Szczepienia w okresie noworodkowym
Maria Szwajcowska

Szczepienia w okresie noworodkowym

Najbardziej skuteczną metodą zapobiegania chorobom zakaźnym są szczepienia ochronne. Szczepienie polega na wprowadzeniu do organizmu antygenu bakteryjnego lub wirusowego w formie osłabionego lub nieżywego drobnoustroju bądź jego fragmentu czy metabolitu i wywołaniu (sztucznej) odporności polegającej na wytworzeniu swoistych przeciwciał.

Te przeciwciała podobne są do przeciwciał naturalnych, które pojawiają się w organizmie po przebytej chorobie. Szczepienie to jakby lekkie przechorowanie danej choroby. Odporność po szczepieniu trwa różnie długo (od 2 lat do kilkudziesięciu lat), dlatego niektóre szczepienia należy powtarzać. Szczepienia mogą być obowiązkowe (bezpłatne), zalecane lub dobrowolne (np. szczepienia dla osób wyjeżdżających do krajów tropikalnych). Koszt zakupu preparatu do szczepień  zalecanych i dobrowolnych ponosi osoba poddająca się szczepieniu. Te   szczepienia są niefinansowane ze środków znajdujących się w budżecie Ministerstwa Zdrowia.

Pierwsze szczepienia ochronne wykonuje sie u noworodka już w szpitalu w pierwszej dobie życia. Są to: szczepienie przeciwko wzw B (wirusowemu zapaleniu wątroby typu B) oraz szczepienie BCG  przeciwko gruźlicy. Kolejne szczepienia dotyczą już niemowląt czyli dzieci powyżej 1 miesiąca życia. Szczepienia niemowląt wykonują przychodnie rejonowe.

Szczepienie przeciwko wzw B należy do tak zwanych szczepionek nieżywych. Zawiera tylko fragment wirusa – antygen powierzchniowy(HBsAg). Jest to obowiązkowe szczepienie dla wszystkich noworodków i niemowląt. Cały cykl tego szczepienia składa się z trzech dawek. Pierwsza dawka tej szczepionki  podawana jest w ciągu 24 godzin po urodzeniu (najlepiej w ciągu pierwszych 12 godzin) jednocześnie ze szczepieniem przeciwko gruźlicy. Druga dawka  szczepienia  powinna być wykonana po 4-6 tygodniach, jednocześnie ze szczepieniem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zaś trzecia - po 6 miesiącach po pierwszej. Wyniki badań wskazują, że przy zastosowaniu  pełnego schematu szczepienia 90-95% dzieci i dorosłych jest chroniona przed zakażeniem wzw typu B.

Zgodnie z  aktualnymi wytycznymi Komitetu Doradczego do spraw  Praktyki Szczepień, noworodka przedwcześnie urodzonego  także należy szczepić przeciwko wzw typu B, w ciągu 24 godzin po urodzeniu. Jednak u wcześniaków z masą urodzeniową poniżej 2000g pierwsza dawka powinna zostać podana w pierwszej dobie, tak jak u wszystkich noworodków, ale nie powinna być ona zaliczona do szczepienia podstawowego. Dzieci te  powinny otrzymać  jeszcze trzy dawki szczepionki przeciwko wzw B. Pierwszą po ukończeniu 1 miesiąca życia, drugą po miesiącu od pierwszej  a trzecią po sześciu miesiącach. Dodatkowa dawka (czwarta) szczepionki może być podana ale jako szczepienie zalecane (nieobowiązkowe) czyli na koszt rodziców.

U noworodka, u którego matki  stwierdzono antygen Hbs we krwi, lekarze zalecają jednorazowo, w pierwszej dobie po porodzie, uodpornienie czynno – bierne czyli podanie szczepionki i gotowych przeciwciał anty-HBs (immunoglobuliny anty- Hbs). Ta metoda zwiększa skuteczność ochrony noworodka przed zakażeniem wirusowym zapaleniem wątroby typu B. W polskich aptekach dostępna jest immunoglobulina anty- Hbs produkcji polskiej lub zagranicznej.

Szczepienie przeciwko gruźlicy szczepionką BCG zawiera żywy, pozbawiony zjadliwości szczep bakterii - prątka gruźlicy. Szczepionka BCG oceniona jest jako bardzo skuteczna w zapobieganiu rozsianym postaciom gruźlicy. Jest to obowiązkowe szczepienie dla wszystkich noworodków.

Szczepienie noworodków przeciw gruźlicy wykonuje się w pierwszej dobie życia, jednocześnie ze szczepieniem przeciw WZW typu B lub nie później niż 12 godzin od  tego szczepienia. Przeciwwskazaniem do  szczepienia BCG jest masa ciała dziecka poniżej 2000g oraz  wrodzone i nabyte zaburzenia odporności. Decyzję o szczepieniu BCG w przypadku dzieci urodzonych przez matki zakażone wirusem HIV podejmuje lekarz neonatolog po konsultacji  specjalistycznej. Wcześniaki i dzieci z niską urodzeniową masą ciała mogą być szczepione w każdym czasie po osiągnięciu masy ciała powyżej 2000g.

Szczepienie BCG wykonuje się podskórnie w lewe ramię dziecka. Po szczepieniu zostaje widoczny bąbel (pęcherzyk) o średnicy 7-10 mm,  który szybko znika. Następnie po 2-3 dniach tworzy się kolejny pęcherzyk wypełniony  mętnym płynem. Pęcherzyk wysycha  tworząc strupek. Po 2-4 tygodniach powstaje naciek utrzymujący sie kilka tygodni. Na szczycie tego nacieku tworzy się krosta, a następnie owrzodzenie o średnicy poniżej 10 mm. W  2-3 miesiące po szczepieniu owrzodzenie ulega zagojeniu i powstaje blizna o średnicy co najmniej 3 mm.

Wszystkie te objawy są typowe i normalne i świadczą o prawidłowo przeprowadzonym szczepieniu. Do nieprawidłowych objawów należą: zaczerwienienie o średnicy powyżej 2 cm, owrzodzenie skóry lub powiększenie węzłów chłonnych w dole pachowym lewym.

Na miejsce po szczepieniu BCG nie powinno się  stosować okładów, maści, należy też unikać nadmiernego moczenia go podczas kąpieli dziecka.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Żółtaczka fizjologiczna u noworodka

    Twoje dziecko jest żółte! - żółtaczka to jeden z objawów najczęściej występujących w okresie noworodkowym. Obserwowana jest u 60-80% noworodków. Winowajcą jest bilirubina, żółty barwnik, który powstaje z rozpadu krwinek czerwonych (erytrocytów).

  • Ocena stanu pourodzeniowego noworodka - skala Apgar (pierwsze badanie lekarskie)

    Poród jest momentem, w którym z punktu widzenia prawa i powszechnej opinii zaczyna się życie człowieka. Rozpoczyna on również krótki ale niezwykle bogaty w przemiany okres noworodkowy trwający pierwsze 28 dni. Właściwe postępowanie oraz ocena stanu zdrowia, dokonana przez wykwalifikowany personel w tym ważnym okresie, ma duże znaczenie dla późniejszego zdrowia dziecka.

  • Płukanie zatok – jakie są wskazania do irygacji zatok przynosowych oraz w jaki sposób zrobić to w domu?

    Płukanie zatok posiada wiele zalet – może być bezpiecznie stosowane przez dzieci (od 4. roku życia), kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stanowi niefarmakologiczną metodę walki z katarem oraz zapaleniem zatok – pomaga zachować drożność przewodów nosowych i zatok oraz oczyścić z zakaźnej wydzieliny i innych zanieczyszczeń (patogenów czy alergenów). 

  • Mioklonie – przyczyny i leczenie mimowolnych skurczów mięśni

    Mioklonie (zrywania mięśniowe) to niekontrolowane, intensywne skurcze mięśni. Mogą one obejmować jeden mięsień, grupę mięśni, kończynę, a nawet cały tułów. Przyczyn powstawania mioklonii jest wiele, niektóre mimowolne ruchy są fizjologiczne (np. mioklonie przysenne, czyli szarpnięcia ciała podczas zasypiania) i nie wymagają leczenia, inne mogą oznaczać poważne schorzenia, takie jak zaburzenia metaboliczne, padaczkę czy zatrucie metalami ciężkimi. Wszystkie niekontrolowane skurcze mięśni wymagają konsultacji ze specjalistą.

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?

    Choć produkcja gazów w jelitach to proces naturalny, ich nadmierne powstawanie nastręcza wielu trudności. Wzdęty i obolały brzuch oraz uczucie dyskomfortu są nieodłącznymi towarzyszami zwiększonej ilości gazów jelitowych. Czy ich nadmierne powstawanie może oznaczać chorobę? Jak skutecznie zapobiegać zbyt wielkiej produkcji gazów w jelitach?  

  • Angina – przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci i u dorosłych

    Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Anginę rozpoznaje się na podstawie występowania charakterystycznych objawów, takich jak silny ból gardła utrudniający przełykanie, wysoka gorączka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz na podstawie stwierdzenia w badaniu przedmiotowym zaczerwienienia błony śluzowej gardła, rozpulchnienia migdałków oraz białego nalotu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij