ślinianki
Olaf Bąk

Biopsja ślinianki – na czym polega? Wskazania, przebieg, przeciwwskazania

Biopsja ślinianki to mało inwazyjny, ale bardzo potrzebny zabieg, który stanowi podstawę diagnostyki wielu schorzeń autoimmunologicznych oraz chorób nowotworowych. Jest stosunkowo prostym zabiegiem, który jednak nie jest wykonywany bez potrzeby. Biopsję przeważnie przeprowadza się na parach dużych ślinianek – przyusznych, podżuchwowych i podjęzykowych.

 

  1. Jaka jest funkcja ślinianek?
  2. Biopsja ślinianki – na czym polega?
  3. Wskazania do wykonania biopsji ślinianki
  4. Biopsja ślinianki – jak przebiega? Jak się do niej przygotować?
  5. Powikłania po biopsji ślinianki

Jaka jest funkcja ślinianek?

Ślina jest produkowana przez ślinianki znajdujące się w obrębie jamy ustnej. W 90% jest wydzielana przez pary dużych ślinianek – przyusznych (w postaci rzadszej śliny surowiczej, skąd przewodem Stenona wydostaje się na wysokość zębów trzonowych do jamy ustnej), podżuchwowych (w postaci śliny śluzowo-surowiczej, która wydzielana jest poprzez przewody Whartona w dnie jamy ustnej) i podjęzykowych (również w formie śluzowo-surowiczej poprzez przewody Bartholina uchodzące pod językiem), a w 10% przez około 400 mikrogruczołów rozmieszczonych na błonie śluzowej całej jamy ustnej i języka.

Biopsja ślinianki – na czym polega?

Biopsja ślinianki polega na pobraniu tkanek ze ślinianki, która objęta jest procesem chorobowym.

Badanie wykonuje się za pomocą cienkiej (BAC – biopsja aspiracyjna cienkoigłowa) lub grubej (BAG – biopsja aspiracyjna gruboigłowa) igły pod kontrolą USG, co pozwala uniknąć uszkodzenia struktur w okolicach ślinianki.

Pobrany materiał oddawany jest do oceny histopatologicznej, w której lekarz patomorfolog analizuje próbkę makro- i mikroskopowo pod kątem zmian przerostowych, zapalnych czy nowotworowych. Dopiero na podstawie wyniku „hist-pat” można odpowiednio pokierować dalszą diagnostyką lub terapią.

Powiązane produkty

Wskazania do wykonania biopsji ślinianki

Do wskazań do wykonania biopsji ślinianki możemy zaliczyć:

  • nowotwory łagodne (np. guz Warthina) i złośliwe (np. rak śluzowo-naskórkowy),
  • przerost ślinianki (sjaloza),
  • choroby autoimmunologiczne (np. zespół Sjögrena).

Biopsja ślinianki – jak przebiega? Jak się do niej przygotować?

Biopsja ślinianki jest bardzo prostym i mało inwazyjnym zabiegiem. Odbywa się przeważnie w gabinetach zabiegowych, rzadko na salach operacyjnych, i nie wymaga specjalnych przygotowań. Najważniejsze jest, by w dniu zabiegu nic nie jeść i nie pić oraz mieć ze sobą dokumentację medyczną ze spisem wszystkich przyjmowanych leków.

Najczęstszym rodzajem biopsji ślinianek jest BAC – biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (pozwala na potwierdzenie złośliwego charakteru zmiany z dokładnością 85-97%). Przed jej wykonaniem miejsce nakłucia jest powierzchownie dezynfekowane, a następnie znieczulane poprzez zastrzyk z lekiem znieczulającym miejscowo (przeważnie takim samym, jaki dostajemy w gabinecie stomatologicznym). Lekarz wkłuwa igłę biopsyjną przez skórę w podejrzaną o zmianę śliniankę, co może spowodować niewielki dyskomfort. Najczęściej biopsja polega na pobraniu tylko jednej próbki, jednak w niektórych przypadkach (np. zespołu Sjögrena) może być konieczne pobranie wielu małych gruczołów wargowych, co wiąże się z wieloma wkłuciami.

Biopsja ślinianki jest zwykle wykonywana w poradniach i jest refundowana przez NFZ w ramach onkologicznej ścieżki diagnostycznej. Można ją także wykonać prywatnie – cena oscyluje w granicach od 200 do 300 zł za samą biopsję bez wliczonego badania histopatologicznego.

Powikłania po biopsji ślinianki

Biopsja ślinianki jest zabiegiem mało inwazyjnym i związanym z niewielką ilością powikłań. Po samym zabiegu można odczuwać odrętwienie w okolicach biopsji ze względu na podany środek znieczulający, a w ciągu kilku dni również niewielki ból oraz krwiak związane z miejscowym uszkodzeniem tkanek. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do infekcji w miejscu pobrania, dużego krwiaka, uszkodzeń przebiegających w obrębie ślinianki, nerwów oraz miąższu ślinianki. Czasem może również wystąpić reakcja alergiczna na środek znieczulający miejscowo (lidokaina).

  1. S. H. Ralston, M. W. J. Strachan, I. Penman, R. Hobson, red. wyd. pol. J. Różański, Choroby wewnętrzne Davidson, Edra Urban & Partner, Wrocław 2020, wyd. 23.
  2. Zarys chirurgii. Podręcznik dla studentów i lekarzy w trakcie specjalizacji, pod red. prof. A. Żyluka, Medipage, Warszawa 2016, wyd. 1.
  3. K. Dżaman, R. Jowik, Guzy ślinianki – ścieżka zaleconego postępowania od lekarza POZ do leczenia specjalistycznego, podyplomie.pl [online] https://podyplomie.pl/onkologia/36038,guzy-slinianki-sciezka-zaleconego-postepowania-od-lekarza-poz-do-leczenia-specjalistycznego [dostęp 01.03.2023].
  4. M. Kubiak, M. M. Łapienis, D. Kaczmarczyk, A. Morawiec-Sztandera, Leczenie chirurgiczne guzów nowotworowych ślinianek, „Otolaryngologia Polska” 2008, tom 62, nr 5.
  5. D. J. Adelstein, S. A. Koyfman, A. K. El-Naggar, E. Y. Hanna, Biologia i leczenie chorych na nowotwory gruczołów ślinowych, „Onkologia po Dyplomie” 2012, tom 9, nr 5.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij