Sączenie wód płodowych – przyczyny, objawy i postępowanie w przypadku wycieku wód płodowych
Łukasz Stelmaszczyk

Sączenie wód płodowych – przyczyny, objawy i postępowanie w przypadku wycieku wód płodowych

Wody płodowe zapewniają odpowiednie środowisko do prawidłowego rozwoju płodu. Płyn owodniowy umożliwia swobodne ruchy dziecka oraz amortyzuje i zabezpiecza go przed bodźcami zewnętrznymi (m.in. hasałem, zmianami temperatury czy urazami mechanicznymi). Dlatego wyciek wód płodowych jest stanem, który zagraża życiu płodu – wówczas, niezależnie od etapu ciąży, kobieta powinna jak najszybciej zgłosić się do szpitala. Co może spowodować przedwczesne pęknięcie błon płodowych?

Wody płodowe odgrywają bardzo ważną rolę w czasie ciąży. Pełnią funkcję termostatu i amortyzatora, a do tego biorą udział w żywieniu rozwijającego się płodu. Zdarza się jednak, że dochodzi do nieprawidłowego odpływania wód płodowych.  

Czym są wody płodowe? 

Wody płodowe, inaczej nazywane płynem owodniowym, to płyny ograniczone przez błony płodowe. Ich główną funkcją jest stworzenie odpowiedniego środowiska dla prawidłowego rozwoju płodu. Dzięki temu, że płód „pływa” w wodach płodowych, może wykonywać swobodne ruchy, które warunkują prawidłowy rozwój mięśni i wzrost płodu. Poprzez połykanie płynu owodniowego od około 11. tygodnia, a następnie wydalanie go z moczem, rozwijają się jego układy: pokarmowy, moczowy i oddechowy. Płyn owodniowy jest również skutecznym amortyzatorem i zabezpieczeniem przed silnymi bodźcami ze środowiska. Ponadto obecność wód płodowych chroni dziecko przed uciskiem pępowiny. O tym, jak zmienia się dziecko w okresie ciąży przeczytasz w kalendarzu ciążowym

Mechanizm powstawania płynu owodniowego nie jest do końca wyjaśniony. Wiadomo, że za jego produkcję w początkowym okresie ciąży odpowiada owodnia (jedna z błon płodowych), a w późniejszym również nerki, płuca i przewód pokarmowy płodu. 

Właściwości biochemiczne płynu owodniowego zmieniają się w trakcie trwania ciąży – zmniejsza się stężenie jonów sodowych, wapniowych, magnezowych i chlorkowych, natomiast wzrasta stężenie jonów potasu. W wodach płodowych znajdują się białka, lipidy, hormony, glukoza, enzymy i witaminy. 

Sączenie się wód płodowych przed rozpoczęciem akcji porodowej zgodnie z definicją medyczną nazywane jest przedwczesnym pęknięciem błon płodowych (ang. premature rupture of membranes, PROM). Jeżeli do odpływania wód dojdzie przed 37. tygodniem ciąży, mówi się o przedwczesnym pęknięciu błon płodowych przed terminem (ang. preterm premature rupture of membranes, preterm, PROM lub PPROM). Wody płodowe sączą się, jeśli otwór w pęcherzu płodowym jest mały, znajduje się daleko od ujścia wewnętrznego szyjki macicy albo gdy szyjka macicy jest szczelnie zamknięta. Gwałtowne odpłynięcie wód płodowych zazwyczaj występuje dopiero przy rozwartym kanale szyjki macicy. 

Sączenie wód płodowych – przyczyny 

Przyczyny przedwczesnego odpływania płynu owodniowego nie są w pełni poznane. Wytrzymałość błon płodowych, czyli, obrazowo mówiąc, worka, w którym znajduje się płyn owodniowy, maleje wraz z czasem trwania ciąży, ze względu na jego fizyczne rozciąganie. 

Uważa się, że główną przyczyną odpływania wód płodowych jest infekcja. Patogeny dostają się z pochwy w okolice błon płodowych i osłabiają ich ścianę. 

We wczesnej ciąży odpłynięcie wód płodowych może być powikłaniem inwazyjnych badań płodu, takich jak amniopunkcja czy biopsja kosmówki. 

Sączenie wód płodowych – objawy. Test na sączenie wód płodowych 

Rozpoznanie odpłynięcia wód płodowych w większości przypadków można oprzeć na wywiadzie lekarskim. Ciężarna określa problem zwykle jako odpływanie wodnistego, jasnego płynu z dróg rodnych. Czasem jednak może się okazać, że nie mamy do czynienia z wodami płodowymi, a np. z niekontrolowanym oddaniem moczu, obfitymi upławami czy zwiększonym wydzielaniem śluzu szyjkowego. Jeżeli istnieją wątpliwości diagnostyczne, należy wykonać test biochemiczny, obserwować podpaski i wykonać badanie ultrasonograficzne oceniające ilość płynu owodniowego (ang. amniotic fluid index, AFI) – jeżeli sączenie jest bardzo subtelne, ilość płynu owodniowego może pozostawać w normie. 

Najprostszą metodą chemiczną diagnostyki przedwczesnego pęknięcia błon płodowych jest sprawdzenie pH treści pochwy. Fizjologiczna flora pochwy ma odczyn kwaśny. Jeśli zmienia się on na zasadowy, można przypuszczać, że dochodzi do odpływania wód płodowych (wody płodowe mają odczyn zasadowy). Na tej zasadzie działają dostępne w aptece bez recepty specjalne podpaski lub wkładki, które zmieniają barwę, jeśli doszło do wycieku wód płodowych. Należy pamiętać, że zmiana odczynu może być też spowodowana innymi czynnikami niż odpływanie wód płodowych, np. infekcjami grzybiczymi. 

Bardziej zaawansowana metoda chemiczna to testy wykrywające w wymazie ze ścian pochwy specyficzne białka, które występują w wodach płodowych – efektywność tej metody ocenia się na około 90%. Jest to metoda czulsza niż metoda oparta na badaniu pH. Obydwie wyżej wymienione metody wykrywają już bardzo małe ilości wyciekających wód płodowych. 

Sączenie wód płodowych – co robić w przypadku wycieku wód płodowych? 

W przypadku wycieku wód płodowych należy pilnie zgłosić się do szpitala z oddziałem ginekologiczno-położniczym, niezależnie od tego, w jakim okresie ciąży jest kobieta. 

Postępowanie medyczne zależy od wieku ciążowego. Jeżeli do przedwczesnego pęknięcia błon płodowych dojdzie przed ukończeniem 34. tygodnia, lekarze zwykle stosują postępowanie wyczekujące, monitorując szczegółowo stan matki i płodu (w szczególności wykładniki stanu zapalnego). Ciężarna powinna dostać antybiotyki, aby zminimalizować ryzyko infekcji wewnątrzmacicznej płodu. 

Jeżeli sączenie wód płodowych wystąpi w ciąży między 24. a 34. tygodniem ciąży, należy podać pojedynczy cykl kortykosteroidów – leczenie to ma na celu przyspieszenie dojrzewania układu oddechowego płodu. Przed 32. tygodniem można podać ciężarnej siarczan magnezu, który działa neuroprotekcyjnie na mózg płodu. 

W ciąży trwającej co najmniej 37. tygodni można rozważyć indukcję porodu – jest to różnego rodzaju działanie mające na celu rozpoczęcie akcji porodowej. Jeśli pęknięcie błon płodowych nastąpiło po ukończonym 34. tygodniu, wskazane jest zakończenie ciąży (droga porodu zależy od gotowości do porodu szyjki macicy oraz od czynności skurczowej lub jej braku). 

Zmniejszona ilość wód płodowych (potwierdzona badaniem USG) lub ich brak, jest stanem zagrażającym życiu i zdrowiu dziecka. Ponadto jeżeli wystąpi na wczesnym etapie ciąży, uniemożliwia prawidłowy rozwój płodu. 

Należy pamiętać, że w każdym z wyżej wymienionych przypadków ostateczna decyzja dotycząca postępowania oraz ewentualnego wyboru drogi porodu należy do lekarza prowadzącego pacjentkę. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

  • Szanse i metody na zajście w ciążę po chemio- i radioterapii

    Podczas tegorocznego zjazdu Europejskiego Towarzystwa Reprodukcji i Embriolgii odbywającego się online zaprezentowano najbardziej kompleksowy, jak dotąd, raport dotyczący skuteczności w zachowywaniu płodności u kobiet chorych na nowotwór. Jak wiadomo, chemio- i radioterapia często wiążą się z utratą płodności, dlatego coraz więcej kobiet decyduje się na pobranie i przechowanie jajeczek i embrionów jeszcze przed rozpoczęciem leczenia z myślą o wykorzystaniu ich po powrocie do zdrowia. 

  • Nadwaga w ciąży może negatywnie wpłynąć na rozwój mózgu dziecka

    Zwiększenie masy ciała w ciąży jest naturalnym zjawiskiem, jednak gdy waga zaczyna przyrastać w nadmiarze, może to oznaczać problemy nie tylko dla matki, ale również dla dziecka. Naukowcy z NYU School of Medicine postanowili przyjrzeć się ewentualnym konsekwencjom zdrowotnym nadmiernej wagi matki dla stanu zdrowia dziecka i odkryli, że może ona zaburzać rozwój jego mózgu i to już w drugim trymestrze ciąży. 

  • Chłopiec czy dziewczynka? To geny mężczyzny wpływają na płeć dziecka

    Oczekujesz dziecka? Zapewne najczęstszym pytaniem, które pada ze strony znajomych oraz rodziny jest to, jakiej płci będzie maluch. Wyniki pewnego eksperymentu sugerują, że tendencja do posiadania większej liczby synów lub córek jest dziedziczna.

  • Fizjoterapia w ciąży – wskazania i przeciwwskazania do zabiegów fizjoterapeutycznych w ciąży

    Fizjoterapia w ciąży pomaga zapobiegać i łagodzić stany związane ze zmianami, które zachodzą w ciele przyszłej mamy przez dziewięć kolejnych miesięcy. Są to np. bóle bioder, bóle kręgosłupa czy rozstęp mięśnia prostego brzucha, a także nietrzymanie moczu oraz bolesne stosunki seksualne. Nie wszystkie metody wykorzystywane w fizjoterapii można jednak stosować u ciężarnych. Jakie zabiegi są wskazane, a jakich należy unikać w ciąży?

  • Melisa, mięta, rumianek, pokrzywa, szałwia w ciąży – jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a które są w ciąży zakazane?

    Zioła w ciąży należy stosować rozsądnie, pamiętając o tym, iż w tym okresie należy zachować szczególną ostrość podczas przyjmowania leków, nawet preparatów naturalnych. Leczenie oraz samoleczenie w okresie ciąży jest ograniczone, w każdej sytuacji należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.  Jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a jakie są w ciąży zakazane?

  • Ciąża a szczepionka przeciwko COVID-19

    Czy kobiety w ciąży mogą się zaszczepić przeciwko COVID-19? Co powinna wiedzieć przyszła mama zanim podejmie decyzję o takim szczepieniu? Czy karmienie piersią jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij