Homeopatia – co to jest i jak działa?
Katarzyna Kuśmierska

Homeopatia – co to jest i jak działa?

Słysząc homeopatia, wielu ludzi zastanawia się — a co to w ogóle jest? Mała liczba osób wie, że to wykorzystywanie do leczenia substancji pochodzenia naturalnego. Czy można skutecznie wyleczyć chorobę lekami homeopatycznymi? Czy są one w ogóle dopuszczone do sprzedaży w Polsce? Ta wzbudzająca wiele kontrowersji metoda ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników.

Homeopatia to forma medycyny niekonwencjonalnej, w zastosowaniu której chory otrzymuje bardzo małą dawkę leku, jaka u zdrowej osoby wywołałaby objawy choroby. Substancje używane w preparatach leczniczych są łatwe w użyciu, bezpieczne w stosowaniu, a ich przygotowywanie odbywa się na zasadzie rozcieńczania i wstrząsania. Główne zasady leczenia homeopatycznego to m.in. zasada podobieństwa,  teoria sił witalnych, indywidualizm oraz zasada minimum.

Homeopatia — trochę historii

Homeopatię zapoczątkował niemiecki lekarz Christian Friedrich Samuel Hahnemann, który żył w latach 1755-1843. Nie mógł on się pogodzić z inwazyjnymi, czasem wręcz barbarzyńskimi metodami leczenia. Postanowił zrezygnować z ówczesnej klasycznej praktyki lekarskiej, zająć się chemią, badaniami i przekładem literatury medycznej — był bowiem poliglotą, władał 14 językami obcymi. Początek homeopatii to doświadczenie Hahnemanna z chininą, kiedy podczas przekładu książki o leczeniu malarii napotkał fragment mówiący o tym, iż substancja ta wzmacnia żołądek. Postanowił sprawdzić to na sobie i okazało się, że uzyskał objawy podobne do malarii. Po jej odstawieniu objawy przechodziły. Wtedy właśnie narodził się pierwszy warunek homeopatii: podobne należy leczyć podobnym. 

Po kolejnych latach badań oraz eksperymentów na sobie, rodzinie i przyjaciołach Samuel Hahnemann opublikował w 1810 roku Organon der Hailkunst (Organon sztuki uzdrawiania), gdzie opisał teorię oraz praktykę stosowaną w homeopatii. Książka, a bardziej podręcznik był przez niego ulepszany pięciokrotnie, a obecnie po przetłumaczeniu na 10 języków jest podstawowym źródłem wiedzy dla homeopatów na świecie. 

Podstawowe zasady, czyli jak działa homeopatia?

Główne zasady klasycznej homeopatii opierają się na kilku podstawowych regułach. Pierwszą z nich jest wspomniana zasada podobieństwa (similia similibus curantur), która mówi, aby podobne leczyć podobnym. Według homeopatów ta sama substancja, która wywołuje w dużych stężeniach objawy choroby może w bardzo małych dawkach (po ultrarozcieńczeniu) je niwelować. Za przykład może posłużyć wymiotnica lekarska. Przyjęta w dużych dawkach przez zdrową osobę powoduje wymioty, mdłości i ślinotok. Lek homeopatyczny na jej bazie ma pomagać na niestrawność, nadmierne wydzielanie śliny oraz na silne wymioty. Jest on oczywiście przygotowany według zasad homeopatii, czyli w wysokim stopniu rozcieńczony.     

Kolejną zasadą homeopatii jest teoria sił witalnych — Hahnemann twierdził, że aby odzyskać zdrowie, nie wystarczą same leki, ale człowiek powinien uwolnić swoją energię duchową, którą ma w sobie i jaka pozwala uzdrowić własny organizm. Bez tej energii życiowej nie jest on zdolny do uczuć, działania ani uzdrowienia. Ta siła ma inteligencję oraz zdolność skutecznego działania, co przyczynia się do utrzymania organizmu w jak najlepszym stanie. Zasada minimum jest podstawą leczenia homeopatycznego. Stosowanie nieskończenie małych dawek zgodnych ze sposobem reakcji organizmu ma stymulować ustrój człowieka do uruchomienia własnych mechanizmów obronnych. Użycie większej ilości substancji leczniczej mogłoby nasilić objawy i zadziałać toksycznie. Zgodnie z teorią homeopatii lekarstwa leczą tylko na poziomie fizycznym, zwalczając objawy choroby, a nie jej przyczyny. Natomiast leki homeopatyczne docierają na wyższy poziom i pobudzają organizm do walki z chorobą.

Ważne zasady homeopatii to także: indywidualizm, potencjonowanie. Ta pierwsza zakłada, że każdy jest inny i dlatego nawet przy podobnych objawach nie zawsze dwie osoby dostaną te same leki. Potencjonowanie stanowi następujące po sobie serie rozcieńczeń stałych lub płynnych substancji, a następnie dynamizowanie (wstrząsanie lub ucieranie). Proces ten ma na celu zminimalizowanie efektów ubocznych substancji oraz w przypadku dynamizacji — uwolnienie ukrytej mocy.

Homeopatia — jakie są rodzaje leków? 

Leki homeopatyczne to preparaty wytwarzane z surowców homeopatycznych zgodnie z zasadami farmakopei homeopatycznej (czyli zbioru wymagań jakościowych oraz metod badania produktów leczniczych, ich opakowań i surowców farmaceutycznych). Występują w formie preparatów półstałych (maści), stałych: ziarenek, ziarenek-globulek, czopków, mieszanek (mixturae) czy ziarenek powlekanych, a także w płynnej: kropli do oczu czy nosa, płynów do wstrzykiwania bądź nalewek i olejów. Powinno się je zażywać do 2 godzin po jedzeniu lub 0,5 godziny przed jedzeniem, nie pijąc przy tym kawy ani mocnej herbaty. Podczas terapii nie należy także palić tytoniu.

Preparaty homeopatyczne sporządza się z naturalnych składników: surowców roślinnych, zwierzęcych czy mineralnych. Do popularnych można zaliczyć arnikę górską, rumianek pospolity, aloes, sól morską, glinki czy pierwiastki, takie jak złoto, srebro, selen czy krzem. Zdarzają się także leki robione z patologicznych wydzielin ludzi i zwierząt — otrzymywane są one poprzez użycie całych zwierząt (żab, pszczół, pająków) lub ich produktów czy wydzielin — jadu węża, mleka zwierzęcego, wydzieliny gruczołów odbytniczych.

Kontrowersje wokół homeopatii

Homeopatia wzbudza wiele kontrowersji wśród lekarzy, naukowców, a także samych pacjentów. Ma tylu zagorzałych zwolenników, co przeciwników. Ci pierwsi są przekonani, że ta metoda na pewno pomaga, a jeśli nie to przynajmniej nie szkodzi. Przeciwnicy natomiast twierdzą, że to medycyna alternatywna, a jej skuteczność to nic innego jak efekt placebo. Uważają, że nie ma możliwości, aby preparat homeopatyczny działał, skoro nie zawiera praktycznie w ogóle substancji czynnej.

Leki homeopatyczne są oficjalnie dopuszczone do obrotu — reguluje to dyrektywa z 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europy oraz Dyrektywa 2004/27/WE. 

W Polsce preparaty homeopatyczne mają Świadectwo Dopuszczenia do Obrotu wydane przez Instytut Leków. Zgodnie z Ustawą z 6 września 2001 roku nie wymagają dowodów skuteczności terapeutycznej. Zatem wierzyć czy nie wierzyć w homeopatię? Czy leczenie takimi lekami może być skuteczne? Odpowiedź na te pytania każdy powinien znaleźć sam. Nie ulega jednak wątpliwości, że nawet stosując terapię homeopatyczną, nie należy rezygnować z medycyny konwencjonalnej, jeśli są do tego wskazania.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Guzki śpiewacze (krzykaczy) – czym są guzki na strunach głosowych?

    Guzki na strunach głosowych to przypadłość, która dotyka osób pracujących głosem: nauczycieli, trenerów czy śpiewaków. Mogą też pojawić się u dzieci. Guzki krzykaczy (głosowe, śpiewacze) objawiają się zmianą głosu, chrypką oraz bólem gardła lub szyi. Na czym polega leczenie guzków na strunach głosowych? W jaki sposób można zapobiegać ich powstawaniu?

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Angina – przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci i u dorosłych

    Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Anginę rozpoznaje się na podstawie występowania charakterystycznych objawów, takich jak silny ból gardła utrudniający przełykanie, wysoka gorączka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz na podstawie stwierdzenia w badaniu przedmiotowym zaczerwienienia błony śluzowej gardła, rozpulchnienia migdałków oraz białego nalotu.

  • Warianty SARS-CoV-2 – które z nich są największym zagrożeniem?

    Istnieje wiele zidentyfikowanych podtypów koronawirusa SARS-CoV-2. Które warianty stanowią największe potencjalne zagrożenie dla naszego zdrowia? Czym są tzw. warianty zainteresowania (VOI) i warianty budzące obawy (VOC)?

  • Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

    Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

  • Czym jest atropina? Czy pomaga na nadpotliwość?

    Powszechnie kojarzona z rozszerzaniem źrenic w gabinecie okulistycznym – atropina, to tak naprawdę bardzo silna substancja, która ma wielokierunkowe działanie, które stymuluje pracę całego organizmu, wypływając m.in. na przyspieszenie akcji serca, działając przeciwwymiotnie, hamując wydzielanie potu i łez. Jakie nie są przeciwwskazania do stosowania atropiny i czy pomaga na nadmierne pocenie się? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Efekt placebo – na czym polega? Czy placebo może być skuteczne?

    Efekt placebo występuje, gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego pacjenta, pomimo że osoba ta nie jest poddawana aktywnemu leczeniu. Naukowcy nie rozumieją jeszcze dokładnie, jak i dlaczego ten efekt występuje. Na ten temat powstało kilka teorii. Według najnowszych naukowych doniesień efekt placebo może pomóc skutecznie redukować dolegliwości bólowe, które towarzyszą wielu schorzeniom. Trwają prace, które mają na celu dokładniejsze poznanie mechanizmów wywołujących to zjawisko.

  • Nocebo – co to jest? Dlaczego efekt nocebo jest wyzwaniem dla klinicystów?

    Negatywne nastawienie pacjenta do stosowanej terapii może zaowocować efektem nocebo. Badania naukowe potwierdziły, że może on mieć realny wpływ na wyniki badań oraz proces leczenia pacjenta. Jak może objawiać się efekt nocebo? W jaki sposób można zminimalizować skutki tego zjawiska?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij