Ścięgno Achillesa – gdzie się znajduje i jakie pełni funkcje? Najczęstsze urazy ścięgna Achillesa
Mateusz Burak

Ścięgno Achillesa – gdzie się znajduje i jakie pełni funkcje? Najczęstsze urazy ścięgna Achillesa

Ścięgno Achillesa, inaczej ścięgno piętowe, to największa tego typu struktura w ludzkim organizmie. Jest zbudowane z wytrzymałej tkanki włóknistej – z włókien kolagenowych, umożliwia wchodzenie po schodach, bieganie czy skakanie. Ścięgno Achillesa, pomimo swoich rozmiarów, często ulega kontuzjom i urazom. Szczególnie narażeni na wystąpienie naderwania bądź zerwania ścięgna Achillesa są osoby uprawiające sporty, zwłaszcza dopiero zaczynające swoją przygodę z aktywnością fizyczną. Jak leczy się ból ścięgna Achillesa?

Ścięgno Achillesa – budowa

Ścięgno Achillesa utworzone jest z włókien kolagenowych. Stanowi masywną, szeroką strukturę anatomiczną zlokalizowaną na tylnej powierzchni goleni, w organizmie człowieka jest największą tego rodzaju strukturą. 

Ścięgno piętowe umożliwia połączenie struktur mięśniowych łydki (mięsień brzuchaty i mięsień płaszczkowaty). Jego przyczep końcowy stanowi guz piętowy, dalej przeistacza się w rozcięgno podeszwowe. Bardzo duże znaczenie pod kątem wytrzymałości ma budowa – przyglądając się ścięgnu Achillesa, można dostrzec, że jest ono utworzone z pęczków włókien, które ulegają charakterystycznemu wielokrotnemu skręceniu pod właściwym kątem. Zapewnia to bardzo dużą wytrzymałość tej strukturze podczas eksplozywnego napinania połączonego z rozciąganiem. Pomiędzy piętą a ścięgnem znajduje się podskórna kaletka piętowa, której zadaniem jest zmniejszanie tarcia. 

Ścięgno Achillesa – jakie pełni funkcje?

Ścięgno piętowe poprzez połączenie mięśnia brzuchatego i płaszczkowatego zapewnia transfer sił z tej okolicy na stopę. Powoduje to możliwość zgięcia stopy, co jest niezwykle istotne dla zachowania fizjologii lokomocji. Zwiększa istotnie płaszczyznę przyczepu pozostałych mięśni łydki.

Przy niezachwianej kondycji tej struktury człowiek potrafi skakać, ustawiać stopy na zewnętrznych i wewnętrznych krawędziach oraz wspiąć się na palce u stóp. Bardzo ważny, choć niewystępujący u 8% populacji, jest mięsień podeszwowy. Wspiera on pracę ścięgna oraz współuczestniczy w ruchu zginania stopy. Stanowi także pewnego rodzaju proprioceptywny „czujnik”, który informuje o ustawieniu stopy. 

Powiązane produkty

Ścięgno Achillesa – najczęstsze urazy

W ostatnim czasie obserwuje się bardzo duży przyrost urazów i kontuzji ścięgna Achillesa. Lekarze tłumaczą to wzrostem zainteresowania aktywnością fizyczną przez osoby w podeszłym wieku, których narząd ruchu nie posiada już takiej wytrzymałości na różnego rodzaju uszkodzenia. Wśród osób młodych, uprawiających sport wyczynowo lub sporadycznie podejmujących wysiłek przyczyny urazów ścięgna Achillesa są nieco inne. Otóż wymienia się tutaj złe przygotowanie w postaci nieodpowiednio skonstruowanej, zbyt krótkiej rozgrzewki lub nawet jej braku. Pojawiający się wówczas ból ścięgna Achillesa może być jedną z niepokojących oznak, która w przyszłości może zaowocować poważnym uszkodzeniem. Równie groźne mogą okazać się powtarzalne mikrourazy (zerwany Achilles także może być ich rezultatem). Ich nawarstwianie doprowadza do nadwyrężenia, zapalenia ścięgna Achillesa. 

Zbyt obciążające treningi oraz brak dostatecznej regeneracji mogą spowodować naderwanie lub nawet całkowite zerwanie ścięgna Achillesa. Czynnikiem sprzyjającym takim urazom mogą być także wady budowy stóp, niewłaściwie dobrane buty, otyłość, nadwaga, choroby o podłożu zwyrodnieniowym oraz inne, ogólnoustrojowe problemy, które wpływają destrukcyjnie na strukturę ścięgna. Na skutek długotrwałego unieruchomienia, chorób czy akinezji mogą wystąpić przykurcze. Utrudniona jest wówczas fizjologiczna i ergonomiczna forma lokomocji (pacjenci chodzą na palcach). Ścięgno Achillesa jest wówczas skrócone. 

Ścięgno Achillesa – zapobieganie urazom ścięgna Achillesa

Jeśli tylko zaczynamy dostrzegać niepokojące objawy (symptomy zapalenia Achillesa, ból Achillesa, zgrubienie na ścięgnie, ból ścięgna w stopie, ból pięty, ból nad piętą z tyłu), to należy niezwłocznie przerwać wykonywaną aktywność i udać się do specjalisty. Takie wstrzymanie się od uprawiania sportu, odpoczynek, może okazać się bardzo pomocne w zwalczaniu objawów, zapobieganiu większym uszkodzeniom oraz sprzyjać procesowi regeneracji. Jest to szczególnie ważne w przypadku podejrzenia naciągniętego ścięgna Achillesa czy objawów zapalenia ścięgna w stopie. 

Chcąc skutecznie zapobiegać kontuzjom, bardzo ważna jest też redukcja masy ciała, odpowiednio zbilansowana dieta bogata w składniki odżywcze i mineralne. Istotne jest właściwe planowanie obciążeń treningowych, ustalanie dni poświęconych na przerwę, w trakcie której następuje regeneracja organizmu. Rozsądne jest niepomijanie rozgrzewki, właściwy czas jej trwania, co spowoduje dobre przygotowanie mięśni i innych struktur do przyjmowania dynamicznych obciążeń. Za profilaktykę można uznać także dobieranie wygodnego obuwia. 

Ścięgno Achillesa – fizjoterapia

Objawy zapalenia ścięgna Achillesa często wymagają postępowania fizjoterapeutycznego w postaci stosowania zabiegów oraz leczenia z użyciem środków farmakologicznych. Nie oznacza to, że nie można samemu wspomagać procesu gojenia. Istnieje bardzo wiele różnych sposobów, które mogą przyspieszać regenerację.

Stosowanie zimnych okładów z woreczków z lodem, kompresów czy polewania wodą jest jednym z podstawowych sposobów podpowiadających, jak leczyć zapalenie ścięgna Achillesa. Bolące ścięgno, zapalenie ścięgna stopy (zapalenie przyczepu ścięgna Achillesa) może także wymagać zastosowania leków na ból mięśni i stawów. Ulgę przynoszą wówczas maści chłodzące oraz środki przeciwbólowe i przeciwzapalne w formie doustnej. Część z nich jest dostępna bez recepty. 

Zerwane ścięgno Achillesa wymaga natomiast operacji. Jego rekonstrukcja jest niezbędna do przywrócenia warunków prawidłowej biomechaniki stopy (umożliwienie harmonijnej pracy mięśnia trójgłowego łydki, oczyszczanie przyczepu ścięgna Achillesa). 

Leczenie ścięgna Achillesa jest procesem długim i skomplikowanym. Dlatego tak ważne jest zmniejszanie czynników ryzyka wystąpienia kontuzji Achillesa. Może to pozwolić na niemal całkowite wyeliminowanie urazów, takich jak naderwanie czy nadciągnięcie. Co więcej wysoce prawdopodobne, że unikniemy w ten sposób leczenia w postaci operacji ścięgna Achillesa. 

  1. Loppini M., Maffulli N., Conservative management of tendinopathy: an evidence–based approach, „MLTJ Muscles, Ligaments and Tendons Journal” 2011, nr 1, s. 134–137.
  2. Ellison P., Mason LW., Molloy A., Chronic Achilles tendon rupture reconstructed using hamstring tendon autograft: a case report, „Foot” 2016, nr 26, s. 41–44.
  3. Gross C. E., Nunley J.A., Acute Achilles tendon ruptures, „Foot Ankle Int” 2016, nr 37, s. 233–239. 
  4. Becher C., Donner S., Brucker J., Daniilidis K., Thermann H., Outcome after operative treatment for chronic versus acute Achilles tendon rupture – a comparative analysis, „Foot Ankle Surg” 2018, nr 24, s. 110–114.
  5. Hertel G., Götz J., Grifka J., Willers J., Achilles tendon rupture: current diagnostic and therapeutic standards, „Orthopade” 2016, nr 8, s. 709–720.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) – co to jest? Skutki uboczne

    Menopauza jest jednym z przełomowych etapów w życiu kobiety. Charakterystyczne dla tego okresu jest pojawienie się wczesnych łagodnych objawów oraz tych bardziej poważnych, mogących skutkować zmianami w funkcjonowaniu układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego. Jednym ze sposobów spokojnego przejścia przez okres menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Jakie są najlepsze metody hormonalnej terapii zastępczej? Czy HTZ może powodować tycie oraz czy terapia może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • SPF i PPD – co określają te współczynniki? Jak prawidłowo stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi?

    Latem powinniśmy korzystać z preparatów zawierających filtry UV, które chronią przed oparzeniami słonecznymi, zapobiegają wczesnym oznakom starzenia się i zmniejszają ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak one właściwie działają? Jak wybrać odpowiedni filtr przeciwsłoneczny? Co oznaczają symbole na etykietach?

  • Suplementacja przy insulinooporności

    Insulinooporność jest zaburzeniem metabolizmu, które może zamienić się w poważną chorobę, która obecnie może dotyczyć nawet 2 milionów Polaków. Przyczynia się do tego przede wszystkim siedzący tryb życia, przetworzona, wysokoenergetyczna żywność, a także przewlekły stres wpływający na nasze zachowania żywieniowe – „zajadanie” problemów. Insulinooporność nie musi być leczona, niemniej jeśli na czas nie zareagujemy zmianą dotychczasowego stylu życia, może przerodzić się w pełnoobjawowe schorzenie – cukrzycę. Cennym elementem uzupełniającym dietoterapię może być racjonalna, przemyślana suplementacja. Jakie składniki szczególnie wspierają zdrowie metaboliczne?

  • Suplementacja w Hashimoto – jak wpływają na to nutraceutyki?

    Hashimoto, a raczej autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, jest coraz powszechniej diagnozowanym schorzeniem. Mówimy o nim wtedy, gdy nasz układ odpornościowy atakuje tarczycę. W chorobie tej może dojść zarówno do podwyższonej czynności gruczołu, jak i normalnej lub obniżonej czynności. Hashimoto dotyka znacznie częściej kobiety niż mężczyzn. Wsparciem działania tarczycy, jak i całej terapii, może być racjonalna suplementacja w oparciu o składniki, których skuteczność potwierdzają wyniki badań naukowych.

  • Smart drugs – jak działają? Czy nootropy są bezpieczne?

    Ostatnio coraz głośniej o tzw. smart drugs. Są to leki nootropowe, stanowiące grupę niejednorodnych substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu takich zaburzeń i chorób, jak ADHD, narkolepsja czy otępienie. Dzięki temu, że nootropy poprawiają zdolności poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, coraz więcej osób zaczęło stosować je bez wskazań medycznych. Czy to bezpieczna praktyka?

  • Zasady refundacji pieluchomajtek – aktualne wytyczne

    Nietrzymanie moczu lub kału dotyka wielu chorych, głównie osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz chorobami nowotworowymi. Opieka nad pacjentem z tymi dolegliwościami generuje wysokie koszty. Dlatego warto znać zasady refundacji pieluchomajtek i innych wyrobów chłonnych: komu przysługuje, jak pozyskać zlecenie i gdzie je zrealizować. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne.

  • Kolagen na stawy dla sportowców – jak wybrać najlepszy?

    Kolagen to białko budulcowe organizmu. Odgrywa ważną rolę w kontekście zdrowia naszych stawów. Sportowcy odbywający regularne i nierzadko niezwykle intensywne treningi powinni dbać o odpowiednią suplementację wspierającą regenerację organizmu. Kolagen jest jednym ze składników, które warto włączyć do regularnego spożycia. Jak działa kolagen na stawy? Ile kolagenu przyjmować, by wzmocnić stawy? Po jakim czasie suplementacji sportowcy zauważają wymierne efekty? Odpowiadamy!

  • Dlaczego warto się szczepić?

    Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny, które przyczyniły się do znacznego zmniejszenia liczby zachorowań i zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. W dobie rozwijających się teorii spiskowych i dezinformacji warto zrozumieć, czym są szczepienia, jak działają i dlaczego są niezbędne dla zdrowia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij