Kwasica oddechowa – przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie kwasicy oddechowej?
Maksymilian Borowicz

Kwasica oddechowa – przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie kwasicy oddechowej?

Kwasica oddechowa jest spowodowana zbyt dużym stężeniem dwutlenku węgla we krwi. Wyróżnia się kwasicę o przebiegu ostrym i przewlekłym. Dla obu charakterystycznym symptomem jest sinica centralna. Co może być przyczyną kwasicy oddechowej?  W jaki sposób się ją leczy i jak można jej zapobiec?

Bóle głowy, apatia, senność – objawy towarzyszące na co dzień niejednej osobie. Przypisuje się je mnogości obowiązków, znacznemu wysiłkowi fizycznemu, złym warunkom atmosferycznym. Jednak te objawy mogą wynikać z zaburzenia, o którym zbyt mało się mówi: to kwasica oddechowa. 

Co to jest kwasica oddechowa? 

Kwasica oddechowa jest stanem wynikającym z nadmiernego gromadzenia się dwutlenku węgla w organizmie z powodu upośledzenia wentylacji płuc. Normalnie wydychając powietrze, organizm pozbywa się nadmiaru dwutlenku węgla. Prawidłowa liczba oddechów u osoby dorosłej wynosi 12–16 na minutę. Nasz wewnętrzny mechanizm, odczytując rosnące stężenie dwutlenku węgla, przyspiesza liczbę oddechów, by go wyeliminować (w medycynie termin określający zwiększoną liczbę oddechów nazywany jest tachypnoe).

Niestety, zdarza się, że ten mechanizm nie jest efektywny i dochodzi do tzw. hiperkapnii, czyli nadmiernego gromadzenia się dwutlenku węgla w organizmie (we krwi), i towarzyszącej jej hipoksemii, czyli obniżenia stężenia tlenu we krwi tętniczej. W rezultacie dochodzi do zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej i obniżenia pH krwi. Stąd pojęcie kwasicy oddechowej. 

Objawy kwasicy oddechowej 

Objawy kwasicy oddechowej różnią się w zależności od jej przebiegu: ostrego lub przewlekłego. Organizm adaptując się do zachodzących zmian stężenia tlenu i dwutlenku węgla we krwi, będzie prezentował nieco odmienne objawy.  

W kwasicy oddechowej o przebiegu ostrym możemy zaobserwować: niepokój, lęk, duszność, halucynacje, a nawet utratę przytomności. Natomiast kwasica oddechowa o przebiegu przewlekłym będzie przejawiać się: apatią, zaburzeniami koncentracji, zaburzeniami pamięci, bólami głowy, splątaniem, drażliwością, sennością.  

Charakterystycznym dla obu typów kwasic zjawiskiem jest – pojawiająca się szybciej w przebiegu ostrym – sinica centralna, najbardziej zauważalna w miejscach dobrze ukrwionych: nos, błona śluzowa jamy ustnej, wargi (sine usta). 

Przyczyny kwasicy oddechowej 

Do prawidłowego procesu oddychania niezbędna jest prawidłowa praca głównego mięśnia oddechowego – przepony – oraz pomocniczych mięśni oddechowych, m.in. mięśni międzyżebrowych. Choroby powodujące zaburzenia w funkcjonowaniu tych mięśni: dystrofia mięśniowa, kifoskolioza, uraz kręgosłupa odcinka szyjnego, piersiowego, a także klatki piersiowej na skutek upośledzonego rozprężania płuc, doprowadzą do wystąpienia kwasicy oddechowej. Jednak nie jest to jedyny mechanizm.

W przebiegu niewydolności oddechowej powstałej przez zaburzenie wymiany gazowej między pęcherzykami płucnymi a siecią otaczających je drobnych naczyń krwionośnych dochodzi do zwiększenia ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla we krwi przy obniżeniu ciśnienia tlenu. Niewydolność może wywołać: zaostrzenie astmy, zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, odma, zapalenie płuc, ciało obce, obrzęk krtani, udar mózgu, przedawkowanie leków (np. opioidy i benzodiazepiny), zatrucie narkotykami, niewydolność lewej komory serca, ARDS (zespół ostrej niewydolności oddechowej)

Rozpoznanie kwasicy oddechowej 

Diagnostyka kwasicy oddechowej opiera się na badaniu gazometrycznym krwi tętniczej. W kwasicy oddechowej stwierdza się wartość pH <7,35 oraz podwyższone ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla (PaCO2> 45 mm Hg). Takie wyniki powinny wzbudzić niepokój i skłonić do natychmiastowej konsultacji z lekarzem. Najważniejsza jest dalsza diagnostyka (badania obrazowe, spirometria) w celu rozpoznania choroby podstawowej i szybkiego wdrożenia leczenia.

Bardzo ważne jest określenie charakteru przebiegu kwasicy (ostra lub przewlekła) i stopnia kompensacji (wyrównana, częściowo wyrównana, niewyrównana), gdyż ukierunkowuje dalsze postępowanie lecznicze. 

Leczenie kwasicy oddechowej 

Odpowiednie leczenie zależy od rozpoznania choroby podstawowej. Wiele zależy od tego, czy przyczyną wystąpienia kwasicy jest uraz mechaniczny, przeszkoda w drogach oddechowych (ciało obce, guz), czy np. przewlekła choroba zapalna (doprowadzająca do destrukcji płuc). Konieczny jest pobyt na oddziale szpitalnym i wykonanie badań obrazowych (np. RTG klatki piersiowej, tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego).

Początkowo przy obniżonej saturacji (nasycenia krwi tlenem), poniżej 90 proc., stosuje się tlenoterapię. Tlen podawany jest przez maseczkę lub wąsy tlenowe w zależności od zapotrzebowania organizmu i jego reakcji. Niestety, jest to jedynie leczenie doraźne. W zależności od wyników badań laboratoryjnych, pomocniczych (np. spirometria) i wymienionych powyżej obrazowych lekarz zadecyduje o dalszym postępowaniu. 

Jak zapobiegać kwasicy oddechowej? 

Przy wystąpieniu objawów kwasicy oddechowej najważniejszy jest bezwzględny zakaz palenia tytoniu.

Papierosy wywołują zaostrzenie chorób przewlekłych, których pacjent często nie jest świadomy, i objawienie się ich pod postacią ciężkiej kwasicy.

Drugą istotną kwestią w profilaktyce jest obniżenie masy ciała. Wpłynie to pozytywnie na prawidłową wymianę gazową. Przepona u pacjentów otyłych nie pracuje w swoich maksymalnych położeniach, ograniczając tym samym sprawne wdychanie powietrza. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij