Botwina dla zdrowia i urody
Katarzyna Redmerska

Botwina dla zdrowia i urody

Botwina, botwinka, boćwina - nazwy te, choć brzmią podobnie i bardzo często są używane zamiennie (szczególnie „botwina” i „botwinka”), nie są synonimami. „Botwiną” nazywamy młode buraki ćwikłowe, całe rośliny (korzenie i liście). Określenie „botwinka” odnosi się do zupy (barszczu) przyrządzanego z botwiny. Natomiast „boćwiną” nazywa się potocznie buraka liściastego (roślina podobna do buraka ćwikłowego, jednakże charakteryzująca się większymi, grubszymi i bardziej soczystymi liśćmi, jak i długim, walcowatym korzeniem).

Najwcześniejsze dane na temat botwiny pochodzą z IV w. p. n. e (zapisane przez Arystotelesa). W starożytności roślinę uprawiano nie tylko w celach konsumpcyjnych, ale także leczniczych. W nowożytnych czasach uważano, że kobiety powinny jeść botwinę uznawaną za hormon piękna i miłości.

Istnieje kilkanaście odmian buraka ćwikłowego - różnią się one między sobą wielkością i kształtem korzeni oraz liści, jak i okresem wegetacji.

Cała roślina (część podziemna i naziemna) jest jadalna. Najszersze jednak zastosowanie w kuchni mają młode liście (przyrządza się z nich m.in. zupy: botwinkę i chłodnik).

Właściwości odżywcze i lecznicze botwiny

Buraki ćwikłowe uznawane są za najbardziej wartościową odmianę buraka. Źródłem cennych składników pokarmowych są głównie młode liście - zawierają więcej białka oraz soli mineralnych niż korzenie.

Dużą zawartość składników odżywczych botwina zawdzięcza różnorodności barwników, które nadają kolor liściom, łodygom i korzeniom.

Odmiany buraka ćwikłowego różnią się zabarwieniem - liście z reguły są zielone, zaś łodygi mają kolor od czerwonego, po pomarańczowy, różowy czy żółty. Dzięki takiej mnogości barw otrzymuje się wiele składników o korzystnym działaniu zdrowotnym.

Korzeń zawiera duże ilości betaniny, która jest silnym przeciwutleniaczem, chroniącym organizm ludzki przed wolnymi rodnikami.

Młode liście buraka zawierają kilkanaście różnych antyoksydantów, zwłaszcza z grupy flawonoidów m.in. kemferol (chroni układ nerwowy) i kwas syrygonowy (hamuje aktywność alfa - glukozydazy, enzymu zmniejszającego rozkład węglowodanów do cukrów prostych, co skutkuje ustabilizowaniem się poziomu cukru we krwi po posiłku).

Młode liście jak i korzeń buraka są również źródłem kwasu szczawiowego. Jego działanie nie jest korzystne dla organizmu (może powodować powstawanie kamieni w nerkach oraz wypłukiwać wapń). Dlatego zaleca się gotowanie botwinki w dużej ilości wody i łączenie jej ze źródłami wapnia (mleko, jogurt).

W botwinie znajdziemy ponadto wiele wartościowych związków: kwas foliowy, kwas cytrynowy, kwas jabłkowy, witaminę C, witaminy z grupy B, wapń, magnez, sód. Roślinę powinno się jeść przy niedokrwistości (poprawia jakość czerwonych krwinek). Łagodzi również objawy zgagi, wzmacnia odporność, pomaga zachować równowagę zasadowo-kwasową. Ma dobry wpływ na pracę wątroby (wykazuje właściwości odtruwające). Zawartość włókna pokarmowego usprawnia pracę jelit oraz korzystnie wpływa na trawienie i poziom cholesterolu we krwi.

Botwina jest niskokaloryczna - 100 g świeżych liści to tylko 19 kcal (po gotowaniu jest nieco więcej). Ponadto zawiera substancje przyśpieszające metabolizm.

Kupując botwinę zwracaj uwagę na liście (powinny być jędrne, bez zabarwień i dziurek) jak i łodygi.

Właściwości pielęgnacyjne botwiny

W botwinie znajdują się substancje o działaniu zbliżonym do kobiecych hormonów płciowych (estrogenów), które są hormonami piękna, młodości i seksu.

Jeść botwinę powinny osoby, które mają problemy ze skórą - zawarta w roślinie biotyna i siarka poprawia jej stan, rozświetla i zapobiega trądzikowi (skutecznie reguluje pracę gruczołów łojowych).

Botwina w kuchni - smaczne i zdrowe przepisy

Botwinę można jeść na wiele różnych sposobów - jako zupę, na surowo w formie sałatek, można również robić z niej soki i pożywne koktajle.

Zupa botwinka

Składniki:

- 1,2 kg botwiny wraz z buraczkami

- 1 duża marchewka starta na grubej tarce

- 1 pietruszka starta na grubej tarce

- 2 litry bulionu (mięsnego bądź warzywnego z 1 łyżką masła)

- 250 ml śmietany 18%

- 2 łyżki soku z cytryny

- 1 łyżeczka mąki zmieszana z odrobiną wody

Przygotowanie:

Podgotować chwilę w bulionie marchewkę i pietruszkę. Następnie dodać drobno pokrojoną botwinę i razem gotować na wolnym ogniu przez kilka minut, aż będą miękkie. Zagotować ciągle mieszając. Na koniec dodać sok z cytryny.

Koktajl z botwiną (2 porcje)

Składniki:

- 2 pomarańcze

- 1 banan

- 100 g botwiny

- 180 ml jogurtu naturalnego

- 1 łyżka miodu

Przygotowanie:

Botwinę dokładnie umyć, osuszyć i wrzucić do blendera. Banan i pomarańcze obrać, pokroić na drobne kawałki i również włożyć do blendera, dodać jogurt i mód. Dokładnie zmiksować do otrzymania gładkiej konsystencji.

Surówka z botwiną

Składniki:

- 2 garści botwiny

- mała cukinia

- marchewka

- szczypiorek

- garstka orzechów włoskich

Sos:

- 1,5 łyżki sosu sojowego

- 3 łyżki soku z cytryny

- 1,5 łyżki masła orzechowego

- 1,5 łyżki syropu z agawy

Przygotowanie:

Botwinę i szczypiorek posiekać. Cukinię i marchewkę zetrzeć. Wrzucić wszystko do miski i dodać orzechy. Połączyć składniki sosu i polać sałatkę. Następnie wszystko dokładnie wymieszać.

Tarta z botwiną, miodem i serem feta

Składniki:

- 200 g ciasta francuskiego

- 1 pęczek botwiny z buraczkami

- 1 łyżka jasnego miodu

- 1 łyżka oliwy z oliwek

- 1 ząbek czosnku pokrojony w cienkie plasterki

- 1/2 opakowania sera feta

- świeży tymianek, cząber, oregano

Przygotowanie:

Piekarnik rozgrzać do 200 stopni C. Ciasto rozwinąć na blachę do pieczenia, boki zwinąć do środka, całość ponakłuwać widelcem. Botwinę i buraki drobno posiekać i przełożyć do żaroodpornej formy. Polać oliwą oraz miodem, wymieszać i wstawić do piekarnika na 10 minut. Następnie buraczki i botwinę rozłożyć równomiernie na przygotowanym wcześniej cieście. Posypać pokruszoną fetą, dodać czosnek i zioła. Wstawić do piekarnika i piec około 15 minut, do czasu, aż brzegi się zarumienią.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij