Czarna porzeczka – charakterystyka, właściwości, zastosowanie, przepisy
Maria Brzegowy

Czarna porzeczka – charakterystyka, właściwości, zastosowanie, przepisy

Czarne porzeczki to owoce, które są nam znane już od wielu, wielu lat. Ze względu na ich prostą uprawę często można spotkać je w przydomowych ogródkach, co znacznie ułatwia korzystanie z ich nieocenionych właściwości. Jakie zastosowanie w kuchni i apteczce znalazły czarne porzeczki? Jakimi właściwości się charakteryzują i kto powinien włączyć je do swojej diety? 

Czarna porzeczka – charakterystyka, uprawa, odmiany 

Czarna porzeczka (Ribes nigurum) należy do rodziny agrestowatych i pochodzi z obszarów Europy oraz Azji. Ze względu na jej dużą możliwość dostosowania się do podłoża uprawa nie jest skomplikowana. Warto jednak zwrócić uwagę na wilgotność – krótkie ukorzenienie czarnej porzeczki sprawia, że jest ona dużo silniej narażona na wysuszenie.

Jedną z najbardziej znanych w Polsce odmian czarnej porzeczki jest Tisel, który odznacza się wcześniej dojrzewającymi i dużymi owocami. Innymi popularnymi odmianami są także: Gofert, Titania, Ores, Bona czy Ceres. 

Czarna porzeczka – wartości odżywcze, witaminy, kcal, IG 

Czarne porzeczki są owocami o dużej wartości zdrowotnej przy jednocześnie niskiej wartości kalorycznej i niskim indeksie glikemicznym. 100 g tych owoców to jedyne 51 kcal, a ponadto 1,3 g białka, 0,2 g tłuszczu oraz 14,9 g węglowodanów. Porzeczki są świetnym źródłem witaminy C, dostarczają też pewnych ilości witaminy B1, B2, B6, beta-karotenu, witaminy E, folianów, wapnia, żelaza, potasu i magnezu. W owocach czarnej porzeczki znajdziemy także związki biologicznie czynne o działaniu antyoksydacyjnym: flawonoidy, wspomnianą już wyżej witaminę C oraz kwasy fenolowe.  

Właściwości czarnej porzeczki 

Czarnej porzeczce – dzięki obecności takich składników jak flawonoidy czy witamina C – przypisuje się silne działanie przeciwutleniające. Zdaniem wybranych badaczy, obecny w nasionach czarnej porzeczki kwas gamma-linolenowy (GLA) odgrywa też ważną rolę w zapobieganiu objawów alergii. Związki zawarte w roślinie mają działanie przeciwnowotworowe, wpływają na obniżenie poziomu za wysokiego stężenia cholesterolu, regulują poziom glukozy we krwi oraz hamują rozwój Helicobacter pylori. Ze względu na wysoką zawartość witaminy C porzeczkę łączy się również z korzystnym wpływem na układ odpornościowy. Ponadto czarne porzeczki odznaczają się właściwościami przeciwdrobnoustrojowymi, moczopędnymi, sprzyjają w regeneracji i gojeniu się skóry oraz korzystnie wpływają na wzrok.  

Zastosowanie czarnej porzeczki  

W medycynie ludowej czarną porzeczkę wykorzystywano w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej czy anginy, w chorobach reumatycznych oraz przy krwawieniach z dziąseł. Ponadto stosowano ją także przy wrzodach żołądka i dwunastnicy oraz w kamicy układu moczowego.  

Wybrane badania potwierdzają, iż spożycie czarnych porzeczek korzystnie wpływa na glikemię poposiłkową, poprawia trawienie, wzmacnia układ odpornościowy oraz zmniejsza nasilenie stanu zapalnego. Czarne porzeczki znalazły swoje zastosowanie również w kosmetyce. 

Olej z czarnej porzeczki 

Oprócz owoców czarnej porzeczki duże znaczenie dla naszego zdrowia wydają się wykazywać również i nasiona porzeczek. Olej z nasion czarnej porzeczki składa się głównie z wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które odgrywają znaczącą rolę w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia. Ponadto jest zasobny w witaminę E, sterole, fitosterole, karotenoidy i flawonoidy, dzięki czemu przypisuje mu się działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe i przeciwmiażdżycowe. Dzięki tym składnikom olej z nasion czarnej porzeczki może być wykorzystywany w m.in. leczeniu łuszczycy, trądziku pospolitego, niektórych schorzeń przewodu pokarmowego czy dla poprawy działania układu odpornościowego.  

Czarna porzeczka w kosmetyce 

Czarna porzeczka znalazła zastosowanie również w kosmetyce. Wyciąg z porzeczki wykazuje działanie oczyszczające, tonizujące i bakteriobójcze. Właściwości te wykorzystuje się w kremach do cery tłustej i mieszanej, a także w nawilżających i regenerujących pomadkach do ust.

Kosmetyki zawierające wyciąg z czarnej porzeczki są również zalecane u osób z problemami skóry głowy. W jednym z przeprowadzonych badań wykazano, iż suplementacja mieszanki, w skład której wchodził olejek z czarnej porzeczki, znacznie zmniejszyła ich wypadanie i poprawiła gęstość. 

Czarna porzeczka w kuchni – z czym ją łączyć? Do czego dodawać? Co można z niej zrobić? 

Ze względu na swoje bogate właściwości prozdrowotne czarne porzeczki najlepiej zjadać świeże. Świetnie sprawdzą się one jako dodatek do wielu dań, między innymi do koktajli, zdrowych deserów czy pod postacią słodkiego sosu do wybranych mięs. W okresie zimowym warto również korzystać z zamrożonych owoców, gdyż proces mrożenia nie niszczy cennych składników odżywczych. Zarówno świeże, jak i mrożone owoce nadają się do ciast i różnego rodzaju wypieków. W sezonie letnim warto przygotować z czarnych porzeczek także przetwory np. dżemy, soki oraz kompot.  

Czarna porzeczka – na co zwracać uwagę przy zakupie, cena, jak przechowywać? 

Przy zakupie czarnych porzeczek należy zwrócić uwagę na świeżość i kolor kupowanych owoców. Czarne porzeczki najlepiej przechowywać w kuchni w chłodnym miejscu lub w lodówce. 

Przeciwwskazania do spożywania czarnej porzeczki w postaci suplementów 

Pomimo swoich cennych właściwości czarne porzeczki nie będą wskazane dla wszystkich. Suplementy z czarną porzeczką nie powinny być stosowane przez osoby przyjmujące m.in. leki rozrzedzające krew. Warto również zwrócić uwagę na interakcje, które mogą zachodzić, gdy wraz z czarną porzeczka stosuje się inne zioła lub suplementy. 

Przepisy z wykorzystaniem czarnej porzeczki  

Koktajl z czarnych porzeczek 

W blenderze zmiksuj szklankę mleka spożywczego lub napoju roślinnego razem z bananem, łyżką płatków owsianych, orzechami włoskimi i porządną garścią czarnych porzeczek. Całość posyp wiórkami kokosowymi. 

Deser z czarnej porzeczki z jogurtem i migdałami 

Porzeczki wymieszaj z jogurtem, udekoruj płatkami migdałowymi i posyp odrobiną cukru waniliowego. 

Sałatka z grillowanymi warzywami, serem halloumi i czarnymi porzeczkami 

Na półmisku rozłóż liście sałaty. Cukinię i ser halloumi pokrój na plasterki i zgrilluj na dobrze rozgrzanej patelni grillowej. W połowie grillowania dopraw cukinię ulubionymi przyprawami, a pod koniec skrop oliwą. Składniki ułóż na liściach sałaty. Na tę samą patelnię wsyp pestki słonecznika i dyni i co chwilę potrząsając, lekko je podpraż. Dorzuć do reszty składników. Sałatkę posyp czarną porzeczką i listkami rukoli. Polej winegretem i obłóż grzankami z chleba. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij