Oponiak – objawy, leczenie, rokowania
Michał Posmykiewicz

Oponiak – objawy, leczenie, rokowania

Oponiak to guz mózgu wywodzący się z opon mózgowo-rdzeniowych. Jego łacińska nazwa to meningioma. Stanowi on około 10-19 % wszystkich guzów mózgu. Oponiak jest guzem rosnącym bardzo powoli. Występuje zazwyczaj u osób w szóstej lub siódmej dekadzie życia, częściej zdarza się u kobiet. U dzieci oponiaki stanowią od 1,5 do 4,5 % guzów mózgu. Oponiak jest zazwyczaj nowotworem łagodnym (pierwszy typ złośliwości według WHO), część z nich zalicza się do drugiego typu złośliwości, jak również do typu trzeciego. Wywodzi się on z komórek nabłonkowych pajęczynówki, czyli jednej z opon mózgowo-rdzeniowych.

Jakie są przyczyny powstawania oponiaków?

Większość oponiaków to postacie sporadyczne, zdarzają się jednak zachorowania rodzinne. Czasami oponiak może mieć powiązanie z chorobami genetycznymi – zaobserwowano np. większą częstość jego występowania u osób cierpiących na nerwiakowłókniakowatość typu 2. Ponadto oponiaki występują częściej u osób poddawanych wcześniej napromieniowaniu czaszki, np.  z powodu innego nowotworu zlokalizowanego w obrębie głowy. Oponiaki związane z napromieniowaniem zwykle pojawiają się u osób młodszych z taką samą częstością u kobiet i mężczyzn. Niektóre badania wykazują, ze żeńskie hormony sterydowe maja związek z częstszym występowaniem oponiaków u kobiet.

Jakie objawy mogą nasuwać podejrzenie oponiaka?

Ponieważ oponiaki są guzami rosnącymi powoli i ich rozwój może trwać wiele lat, mogą nie dawać żadnych objawów i są wykrywane przypadkowo. W innych przypadkach obecność oponiaka może dawać objawy związane ze wzrostem ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Do objawów tych zalicza się przede wszystkim:
  • Bóle głowy, zwykle narastające, o charakterze rozsadzania, często pojawiają się one nad ranem.
  • Objawy tzw. ciasnoty śródczaszkowej to również wymioty, zwolnienie tętna (bradykardia), napady padaczkowe, tarcza zastoinowa na dnie oka.
  • Mogą pojawić się zaburzenia świadomości od lekkiego przyćmienia lub senności do głębokiej śpiączki.
  • Czasami stwierdza się objawy oponowe oraz bolesność opukową czaszki.

Z wymienionych objawów należy zwrócić uwagę przede wszystkim na bóle głowy oraz napady padaczkowe, bowiem zazwyczaj to właśnie one bywają pierwszymi objawami świadczącymi o obecności guza. Ponadto oponiaki mogą dawać objawy związane z zajęciem poszczególnych części mózgu, między innymi mogą być to niedowłady, zaburzenia czucia, zaburzenia mowy.

Bóle głowy narastające stopniowo w ciągu kilku tygodni lub miesięcy, którym towarzyszą wymioty i które wybudzają  ze snu nad ranem, jak również nasilające się w niektórych pozycjach głowy, przy kaszlu lub wysiłku, zawsze powinny wzbudzać niepokój i skłonić do wizyty u lekarza, bowiem mogą być objawem oponiaka lub innego guza mózgu

Powiązane produkty

Jaka jest najczęstsza lokalizacja oponiaków?

Guzy te zazwyczaj lokalizują się wewnątrzczaszkowo. Zwykle mają związek z oponą twardą, zdecydowanie rzadziej z oponami miękkimi. Oponiaki głównie lokalizują się w okolicy przystrzałkowej, skrzydle kości klinowej oraz w tylnej jamie czaszki. Czasami oponiaki lokalizują się w obrębie kanału kręgowego. Inne lokalizacje są zdecydowanie rzadsze.

Jak wygląda diagnostyka oponiaków?

Do rozoznania guzów konieczne jest wykonanie badań obrazowych. Zazwyczaj do postawienia diagnozy niezbędne jest wykonanie badania tomografii komputerowej – w obrazie widoczne je zwykle pojedyncze, jednorodne, dobrze odgraniczone, hiperdensyjne ognisko. Ponadto do diagnostyki wykorzystuje się też badanie rezonansu magnetycznego. W obrazie rezonansu czasami widoczne są zwapnienia i większa ilość naczyń. Należy pamiętać też o tym, że do diagnostyki może być pomocne także badanie EEG. Dodatkowo, badaniem, które jest badaniem bardzo prostym do wykonania, a jednocześnie bardzo ważnym w diagnostyce guza mózgu, jest badanie dna oka, dzięki któremu można zdiagnozować obecność tarczycy zastoinowej. Badanie dna oka jest badaniem prostym, które można wykonać w każdym gabinecie okulistycznym. W wyjątkowych przypadkach diagnostykę można poszerzyć o wykonanie angiografii, która jest w stanie uwidocznić, np. zniekształcenia tętnicze – żylne czy drogi ukrwienia guza. 

Jak wygląda leczenie oponiaków?

W przypadku postaci bezobjawowych w pierwszym stopniu złośliwości pacjenci podlegają systematycznej kontroli neurologicznej i radiologicznej, w przypadku dobrych wyników badan nie wymagają oni innego leczenia. W przypadku guzów dających objawy lub takich, które rosną (co widoczne jest w badaniach obrazowych), konieczne jest doszczętne wycięcie w oddziale neurochirurgii. Po doszczętnej operacji istnieje niestety ryzyko wznowy, dlatego też pacjenci wymagają wieloletniej obserwacji. W sytuacji, kiedy nie ma możliwości doszczętnego wycięcia guza lub w przypadku oponiaków o wyższym stopniu złośliwości (nawet po doszczętnym wycięciu), zachodzi potrzeba zastosowania pooperacyjnej radioterapii uzupełniającej.
Do leczenia oponiaków wykorzystuje się też, choć na razie nie jest to częsta metoda, metody radiochirurgii stereotaktycznej, gdzie wykorzystuje się gamma knife, czyli nóż gamma. Urządzenie to stanowi alternatywę dla klasycznego zabiegu neurochirurgicznego i jest metoda nieinwazyjna leczenia guzów. Nóż gamma jest to bardzo nowoczesne urządzenie, które stosuje się do oddziaływania na mózg oraz górne części kręgosłupa do poziomu czwartego kręgu szyjnego C4. Jest to forma leczenia chirurgicznego na pomocą promieni kobaltowych. Jest to bardzo precyzyjna metoda usunięcia guza, dająca  duże możliwości. W odróżnieniu od klasycznego  zabiegu neurochirurgicznego, który trwa od kilku do kilkunastu godzin, taki zabieg trwa od dwudziestu minut do dwóch godzin i obarczony jest zdecydowanie mniejszym ryzykiem groźnych powikłań niż zabieg tradycyjny. 
W leczeniu oponiaków nie znajduje raczej zastosowania chemioterapia. Podejmuje się też próby leczenia za pomocą leków będących antagonistami receptora IGF-1 oraz hydroksymocznika.  
Należy pamiętać, że przede wszystkim nawracające bóle głowy powinny skłonić nas do wizyty u lekarza, bowiem mogą one świadczyć o ewentualnej obecności guza mózgu, w tym oponiaka. W przypadku oponiaków rokowanie jest pomyślne i tym bardziej nie powinniśmy bać się leczenia, które może zapewnić całkowite wyleczenie choroby. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Zapalenie gruczołu Bartholina – przyczyny, objawy i leczenie

    Zapalenie gruczołu Bartholina to bolesna i uciążliwa dolegliwość ginekologiczna, która wynika z zablokowania przewodu wyprowadzającego wydzielinę, co w konsekwencji prowadzi do powstania stanu zapalnego, torbieli lub ropnia. Schorzenie to dotyka zazwyczaj kobiety w wieku rozrodczym i objawia się wyraźnym obrzękiem, zaczerwienieniem oraz silnym dyskomfortem w okolicy przedsionka pochwy, co wymaga niezwłocznej konsultacji specjalistycznej i wdrożenia odpowiedniej terapii farmakologicznej lub chirurgicznej.

  • Ropień okołomigdałkowy – czym jest, jakie są objawy i jak go leczyć?

    Ropień okołomigdałkowy stanowi jedno z najpoważniejszych i jednocześnie najczęściej występujących powikłań ostrego zapalenia migdałków podniebiennych. Objawia się jako odgraniczone skupisko treści ropnej w przestrzeni okołomigdałkowej. To bolesne schorzenie, wymagające zazwyczaj natychmiastowej interwencji otolaryngologicznej, rozwija się w wyniku przedostania się drobnoustrojów chorobotwórczych poza torebkę otaczającą migdałek podniebienny, co prowadzi do gwałtownego odczynu zapalnego i destrukcji okolicznych tkanek miękkich. Rozpoznanie tej jednostki chorobowej opiera się na charakterystycznym obrazie klinicznym, obejmującym silny, jednostronny ból gardła, trudności w połykaniu oraz specyficzne zmiany w obrębie jamy ustnej. Zbagatelizowanie objawów może prowadzić do groźnych komplikacji ogólnoustrojowych.

  • Suche plamy na skórze dziecka i dorosłego. Co może być przyczyną i jak je leczyć?

    Pojawienie się na ciele suchych zmian skórnych stanowi złożony problem kliniczny, który najczęściej znajduje swoje źródło w zaburzeniach integralności bariery naskórkowej, dysfunkcjach układu immunologicznego lub niekorzystnym oddziaływaniu czynników zewnętrznych. Etiologia tych zmian nie jest jednoznaczna, ponieważ suche plamy na skórze mogą świadczyć zarówno o przejściowym odwodnieniu tkanek, jak i o jednostkach chorobowych takich jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca czy infekcje grzybicze. Skuteczne łagodzenie i kontrolowanie tych dolegliwości wymaga zatem holistycznego podejścia, obejmującego precyzyjną diagnostykę różnicową, celowaną farmakoterapię oraz systematyczną odbudowę płaszcza hydrolipidowego za pomocą specjalistycznych preparatów emoliencyjnych.

  • Bakterie w moczu – przyczyny i leczenie. Czym jest bakteriomocz?

    Bakteriomocz to termin medyczny określający obecność bakterii w moczu, który w warunkach fizjologicznych powinien pozostawać jałowy. Zjawisko to może przyjmować różne formy kliniczne – od bezobjawowej kolonizacji (tzw. bakteriomoczu bezobjawowego), przez łagodne zakażenia dolnych dróg moczowych, aż po ciężkie stany zapalne stanowiące zagrożenie dla zdrowia całego organizmu.

  • Alergia na jad owadów błonkoskrzydłych – objawy, przyczyny i leczenie

    Reakcje nadwrażliwości na substancje wprowadzane do organizmu przez żądła owadów stanowią niezwykle istotny i narastający problem z pogranicza nowoczesnej alergologii oraz medycyny ratunkowej. Skutki takich zdarzeń mogą wahać się od nieznacznego, przemijającego dyskomfortu miejscowego aż po gwałtowne stany bezpośrednio zagrażające życiu.

  • Zapalenie okołoustne skóry – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie okołoustne skóry, znane w literaturze medycznej jako dermatitis perioralis, to uciążliwa, przewlekła dermatoza zapalna, która dotyka przede wszystkim młode kobiety i dzieci. Objawy lokalizują się głównie na twarzy i mogą przypominać trądzik różowaty lub łojotokowe zapalenie skóry, jednak mechanizm ich powstawania jest odmienny i często związany z czynnikami zewnętrznymi. Ten problem dermatologiczny objawia się charakterystycznym rumieniem oraz drobnymi grudkami i krostkami, które mogą znacząco wpływać na stan skóry, komfort życia i samoocenę pacjentów.

  • Grzybica skóry głowy – jak ją rozpoznać i leczyć?

    Grzybica owłosionej skóry głowy (tinea capitis) to jedna z najczęściej diagnozowanych infekcji dermatofitowych u dzieci, ale może dotknąć osoby w każdym wieku. Prowadzi do uporczywego świądu, zmian zapalnych, a w skrajnych przypadkach nawet do trwałej utraty włosów. Schorzenie to stanowi poważne wyzwanie diagnostyczne, ponieważ jego obraz kliniczny może do złudzenia przypominać inne dermatozy, takie jak łupież, łuszczyca czy łojotokowe zapalenie skóry. Kluczem do sukcesu jest szybkie wdrożenie terapii skojarzonej, łączącej nowoczesną farmakologię z profesjonalną pielęgnacją trychologiczną, która przywróci skórze równowagę mikrobiologiczną.

  • Skoki ciśnienia – przyczyny, diagnostyka i leczenie

    Skoki ciśnienia to potoczny termin oznaczający nagłe, przejściowe i często nieprzewidywalne wahania wartości ciśnienia tętniczego. Zrozumienie mechanizmów leżących u podstaw tego zjawiska ma kluczowe znaczenie nie tylko dla poprawy jakości życia pacjentów, ale przede wszystkim dla minimalizacji ryzyka wystąpienia groźnych incydentów sercowo-naczyniowych. Niniejszy artykuł stanowi kompleksowe opracowanie dotyczące przyczyn, metod diagnostycznych oraz strategii terapeutycznych stosowanych w przypadku niestabilności ciśnienia krwi.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl