Kosmetyki z silikonem
Joanna Orzeł

Silikony w kosmetykach – czy są bezpieczne?

Silikony to składniki zaliczające się do tych niesłusznie uznawanych za niebezpieczne. Przybliżamy fakty i obalamy mity z nimi związane. Podpowiadamy: jakie właściwości mają silikony? W których kosmetykach znajdziemy silikony? Czy są bezpieczne? Dla kogo kosmetyki z silikonami są wskazane, a kto powinien od nich stronić?

  1. Czym są silikony?
  2. Silikony w kosmetykach
  3. Korzyści z obecności silikonów w kosmetykach
  4. Silikony w kosmetykach – mity, zagrożenia i przeciwwskazania

Producenci kosmetyków podążają za trendami, potrzebami konsumentów oraz tendencjami pojawiającymi się na rynku. Na opakowaniach znajdziemy zatem obietnice związane z wybranym preparatem: „przeciwzmarszczkowy”, „lśniące włosy”, „promienna cera”, „efekt liftingu”, „jedwabiste wykończenie” i wiele innych. Konsumenci bywają również bombardowani informacjami o definitywnym braku wybranych składników lub grup składników w formule danego preparatu – np. „bez parabenów”, „bez konserwantów”, „bez silikonów”. Taki zabieg ma na celu przyciągnąć „świadomego” konsumenta, który zna rzekome niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tychże składników. Nie bez przyczyny świadomy jest zapisany w cudzysłowie, a niebezpieczeństwa są rzekome. Owe hasła informacyjne umieszczane na opakowaniach często są jedynie sposobem reklamy, a wymienione składniki zwykle nie mają negatywnego wpływu na zdrowie użytkowników. Zła sława jest im przypisywana zazwyczaj przez nierzetelne wyniki badań i pocztę pantoflową.

Czym są silikony?

Silikony to syntetyczne związki chemiczne zbudowane z atomów krzemu i tlenu połączonych ze sobą naprzemiennie w łańcuchach polimerowych. Alternatywne nazwy silikonów to polidimetylosiloksany, polisiloksany czy związki krzemoorganiczne. Atomy krzemu w takich układach mogą mieć przyłączone podstawniki np. z grupy związków organicznych. Atomy budujące łańcuch silikonu mogą tworzyć układ prosty (liniowy), a grupa nazywana jest wówczas olejami silikonowymi w nomenklaturze INCI Dimethicone. Alternatywnie atomy tworzą układ cykliczny, wówczas grupa nazywana jest w nomenklaturze INCI Cyclomethicone.

Silikony to grupa bezbarwnych i bezwonnych substancji, które są nierozpuszczalne w wodzie. Nie mają powinowactwa do struktur biologicznych – są biologicznie obojętne (inertne), nie są toksyczne. Naniesione na powierzchnię tworzą nieprzepuszczalną dla wody warstwę, równocześnie poprawiając właściwości smarne czy optyczne zabezpieczonej powierzchni. Dzięki tym cechom silikony znalazły szereg zastosowań w wielu gałęziach przemysłu – od przemysłu medycznego, kosmetycznego i spożywczego po przemysł tekstylny, budowlany czy ciężki.

Silikony w kosmetykach

Silikony w kosmetykach znajdują się mniej więcej od połowy XX w. Wpływają na właściwości aplikacyjne preparatów i są składnikami konsystencjotwórczymi (używane są np. jako emulgatory).

W produkcji kosmetyków używa się przeróżnych substancji zaliczanych do grona silikonów. Są to między innymi: siloksany o właściwościach lotnych, wynikających z małej masy cząsteczkowej (przykładowo CyclopentasiloxaneCyclohexasiloxane), oleje silikonowe (np. DimethiconeAmodimethicone), emulgatory silikonowe (np. PEG-12 Dimethicone, PEG/PPG-25/25 Dimethicone), woski silikonowe (np. C20-24 Alkyl Dimethicone).

Silikony znajdziemy w składach kosmetyków przeznaczonych do naniesienia i pozostawienia na powierzchni skóry (np. podkłady, dezodoranty, kremy, balsamy) czy włosów (np. odżywki, produkty do stylizacji – lakiery, pianki, pasty dyscyplinujące, produkty ułatwiające rozczesywanie i chroniące przed wpływem wysokiej temperatury), a także w produktach spłukiwanych (np. szampony, odżywki, maski).

Powiązane produkty

Korzyści z obecności silikonów w kosmetykach

Silikony naniesione na powierzchnię skóry lub włosów tworzą na nich cienką warstwę – film. Jest on nieprzepuszczalny dla wody, dzięki czemu można powiedzieć, że silikony zabezpieczają przed jej utratą, a tym samym przed przesuszeniem. Silikony działają również wygładzająco. Ta cecha jest często wykorzystywana w kosmetykach do twarzy z silikonami, które pozostawiają satynowe wykończenie, np. bazy pod podkłady, podkłady, kremy do twarzy czy do rąk, a także kremy z filtrami SPF.

To właśnie silikony są odpowiedzialne za natychmiastowy efekt wygładzenia skóry po nałożeniu. Sprawdzają się także jako składniki zapobiegające błyszczeniu przy nadmiernym wydzielaniu sebum. Wygładzenie jest również pożądane podczas rozczesywania czy stylizacji włosów, z tego powodu silikony są nieodzownymi składnikami sprayów i odżywek ułatwiających rozczesywanie czy wygładzających włosy (np. kremów do stylizacji włosów kręconych, falowanych czy prostych, wykazujących tendencję do puszenia się).

Silikony w kosmetykach – mity, zagrożenia i przeciwwskazania

Ze względu na stosunkowo duże rozmiary cząsteczek silikony nie przenikają w głąb skóry. Nie wykazują więc tendencji do bioakumulacji. Niektóre z nich mogą natomiast nadbudowywać się na powierzchni skóry czy włosów. Z tego powodu przy stosowaniu produktów zawierających silikony warto zwrócić uwagę na dokładne doczyszczenie powierzchni, na której mogły się znaleźć. W tym celu należy zastosować preparaty do mycia skóry twarzy, ciała czy głowy, gdyż nie wszystkie silikony używane w kosmetykach można spłukać przy użyciu samej wody.

Warstwa silikonów może być niekorzystna dla osób z włosami cienkimi. Po aplikacji włosy mogą być obciążone i wyglądać nieestetycznie. Nie jest to jednak przeciwwskazanie do stosowania silikonów. W takiej sytuacji warto zwrócić uwagę, by silikony w składzie kosmetyków do włosów były z grupy tych lotnych (np. Cyclopentasiloxane oraz Cyclomethicone). Po spełnieniu swojej funkcji zwyczajnie wyparują z powierzchni, na którą je nanieśliśmy.

Silikony zawarte w kremach do twarzy czy w kosmetykach do makijażu często są uznawane za składniki komedogenne – powodujące zapychanie porów i powstawanie niedoskonałości skórnych. Jest to jednak zarzut niesłuszny. Podobnie jak wazelina silikony tworzą warstwę okluzyjną, zabezpieczają przed utratą wilgoci i nie zapychają porów. Jest to zatem mit związany z tą grupą składników kosmetycznych.

Inna obiegowa opinia głosi, że silikony są toksyczne. Ze względu na brak powinowactwa biologicznego i duże cząstki, które uniemożliwiają przenikanie w głąb skóry, silikony naniesione na jej powierzchnię są dla nas bezpieczne. Są to wnioski wspierane przez międzynarodowe organizacje dbające o dobro konsumentów np. z ramienia Unii Europejskiej. Nawet wysokie stężenia tych składników kosmetycznych są dopuszczane do bezpiecznego użycia w produktach kosmetycznych. Za bezpieczeństwem tej grupy substancji może przemawiać również fakt, że jeden z silikonów używanych do produkcji kosmetyków – Dimethicone – jest dopuszczony do stosowania w produkcji żywności.

Czy zatem silikony mają jakieś wady? Oleje silikonowe czy silikony o strukturze cyklicznej są uznawane za składniki bezpieczne dla użytkownika. Pojawiają się jednak pewne zastrzeżenia związane z ich bezpieczeństwem w stosunku do środowiska naturalnego. Jako substancje o niskiej rozpuszczalności w wodzie i małej reaktywności mają tendencję do akumulacji i zanieczyszczania np. zbiorników wodnych. Z tego powodu regulowane jest górne stężenie wybranych silikonów w kosmetykach spłukiwanych, które trafiają do ścieków. Szkodliwe silikony mogące zagrażać środowisku nie powinny występować w kosmetykach w stężeniu wyższym niż 0,1%. Inny aspekt, który można rozpatrywać jako wadę – zwłaszcza silikonów w składzie kosmetyków do twarzy – to możliwość zaostrzania objawów trądziku.

Czy warto zatem używać kosmetyków z silikonami w swojej codziennej pielęgnacji? Jeżeli stawiamy na aspekt odżywczy i składniki aktywne, to silikony nie będą tymi składnikami kosmetyków, których powinniśmy poszukiwać w dostępnych formułach. Jeżeli zależy nam na produktach dających natychmiastowy, choć nietrwały efekt wygładzenia, silikony pomogą nam w osiągnięciu tego celu. Jeżeli chcemy zadbać o środowisko naturalne, warto poszukać alternatywnych do silikonów składników funkcjonalnych. Wybór należy do nas. Należy jeszcze wspomnieć, że silikonowy film może utrudnić składnikom aktywnym z innych preparatów przeniknięcie w głąb naszej skóry i prawidłowe działanie. Warto zatem kosmetyki ze składnikami aktywnymi nałożyć w pierwszej kolejności, a kosmetyki z silikonami stosować jako ostatni krok rutyny pielęgnacyjnej.

  1. M. Zięba, Wpływ glikoli silikonowych na jakość wybranych typów kosmetyków i produktów chemii gospodarczej, Rozprawa Doktorska, Kraków 2010.
  2. K. Mojsiewicz-Pieńkowska, M. Jamrógiewicz, K. Szymkowska, D. Krenczkowska, Direct Human Contact with Siloxanes (Silicones) – Safety or Risk Part 1. Characteristics of Siloxanes (Silicones), Frontiers in Pharmacology, 7 (132) 2016.
  3. K. Mojsiewicz-Pieńkowska, D. Krenczkowska, Evolution of consciousness of exposure to siloxanes-review of publications, Chemosphere, 191, 2018.
  4. S. Schäfer i in., Bioaccumulation in aquatic systems: methodological approaches, monitoring and assessment, Environmental Sciences Europe, 27 (1) 2015.
  5. Commission Regulation (EU) 2018/35 of 10 January 2018[online] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32018R0035&from=EN [dostęp: 04.08.2023].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) – co to jest? Skutki uboczne

    Menopauza jest jednym z przełomowych etapów w życiu kobiety. Charakterystyczne dla tego okresu jest pojawienie się wczesnych łagodnych objawów oraz tych bardziej poważnych, mogących skutkować zmianami w funkcjonowaniu układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego. Jednym ze sposobów spokojnego przejścia przez okres menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Jakie są najlepsze metody hormonalnej terapii zastępczej? Czy HTZ może powodować tycie oraz czy terapia może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • SPF i PPD – co określają te współczynniki? Jak prawidłowo stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi?

    Latem powinniśmy korzystać z preparatów zawierających filtry UV, które chronią przed oparzeniami słonecznymi, zapobiegają wczesnym oznakom starzenia się i zmniejszają ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak one właściwie działają? Jak wybrać odpowiedni filtr przeciwsłoneczny? Co oznaczają symbole na etykietach?

  • Suplementacja przy insulinooporności

    Insulinooporność jest zaburzeniem metabolizmu, które może zamienić się w poważną chorobę, która obecnie może dotyczyć nawet 2 milionów Polaków. Przyczynia się do tego przede wszystkim siedzący tryb życia, przetworzona, wysokoenergetyczna żywność, a także przewlekły stres wpływający na nasze zachowania żywieniowe – „zajadanie” problemów. Insulinooporność nie musi być leczona, niemniej jeśli na czas nie zareagujemy zmianą dotychczasowego stylu życia, może przerodzić się w pełnoobjawowe schorzenie – cukrzycę. Cennym elementem uzupełniającym dietoterapię może być racjonalna, przemyślana suplementacja. Jakie składniki szczególnie wspierają zdrowie metaboliczne?

  • Suplementacja w Hashimoto – jak wpływają na to nutraceutyki?

    Hashimoto, a raczej autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, jest coraz powszechniej diagnozowanym schorzeniem. Mówimy o nim wtedy, gdy nasz układ odpornościowy atakuje tarczycę. W chorobie tej może dojść zarówno do podwyższonej czynności gruczołu, jak i normalnej lub obniżonej czynności. Hashimoto dotyka znacznie częściej kobiety niż mężczyzn. Wsparciem działania tarczycy, jak i całej terapii, może być racjonalna suplementacja w oparciu o składniki, których skuteczność potwierdzają wyniki badań naukowych.

  • Smart drugs – jak działają? Czy nootropy są bezpieczne?

    Ostatnio coraz głośniej o tzw. smart drugs. Są to leki nootropowe, stanowiące grupę niejednorodnych substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu takich zaburzeń i chorób, jak ADHD, narkolepsja czy otępienie. Dzięki temu, że nootropy poprawiają zdolności poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, coraz więcej osób zaczęło stosować je bez wskazań medycznych. Czy to bezpieczna praktyka?

  • Zasady refundacji pieluchomajtek – aktualne wytyczne

    Nietrzymanie moczu lub kału dotyka wielu chorych, głównie osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz chorobami nowotworowymi. Opieka nad pacjentem z tymi dolegliwościami generuje wysokie koszty. Dlatego warto znać zasady refundacji pieluchomajtek i innych wyrobów chłonnych: komu przysługuje, jak pozyskać zlecenie i gdzie je zrealizować. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne.

  • Kolagen na stawy dla sportowców – jak wybrać najlepszy?

    Kolagen to białko budulcowe organizmu. Odgrywa ważną rolę w kontekście zdrowia naszych stawów. Sportowcy odbywający regularne i nierzadko niezwykle intensywne treningi powinni dbać o odpowiednią suplementację wspierającą regenerację organizmu. Kolagen jest jednym ze składników, które warto włączyć do regularnego spożycia. Jak działa kolagen na stawy? Ile kolagenu przyjmować, by wzmocnić stawy? Po jakim czasie suplementacji sportowcy zauważają wymierne efekty? Odpowiadamy!

  • Dlaczego warto się szczepić?

    Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny, które przyczyniły się do znacznego zmniejszenia liczby zachorowań i zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. W dobie rozwijających się teorii spiskowych i dezinformacji warto zrozumieć, czym są szczepienia, jak działają i dlaczego są niezbędne dla zdrowia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij