Mózg  - nasza największa tajemnica
Roman Wodowski

Mózg - nasza największa tajemnica

Mimo starań wielu naukowców na całym świecie mózg do dziś skrywa wiele tajemnic. Sekrety funkcjonowania mózgu pozostają nadal ambitnym wyzwaniem. Choć różne dyscypliny zajmujące się badaniami mózgu gromadzą na jego temat coraz więcej danych, to są to jednak wciąż jedynie puzzle, które bardzo trudno połączyć w jedną całość. Niżej znajdziemy niektóre anatomiczne pewniki dotyczące naszego niezwykłego i wspaniałego mózgu.

1. W chwili narodzin całe mózgowie waży lekko powyżej 300g, a u osoby dorosłej osiąga masę około 1500g. Skład chemiczny mózgu stanowi w ponad 90% woda, co powoduje, że konsystencją przypomina on galaretę. I to właśnie ta niespełna półtorakilogramowa galaretka jest źródłem naszych myśli i skomplikowanych emocji.

2. Z medycznego punktu widzenia cały układ nerwowy dzielimy na ośrodkowy oraz obwodowy. Układ obwodowy tworzą nerwy wraz ze zwojami sięgającymi najdalszych części naszego ciała. Ośrodkowy układ nerwowy ma bardzo skomplikowaną budowę. W jego skład wchodzi mózgowie i rdzeń kręgowy. W mózgowiu wyodrębniamy mózg złożony z dwóch półkul oraz leżący pod nim móżdżek i rdzeń przedłużony. Mózg składa się z 2 półkul, które odpowiedzialne są za różne funkcje. Lewa półkula odpowiada za mowę i logiczne myślenie, to dzięki niej możemy uczyć się liczb, gramatyki, imion czy dat.  Prawa półkula łączy abstrakcje z logiczną informacją lewej półkuli. Umożliwia nam rozumienie metafor, rozróżnianie kolorów, jest odpowiedzialna za produkcje snów. Dzięki niej skupiamy się na uczuciach, emocjach oraz intuicji.

3. Powierzchnia zakrętów i bruzd obu półkul mózgowych na zewnątrz okryta jest korą mózgową inaczej mówiąc istotą szarą. W niej znajdują się ośrodki odpowiedzialne za mowę, wzrok, słuch, czucie, ruchy mięśni itp. To właśnie w korze jest największe zagęszczenie neuronów, przetwarzających miliony skomplikowanych operacji.

4. Bezpośrednio pod korą obu półkul znajduje się istota biała, która przesyła  informacje pomiędzy półkulami oraz pozostałymi częściami mózgowia.

6. Pod mózgiem znajduje się móżdżek zbudowany z 2-ch półkul połączonych tzw. robakiem. Całość tej części mózgowia odpowiada za koordynację ruchową oraz kontroluje równowagę całego ciała.

7. Dolną część mózgowia stanowi rdzeń przedłużony, który posiada zaledwie 2,5 cm długości. Mimo swoich niewielkich rozmiarów jest on odpowiedzialny za podstawowe funkcje naszego organizmu, czyli oddychanie i krążenie.

8. Obwodowy układ nerwowy stanowi układ nerwów, poprzez które ośrodkowy układ nerwowy kieruje wszystkimi funkcjami całego organizmu. W skład obwodowego układu nerwowego wchodzi 12  par nerwów czaszkowych, każdy pełniący inną funkcję oraz 31 par nerwów rdzeniowych tworzących unerwienie pozostałej części ciała. Nerwy poprzez pobudzenia elektryczne przewodzą między sobą informację. Szybkość ich przewodzenia jest bardzo zróżnicowana, gdyż zależy to od grubości, długości oraz obecności osłonki nerwu. I tak na przykład nerwy rdzeniowe, przewodzą impuls z prędkością 120 m/s, a nerwy nieosłonięte przewodzą impulsy jedynie z szybkością  ok.1 m/s.

9. Wspomniane już neurony (komórki nerwowe) są zasadniczym składnikiem układu nerwowego odbierającym i przekazującym informacje. Nasz mózg składa się z około 100 miliardów takich komórek nerwowych. Patrząc na plastikowy model mózgu, mieszczący się w obu dłoniach, trudno sobie wyobrazić tak potężną liczbę pojedynczych komórek. A jednak…

10. Ciała komórek nerwowych mają różną wielkość. Zróżnicowany jest również kształt. Może on być zbliżony do kulistego, owalny, gruszkowaty, podobny do piramidy, trójkątny czy wrzecionowaty. Tym niemniej podstawowe struktury wszystkich neuronów są takie same. Komórka nerwowa składa się z ciała zawierającego jądro i z dwóch rodzajów wypustek: dendrytów i aksonu. Długość takiej wypustki, choć trudno w to uwierzyć, może sięgać nawet 1 metra... Wbrew dawnym poglądom komórki nerwowe nie są ze sobą zespolone, lecz stykają się w miejscach, zwanych synapsami lub złączami.

To wszystko to tylko ułamek tego wiedzy, którą warto pogłębiać. Dokładna budowa anatomiczna mózgu została już w pewnej mierze poznana, jednak naukowców tak naprawdę interesują procesy psychofizjologiczne zachodzące w mózgu i ich powiązania z ludzkim zachowaniem. Może powinniśmy się pogodzić z tym, że skomplikowane zależności i niełatwe do uchwycenia oddziaływania między miliardami komórek nerwowych nigdy nie zostaną do końca poznane?

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Jak zadbać o wzrok dziecka w roku szkolnym?

    Prawidłowe widzenie jest jednym z kluczowych elementów w efektywnym procesie edukacji dziecka. Tymczasem, okazuje się, że znaczna część dzieci w wieku szkolnym ma problemy ze wzrokiem. To z kolei przekłada się na trudności z nauką, a nawet problemy wychowawcze. W przeciwieństwie do osób dorosłych z zaburzeniami widzenia, dzieci rzadko same zgłaszają tego typu problemy. Powody są prozaiczne - często nie są po prostu świadome, że można widzieć lepiej. Dlatego to rodzice powinni być szczególnie czujni. Oczywiście ważne jest nie tylko reagowanie na alarmujące sygnały, ale również profilaktyka…

  • Zwolnienie z zajęć WF. Czy może je wystawić lekarz okulista?

    Aktywność fizyczna w ramach zajęć WF jest niezwykle istotna dla prawidłowego rozwoju dziecka. Rodzice nie powinni z niej tak łatwo rezygnować, zwłaszcza, że skutki mogą być dramatyczne (otyłość, podwyższone ciśnienie tętnicze, wady postawy, niska wydolność organizmu). Niekiedy istnieją jednak uzasadnione przesłanki zdrowotne ku podjęciu takiej decyzji. Czy są wśród nich dolegliwości okulistycznej natury?

  • Jaskra normalnego ciśnienia

    Większość pacjentów kojarzy jaskrę wyłącznie z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym. Tymczasem tak naprawdę mianem jaskry określa się wieloczynnikową grupę chorób, których wspólnym mianownikiem jest postępująca neuropatia (uszkodzenie) nerwu wzrokowego, a w efekcie ubytki w polu widzenia lub nawet nieodwracalna utrata wzroku (dlatego tak ważne są regularne kontrole okulistyczne). Owszem, podstawowym czynnikiem ryzyka powstania tej neuropatii jest zbyt wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe (jego statystyczna norma wynosi od 10 do 21 mm Hg). U części pacjentów nie ma jednak związku między jego wysokością a progresją neuropatii nerwu wzrokowego. Mowa wówczas o tzw. jaskrze normalnego ciśnienia.

  • Co to jest astygmatyzm? Postępowanie i przyczyny

    „Jestem krótkowidzem”, „Jestem dalekowidzem” – takie określenia oddziałują na naszą wyobraźnię i rzadko pojawia się problem z ich zrozumieniem. Nieco inaczej jest z astygmatyzmem (zwanym również niezbornością). Tymczasem to powszechnie występująca wada wzroku. Uważa się, że nawet ponad dwie trzecie osób dorosłych ma astygmatyzm. Oczywiście astygmatyzm może być krótkowzroczny i nadwzroczny, czyli, mówiąc potocznie, minusowy i plusowy. Co jest zatem istotą tej wady wzroku? Jak można ją korygować?

  • Stymulacja wzroku niemowlaka

    Noworodek widzi jedynie mglisty zarys tego, co osoba dorosła. Do końca pierwszego roku życia rozwój tych początkowo niedoskonałych funkcji widzenia przechodzi imponującą, wręcz etapową przemianę. Warto znać poszczególne stadia i wiedzieć jak wspierać doskonalenie się tego procesu. Czy rzeczywiście mądrym rozwiązaniem są kolorowe karuzele i pstrokate zabawki wieszane nad dzieckiem już w pierwszych dniach jego życia? A może lepsze są dla niego te nieskomplikowane, czarno-białe?

  • Dbajmy o oczy latem

    Powszechnie przyjmuje się, że słońce wpływa niezwykle korzystnie na nasze zdrowie. Można tu przytoczyć szereg artykułów naukowych na temat jego oddziaływania choćby na nasz układ kostny czy odpornościowy. Oczywiście rozwinęła się także świadomość jakie może mieć skórne konsekwencje nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV (nie tylko w kwestii ewentualnych zmarszczek). Nadal jednak raczkuje wiedza na temat wpływu promieni słonecznych na kondycję narządu wzroku. Jaki wpływ ma słońce na nasze oczy? Jak je chronić? Czy warto zakupić okulary przeciwsłoneczne lub okulary fotochromatyczne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij