślinę uprawiano nie tylko w celach konsumpcyjnych, ale także leczniczych. W nowożytnych czasach uważano, że kobiety powinny jeść botwinę uznawaną za hormon piękna i miłości.

Istnieje kilkanaście odmian buraka ćwikłowego - różnią się one między sobą wielkością i kształtem korzeni oraz liści, jak i okresem wegetacji.

Cała roślina (część podziemna i naziemna) jest jadalna. Najszersze jednak zastosowanie w kuchni mają młode liście (przyrządza się z nich m.in. zupy: botwinkę i chłodnik).

Właściwości odżywcze i lecznicze botwiny

Buraki ćwikłowe uznawane są za najbardziej wartościową odmianę buraka. Źródłem cennych składników pokarmowych są głównie młode liście - zawierają więcej białka oraz soli mineralnych niż korzenie.

Dużą zawartość składników odżywczych botwina zawdzięcza różnorodności barwników, które nadają kolor liściom, łodygom i korzeniom.

Odmiany buraka ćwikłowego różnią się zabarwieniem - liście z reguły są zielone, zaś łodygi mają kolor od czerwonego, po pomarańczowy, różowy czy żółty. Dzięki takiej mnogości barw otrzymuje się wiele składników o korzystnym działaniu zdrowotnym.

Korzeń zawiera duże ilości betaniny, która jest silnym przeciwutleniaczem, chroniącym organizm ludzki przed wolnymi rodnikami.

Młode liście buraka zawierają kilkanaście różnych antyoksydantów, zwłaszcza z grupy flawonoidów m.in. kemferol (chroni układ nerwowy) i kwas syrygonowy (hamuje aktywność alfa - glukozydazy, enzymu zmniejszającego rozkład węglowodanów do cukrów prostych, co skutkuje ustabilizowaniem się poziomu cukru we krwi po posiłku).

Młode liście jak i korzeń buraka są również źródłem kwasu szczawiowego. Jego działanie nie jest korzystne dla organizmu (może powodować powstawanie kamieni w nerkach oraz wypłukiwać wapń). Dlatego zaleca się gotowanie botwinki w dużej ilości wody i łączenie jej ze źródłami wapnia (mleko, jogurt).

W botwinie znajdziemy ponadto wiele wartościowych związków: kwas foliowy, kwas cytrynowy, kwas jabłkowy, witaminę C, witaminy z grupy B, wapń, magnez, sód. Roślinę powinno się jeść przy niedokrwistości (poprawia jakość czerwonych krwinek). Łagodzi również objawy zgagi, wzmacnia odporność, pomaga zachować równowagę zasadowo-kwasową. Ma dobry wpływ na pracę wątroby (wykazuje właściwości odtruwające). Zawartość włókna pokarmowego usprawnia pracę jelit oraz korzystnie wpływa na trawienie i poziom cholesterolu we krwi.

Botwina jest niskokaloryczna - 100 g świeżych liści to tylko 19 kcal (po gotowaniu jest nieco więcej). Ponadto zawiera substancje przyśpieszające metabolizm.

Kupując botwinę zwracaj uwagę na liście (powinny być jędrne, bez zabarwień i dziurek) jak i łodygi.

Właściwości pielęgnacyjne botwiny

W botwinie znajdują się substancje o działaniu zbliżonym do kobiecych hormonów płciowych (estrogenów), które są hormonami piękna, młodości i seksu.

Jeść botwinę powinny osoby, które mają problemy ze skórą - zawarta w roślinie biotyna i siarka poprawia jej stan, rozświetla i zapobiega trądzikowi (skutecznie reguluje pracę gruczołów łojowych).

Polecane dla Ciebie

Botwina w kuchni - smaczne i zdrowe przepisy

Botwinę można jeść na wiele różnych sposobów - jako zupę, na surowo w formie sałatek, można również robić z niej soki i pożywne koktajle.

Zupa botwinka

Składniki:

- 1,2 kg botwiny wraz z buraczkami

- 1 duża marchewka starta na grubej tarce

- 1 pietruszka starta na grubej tarce

- 2 litry bulionu (mięsnego bądź warzywnego z 1 łyżką masła)

- 250 ml śmietany 18%

- 2 łyżki soku z cytryny

- 1 łyżeczka mąki zmieszana z odrobiną wody

Przygotowanie:

Podgotować chwilę w bulionie marchewkę i pietruszkę. Następnie dodać drobno pokrojoną botwinę i razem gotować na wolnym ogniu przez kilka minut, aż będą miękkie. Zagotować ciągle mieszając. Na koniec dodać sok z cytryny.

Koktajl z botwiną (2 porcje)

Składniki:

- 2 pomarańcze

- 1 banan

- 100 g botwiny

- 180 ml jogurtu naturalnego

- 1 łyżka miodu

Przygotowanie:

Botwinę dokładnie umyć, osuszyć i wrzucić do blendera. Banan i pomarańcze obrać, pokroić na drobne kawałki i również włożyć do blendera, dodać jogurt i mód. Dokładnie zmiksować do otrzymania gładkiej konsystencji.

Surówka z botwiną

Składniki:

- 2 garści botwiny

- mała cukinia

- marchewka

- szczypiorek

- garstka orzechów włoskich

Sos:

- 1,5 łyżki sosu sojowego

- 3 łyżki soku z cytryny

- 1,5 łyżki masła orzechowego

- 1,5 łyżki syropu z agawy

Przygotowanie:

Botwinę i szczypiorek posiekać. Cukinię i marchewkę zetrzeć. Wrzucić wszystko do miski i dodać orzechy. Połączyć składniki sosu i polać sałatkę. Następnie wszystko dokładnie wymieszać.

Tarta z botwiną, miodem i serem feta

Składniki:

- 200 g ciasta francuskiego

- 1 pęczek botwiny z buraczkami

- 1 łyżka jasnego miodu

- 1 łyżka oliwy z oliwek

- 1 ząbek czosnku pokrojony w cienkie plasterki

- 1/2 opakowania sera feta

- świeży tymianek, cząber, oregano

Przygotowanie:

Piekarnik rozgrzać do 200 stopni C. Ciasto rozwinąć na blachę do pieczenia, boki zwinąć do środka, całość ponakłuwać widelcem. Botwinę i buraki drobno posiekać i przełożyć do żaroodpornej formy. Polać oliwą oraz miodem, wymieszać i wstawić do piekarnika na 10 minut. Następnie buraczki i botwinę rozłożyć równomiernie na przygotowanym wcześniej cieście. Posypać pokruszoną fetą, dodać czosnek i zioła. Wstawić do piekarnika i piec około 15 minut, do czasu, aż brzegi się zarumienią.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jakich trunków lepiej unikać w noc sylwestrową?

    Przed nami Sylwester — impreza, podczas której wielu z nas sięgnie po alkohol. Decydując się na jego spożycie, należy zdawać sobie sprawę, że sięgamy równocześnie po puste kalorie, czyli takie, które nie dostarczają żadnych składników odżywczych. Pomimo że wiele drinków nie zawiera w sobie tłuszczy, alkohol sam w sobie jest źródłem energii. Pamiętajmy o tym, że wraz z drinkiem otrzymujemy mieszankę składników, do których zaliczają się: cukry, słód, syrop, sok, żółtka jajek, kakao — ich wartości kaloryczne sumują się z kaloriami zawartymi w alkoholu, i powstaje bomba kaloryczna. Jakich trunków zatem unikać w noc sylwestrową?

  • 8 przepisów na aromatyczną herbatę

    Nie ma jak filiżanka mocnej, gorącej herbaty – aromatyczny zapach, charakterystyczny smak nie tylko poprawia nam nastrój, ale i świetnie rozgrzewa. W chłodne dni, gdy łatwo o przeziębienie i infekcję, dobrze jest wzbogacić herbatę różnymi „naturalnymi dodatkami” – oprócz niepowtarzalnego smaku dostarczą nam również m.in. witamin i substancji odżywczych, które wzmocnią nasz system odpornościowy.

  • Znajdź chwilę dla siebie

    Żyjemy w pośpiechu i ciągłym braku czasu – bez chwili spokoju, wyciszenia. W ferworze codziennych obowiązków zapominamy o sobie i swoich potrzebach. Odpoczynek jest naturalnym elementem higienicznego trybu życia oraz naturalną potrzebą każdego żywego organizmu. Wręcz należy wygospodarować choćby chwilę wolnego czasu i pozwolić sobie na zwyczajne „nicnierobienie”.

  • 10 najbardziej stresujących sytuacji w życiu

    Niektóre wydarzenia w naszym życiu mogą wywoływać większy bądź mniejszy stres – im więcej mocniejszych stresowo zdarzeń w naszym życiu, tym większe istnieje prawdopodobieństwo pojawienia się kryzysu. Stresorami mogą być poważne powody, ale i także błahe wydarzenia – uwarunkowane jest to sposobem postrzegania przez daną osobę sytuacji, z jaką przyszło się jej zmierzyć.

  • Gdzie jest najwięcej bakterii?

    Zarazki, bakterie i grzyby występują w każdym mieszkaniu, miejscu pracy, sklepie etc. Immunologiczny układ odpornościowy człowieka jest tak skonstruowany, aby chronić organizm przed większością z tych mikroorganizmów. Niestety ochrona nie jest stuprocentowa. Bakterie i wirusy nieustannie mutują – organizm może nie umieć ich rozpoznać, a co za tym idzie, może nie być w stanie się obronić. Mając na uwadze zdrowie swoje i bliskich, warto znać newralgiczne miejsca oraz przedmioty, gdzie najczęściej gromadzą się bakterie i wirusy – następnie nauczyć się z nimi walczyć.

  • 10 sposobów, jak przetrwać jesień

    Malownicza, pełna barw i zapachów jesień trwa krótko. W przeważającej części tej pory roku jest szaro, zimno i bardzo często pada deszcz. Dodając do tego coraz krótszy dzień i łapiące nas infekcje – popadamy w przygnębienie i jesteśmy ciągle zmęczeni. Niestety nie ma złotego środka zapobiegającego jesiennej chandrze. Można jednak skutecznie minimalizować złe samopoczucie.

  • Bądź aktywny jesienią

    Jesienią tracimy zapał do aktywności fizycznej i stajemy się rozleniwieni. Wpływ na taki stan rzeczy ma aura – krótki dzień, niższe temperatury, deszcz. Ponadto w porze jesiennej nabieramy ochoty na spożywanie większej ilości kalorycznych potraw – w efekcie przybywa nam kilogramów, stajemy się ospali, częściej dopadają nas infekcje. Dlatego tak ważne jest, aby dbając o swoje zdrowie oraz samopoczucie wraz z nastaniem jesieni nie rezygnować z ruchu.

  • Zupa krem na rozgrzewkę – zdrowe i smaczne przepisy

    Zupa to źródło wszystkich niezbędnych składników potrzebnych dla zdrowego funkcjonowania organizmu. Ponadto to również posiłek będący sprzymierzeńcem w dbaniu o idealną sylwetkę. Znajdujące się w zupie takie produkty jak warzywa (błonnik), ryż, ziemniaki (węglowodany) czy białe mięso np. kurczak, indyk (białko) – gwarantują utrzymanie prawidłowej wagi.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij