Sączenie wód płodowych – przyczyny, objawy i postępowanie w przypadku wycieku wód płodowych
Łukasz Stelmaszczyk

Sączenie wód płodowych – przyczyny, objawy i postępowanie w przypadku wycieku wód płodowych

Wody płodowe zapewniają odpowiednie środowisko do prawidłowego rozwoju płodu. Płyn owodniowy umożliwia swobodne ruchy dziecka oraz amortyzuje i zabezpiecza go przed bodźcami zewnętrznymi (m.in. hasałem, zmianami temperatury czy urazami mechanicznymi). Dlatego wyciek wód płodowych jest stanem, który zagraża życiu płodu – wówczas, niezależnie od etapu ciąży, kobieta powinna jak najszybciej zgłosić się do szpitala. Co może spowodować przedwczesne pęknięcie błon płodowych?

Wody płodowe odgrywają bardzo ważną rolę w czasie ciąży. Pełnią funkcję termostatu i amortyzatora, a do tego biorą udział w żywieniu rozwijającego się płodu. Zdarza się jednak, że dochodzi do nieprawidłowego odpływania wód płodowych.  

Czym są wody płodowe? 

Wody płodowe, inaczej nazywane płynem owodniowym, to płyny ograniczone przez błony płodowe. Ich główną funkcją jest stworzenie odpowiedniego środowiska dla prawidłowego rozwoju płodu. Dzięki temu, że płód „pływa” w wodach płodowych, może wykonywać swobodne ruchy, które warunkują prawidłowy rozwój mięśni i wzrost płodu. Poprzez połykanie płynu owodniowego od około 11. tygodnia, a następnie wydalanie go z moczem, rozwijają się jego układy: pokarmowy, moczowy i oddechowy. Płyn owodniowy jest również skutecznym amortyzatorem i zabezpieczeniem przed silnymi bodźcami ze środowiska. Ponadto obecność wód płodowych chroni dziecko przed uciskiem pępowiny. O tym, jak zmienia się dziecko w okresie ciąży przeczytasz w kalendarzu ciążowym

Mechanizm powstawania płynu owodniowego nie jest do końca wyjaśniony. Wiadomo, że za jego produkcję w początkowym okresie ciąży odpowiada owodnia (jedna z błon płodowych), a w późniejszym również nerki, płuca i przewód pokarmowy płodu. 

Właściwości biochemiczne płynu owodniowego zmieniają się w trakcie trwania ciąży – zmniejsza się stężenie jonów sodowych, wapniowych, magnezowych i chlorkowych, natomiast wzrasta stężenie jonów potasu. W wodach płodowych znajdują się białka, lipidy, hormony, glukoza, enzymy i witaminy. 

Sączenie się wód płodowych przed rozpoczęciem akcji porodowej zgodnie z definicją medyczną nazywane jest przedwczesnym pęknięciem błon płodowych (ang. premature rupture of membranes, PROM). Jeżeli do odpływania wód dojdzie przed 37. tygodniem ciąży, mówi się o przedwczesnym pęknięciu błon płodowych przed terminem (ang. preterm premature rupture of membranes, preterm, PROM lub PPROM). Wody płodowe sączą się, jeśli otwór w pęcherzu płodowym jest mały, znajduje się daleko od ujścia wewnętrznego szyjki macicy albo gdy szyjka macicy jest szczelnie zamknięta. Gwałtowne odpłynięcie wód płodowych zazwyczaj występuje dopiero przy rozwartym kanale szyjki macicy. 

Sączenie wód płodowych – przyczyny 

Przyczyny przedwczesnego odpływania płynu owodniowego nie są w pełni poznane. Wytrzymałość błon płodowych, czyli, obrazowo mówiąc, worka, w którym znajduje się płyn owodniowy, maleje wraz z czasem trwania ciąży, ze względu na jego fizyczne rozciąganie. 

Uważa się, że główną przyczyną odpływania wód płodowych jest infekcja. Patogeny dostają się z pochwy w okolice błon płodowych i osłabiają ich ścianę. 

We wczesnej ciąży odpłynięcie wód płodowych może być powikłaniem inwazyjnych badań płodu, takich jak amniopunkcja czy biopsja kosmówki. 

Sączenie wód płodowych – objawy. Test na sączenie wód płodowych 

Rozpoznanie odpłynięcia wód płodowych w większości przypadków można oprzeć na wywiadzie lekarskim. Ciężarna określa problem zwykle jako odpływanie wodnistego, jasnego płynu z dróg rodnych. Czasem jednak może się okazać, że nie mamy do czynienia z wodami płodowymi, a np. z niekontrolowanym oddaniem moczu, obfitymi upławami czy zwiększonym wydzielaniem śluzu szyjkowego. Jeżeli istnieją wątpliwości diagnostyczne, należy wykonać test biochemiczny, obserwować podpaski i wykonać badanie ultrasonograficzne oceniające ilość płynu owodniowego (ang. amniotic fluid index, AFI) – jeżeli sączenie jest bardzo subtelne, ilość płynu owodniowego może pozostawać w normie. 

Najprostszą metodą chemiczną diagnostyki przedwczesnego pęknięcia błon płodowych jest sprawdzenie pH treści pochwy. Fizjologiczna flora pochwy ma odczyn kwaśny. Jeśli zmienia się on na zasadowy, można przypuszczać, że dochodzi do odpływania wód płodowych (wody płodowe mają odczyn zasadowy). Na tej zasadzie działają dostępne w aptece bez recepty specjalne podpaski lub wkładki, które zmieniają barwę, jeśli doszło do wycieku wód płodowych. Należy pamiętać, że zmiana odczynu może być też spowodowana innymi czynnikami niż odpływanie wód płodowych, np. infekcjami grzybiczymi. 

Bardziej zaawansowana metoda chemiczna to testy wykrywające w wymazie ze ścian pochwy specyficzne białka, które występują w wodach płodowych – efektywność tej metody ocenia się na około 90%. Jest to metoda czulsza niż metoda oparta na badaniu pH. Obydwie wyżej wymienione metody wykrywają już bardzo małe ilości wyciekających wód płodowych. 

Sączenie wód płodowych – co robić w przypadku wycieku wód płodowych? 

W przypadku wycieku wód płodowych należy pilnie zgłosić się do szpitala z oddziałem ginekologiczno-położniczym, niezależnie od tego, w jakim okresie ciąży jest kobieta. 

Postępowanie medyczne zależy od wieku ciążowego. Jeżeli do przedwczesnego pęknięcia błon płodowych dojdzie przed ukończeniem 34. tygodnia, lekarze zwykle stosują postępowanie wyczekujące, monitorując szczegółowo stan matki i płodu (w szczególności wykładniki stanu zapalnego). Ciężarna powinna dostać antybiotyki, aby zminimalizować ryzyko infekcji wewnątrzmacicznej płodu. 

Jeżeli sączenie wód płodowych wystąpi w ciąży między 24. a 34. tygodniem ciąży, należy podać pojedynczy cykl kortykosteroidów – leczenie to ma na celu przyspieszenie dojrzewania układu oddechowego płodu. Przed 32. tygodniem można podać ciężarnej siarczan magnezu, który działa neuroprotekcyjnie na mózg płodu. 

W ciąży trwającej co najmniej 37. tygodni można rozważyć indukcję porodu – jest to różnego rodzaju działanie mające na celu rozpoczęcie akcji porodowej. Jeśli pęknięcie błon płodowych nastąpiło po ukończonym 34. tygodniu, wskazane jest zakończenie ciąży (droga porodu zależy od gotowości do porodu szyjki macicy oraz od czynności skurczowej lub jej braku). 

Zmniejszona ilość wód płodowych (potwierdzona badaniem USG) lub ich brak, jest stanem zagrażającym życiu i zdrowiu dziecka. Ponadto jeżeli wystąpi na wczesnym etapie ciąży, uniemożliwia prawidłowy rozwój płodu. 

Należy pamiętać, że w każdym z wyżej wymienionych przypadków ostateczna decyzja dotycząca postępowania oraz ewentualnego wyboru drogi porodu należy do lekarza prowadzącego pacjentkę. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG wczesnej ciąży — co zobaczymy w pierwszych tygodniach i jak to interpretować?

    Badanie ultrasonograficzne, często określane skrótem USG, to jedno z najczęściej wykonywanych obrazowych badań diagnostycznych. Według zaleceń licznych towarzystw ginekologicznych, w czasie ciąży badanie USG powinno być wykonane co najmniej trzykrotnie. W praktyce jest przeprowadzane zwykle częściej.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie krwi może pomóc zidentyfikować kobiety zagrożone przedwczesnym porodem

    Każdego roku 15 milionów dzieci rodzi się przed 37. tygodniem ciąży. Wcześniactwo wiąże się z wieloma krótko- i długoterminowymi konsekwencjami, dzieci urodzone przedwcześnie są obarczone wyższym ryzykiem problemów zdrowotnych i zaburzeń psychologicznych. Naukowcy odkryli istnienie biomarkerów, które mogą sygnalizować przedwczesny poród. Jakie geny są powiązane z wywołaniem przedwczesnego porodu?

  • Szczepienia w ciąży (COVID-19, grypa, krztusiec) – jakie szczepionki można podać ciężarnej?

    Szczepienia w ciąży są tematem wciąż aktualnym i nierzadko budzącym wiele obaw ze strony przyszłych mam. Czy uzasadnione jest podjęcie decyzji o odstąpieniu od przyjęcia szczepienia w obawie o zdrowie dziecka? Okazuje się, że obecnie dysponujemy licznymi badaniami, które potwierdzają bezpieczeństwo szczepień i pozwalają skutecznie zabezpieczyć przed niebezpiecznymi konsekwencjami zachorowania zarówno przyszłą mamę jak i dziecko. 

  • Przygotowanie organizmu do ciąży – od kiedy brać suplementy, witaminy i minerały?

    Wiele kobiet, które planują zostać mami, zastanawia się, które witaminy i minerały suplementować przed ciążą, a których z nich unikać, żeby zwiększyć swoje szansę na posiadanie potomstwa? Istnieje kilka prostych zasad dotyczących planowania zarówno macierzyństwa, jak i ojcostwa, które powinni stosować przyszli rodzice. Dlaczego kobiety starające się o dziecko lub będące w ciąży nie powinny pić syropu lub napoju z aloesu, jak długo przed zajściem w ciążę należy zacząć brać kwas foliowy oraz co należy włączyć do swojej diety, aby podnieść swoją płodność? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Nacinanie krocza – kontrowersje wokół rutynowego nacinania krocza podczas porodu

    Wątpliwości narastające wokół tematu rutynowych nacięć krocza w trakcie porodu towarzyszą środowisku medycznemu już od wielu dekad. Niesłabnąca od lat argumentacja zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego zabiegu sprawiła, że również w Polsce toczy się spór o zasadność episiotomii w kontekście wielu sytuacji położniczych. Co zatem sprawia, że pomimo upływu wielu lat doświadczenia i praktyki temat nacięcia krocza jest nadal równie kontrowersyjny, jak niemal dwie dekady temu, a wizja porodu siłami natury budzi coraz większy lęk wśród pacjentek? 

  • Nadciśnienie w ciąży – przyczyny, leczenie, powikłania

    Nadciśnienie tętnicze jest jedną z wielu chorób, które mogą towarzyszyć ciężarnej. Choć zwykle początkowo nie daje ono żadnych objawów, to brak wdrożenia odpowiedniego postępowania i leczenia może doprowadzić do poważnych komplikacji, które stanowią zagrożenie życia zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij