Czas przeziębień

Wraz z początkiem sezonu zimowego przychodnie i apteki zapełniają się chorymi z katarem i innymi objawami infekcji dróg oddechowych szukającymi panaceum na swoje dolegliwości.

Fakty są takie, że katar jest jednym z objawów przeziębienia – choroby wywoływanej przez wirusy, których znamy około 200 typów. Przechorowanie przeziębienia wywołanego przez jeden typ wirusa uodparnia nas na niego, ale nadal podatni jesteśmy na inne typy wirusów przeziębieniowych, z którymi do tej pory nasz organizm nie miał jeszcze kontaktu. Dlatego przeziębienie może nas „dopadać” po kilka razy w roku.

Jesienna, chłodna aura wraz ze zwiększoną wilgotnością powietrza i częstymi wiatrami zdecydowanie pogarsza nasz komfort cieplny, sprzyjając przechłodzeniu organizmu. Pod wpływem wdychania zimnego powietrza dochodzi do ograniczenia przepływu krwi w błonie śluzowej dróg oddechowych, co osłabia jej mechanizmy obronne przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Na to tylko czekają wirusy przeziębieniowe rozpraszane w powietrzu podczas kichania i kaszlu przez osoby już chore. Oprócz chłodu, również przemęczenie, stresy i stany alergiczne w obrębie nosogardła zwiększają naszą podatność na rozwój przeziębienia, kiedy oddychamy powietrzem ze wspomnianym „wirusowym” aerozolem.

 

Najpierw jest katar
 


Po krótkim okresie wylęgania trwającym 2-3 dni, pojawia się uczucie „kręcenia” w nosie i kichanie wraz z obfitą, wodnistą i przezroczystą wydzieliną. To właśnie podczas kichania zainfekowani ludzie rozsiewają najwięcej wirusów wraz z wydzieliną z nosa rozpraszaną w powietrzu z dużą prędkością. Następnego dnia zazwyczaj objawy chorobowe przybierają na sile: katar staje się bardziej gęsty i zmienia zabarwienie na żółtawo-zielonkawe, pojawia się ból gardła, kaszel oraz czasem chrypka i zapalenie spojówek. Temperatura ciała u części chorych pozostaje prawidłowa, a u pozostałych może pojawić się stan podgorączkowy. Przeziębienie najczęściej trwa kilka dni, choć u niektórych chorych może przedłużać się do 10-14 dni. 

W większości przypadków organizm człowieka sam sobie daje radę z przeziębieniem, o czym może np. świadczyć pojawiająca się w trakcie choroby gorączka. Zdarza się jednak, że następstwem infekcji przeziębieniowej są powikłania pod postacią zakażenia innych narządów sąsiadujących z nosem i gardłem takich, jak: ucho środkowe, zatoki oboczne nosa, krtań, tchawica, oskrzela i płuca. Do powikłań tych szczególnie łatwo dochodzi u niemowląt i małych dzieci, u których poszczególne struktury dróg oddechowych są krótsze i szersze, co sprzyja szerzeniu się infekcji.
 

Czy to już grypa?


Chorzy pacjenci często zadają pytanie lekarzowi o to, czy obecne objawy infekcyjne na pewno świadczą o przeziębieniu, a nie o grypie. Zazwyczaj lekarze stawiają rozpoznanie przeziębienia lub grypy w oparciu o wywiad chorobowy i badanie fizykalne chorego, ponieważ obie choroby różnią się swoim przebiegiem. Ale takie rozpoznanie nie daje 100% pewności diagnozy. Aby w sposób wiarygodny wykluczyć lub potwierdzić grypę, można przeprowadzić badania wirusologiczne z wymazów z gardła i nosa pobranych od chorego. Badania te wykonywane są odpłatnie przez Krajowy Ośrodek ds. Grypy PZH w Warszawie.
 

Leczenie przeziębienia



Stare powiedzenie, że katar nieleczony i leczony trwa siedem dni, nadal jest aktualne. Katar związany z przeziębieniem wywoływany jest przez wirusy, na które antybiotyki i sulfonamidy nie działają, bo są lekami przeciwbakteryjnymi, a nie przeciwwirusowymi. Wobec czego pozostają do zastosowania jedynie leki tzw. objawowe, czyli łagodzące dolegliwości przeziębieniowe. Nie wpływają jednak one istotnie na skrócenie czasu choroby. Przy katarze i bólu gardła ważne jest unikanie podrażnienia błony śluzowej gardła przez dym tytoniowy, alkohol, kurz, pył, gwałtowne zmiany temperatury otoczenia i gorące potrawy, które mogą nasilać te objawy.

W celu obniżenia gorączki w chwili obecnej najczęściej poleca się typowo przeciwgorączkowy paracetamol lub preparaty o działaniu przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym tj. ibuprofen lub naproksen. Część chorych przyzwyczajona jest do najstarszego leku przeciwgorączkowego i przeciwzapalnego, czyli kwasu acetylosalicylowego. Należy jednak pamiętać, że kwas acetylosalicylowy, ibuprofen i naproksen są przeciwwskazane u osób z chorobą wrzodową, zaburzeniami krzepliwości krwi, astmą oskrzelową lub niewydolnymi nerkami. Dodatkowo kwasu acetylosalicylowego nie powinny przyjmować dzieci do 12 roku życia.

Dokuczliwe objawy kataru, takie jak uczucie pełności w nosie i wzmożona wydzielina, są spowodowane obrzękiem i przekrwieniem błony śluzowej nosa. W celu złagodzenia tych objawów, można zastosować preparaty zmniejszające obrzęk błony śluzowej nosa. Najpopularniejsze są nadal krople lub żele do nosa zawierające substancje obkurczające naczynia krwionośne błony śluzowej nosa. Aplikując sobie te leki do nosa należy pamiętać, że dłużej używane (powyżej 6 dni) niekorzystnie działają na błonę śluzową nosa. Alternatywą dla leków stosowanych miejscowo do nosa są leki doustne, które zażywane od początku kataru wyraźnie zmniejszają jego objawy. Jednak stosowanie tych leków wymaga konsultacji lekarza, ponieważ nie są obojętne dla zdrowia i mają pewne przeciwwskazania do ich stosowania, np. ciężkie nadciśnienie tętnicze, zaawansowaną chorobę wieńcową serca, nadczynność tarczycy, jaskrę, przerost gruczołu krokowego.

Na ból gardła w aptece znajdziemy wiele różnorodnych leków bez recepty. Zwolennicy ziołoterapii mogą płukać gardło ziołowymi mieszankami odkażającymi lub ssać ziołowe tabletki odkażające. Innym można polecić gotowe preparaty o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym na bazie benzydaminy. Dostępne są również tabletki do ssania miejscowo odkażające błonę śluzową gardła (zawierające np. alkohol dichlorobenzylowy, amylmetakrezol, chlorek cetylopirydynium, chlorchinaldol) i przeciwzapalne (zawierające np. benzydaminę, salicylan choliny). Na suchy kaszel dobry jest syrop przeciwkaszlowy, a jeśli kaszel jest wilgotny pomocny jest syrop wykrztuśny.

Nie ma obecnie udokumentowanych danych, że zażywanie wysokich dawek witaminy C ma działanie lecznicze przy przeziębieniu. Choroba szybciej ustępuje, jeśli chory pozostanie kilka dni w domu odpoczywając. Korzystnie działa nawilżanie powietrza w pokoju oraz wypijanie zwiększonej ilości płynów, które rozluźniają wydzielinę w drogach oddechowych ułatwiając jej odkrztuszanie. Zdarzyć się może, że pomimo stosowanego leczenia objawy się nasilają lub występują nowe dolegliwości. Wówczas koniecznie trzeba zgłosić się do lekarza. Do lekarza niezwłocznie również powinni udać się rodzice z przeziębionym niemowlęciem lub małym dzieckiem, ponieważ łatwo u niego może dojść do komplikacji w trakcie samodzielnie leczonej choroby.
 

Jak uniknąć przeziębienia?
 

  • Przede wszystkim unikaj jesienią i zimą dużych skupisk ludzkich, w których często są osoby przeziębione i podczas kaszlu lub kichania rozpraszają wirusy chorobotwórcze.
  • Ubieraj się stosownie do pogody, najlepiej kilkuwarstwowo, co zwiększa izolację cieplną ciała, a w razie ocieplenia w ciągu dnia zdjęcie 1 lub 2 warstw odzieży zapobiegnie przegrzaniu.
  • Pamiętaj o szalu ochraniającym szyję i o ciepłej czapce na głowę – zbadano, że przez skórę głowy tracimy do 30% naszego ciepła. Chodzenie z gołą głową jesienią i zimą bardzo pogarsza komfort cieplny, nawet, jeśli płaszcz lub kurtka dobrze chronią tułów przed chłodem.
  • Jeśli zmarzniesz na dworze, to po powrocie do domu warto przygotować sobie ciepłą kąpiel lub prysznic, który rozgrzeje ciało i pobudzi krążenie. Na drogi oddechowe korzystnie podziała również gorąca herbata z sokiem malinowym lub ciepła woda z miodem i cytryną (ale nie gorąca, bo wysoka temperatura niszczy aktywne składniki miodu i witaminę C z cytryny).


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus