Burak czerwony – jakie ma właściwości lecznicze i wartości odżywcze? Sok z buraka a nowotwór
Maria Brzegowy

Burak czerwony – jakie ma właściwości lecznicze i wartości odżywcze? Sok z buraka a nowotwór

Burak to niskokaloryczne warzywo, bogate w witaminy i składniki mineralne. Zawiera także antocyjany oraz flawonoidy, którym przypisuje się właściwości przeciwnowotworowe. Sok z buraka najlepiej wykonać z wykorzystaniem wyciskarki wolnoobrotowej, dzięki której napój będzie bogaty w więcej cennych wartości odżywczych, niż wówczas, kiedy skorzystamy ze zwykłej sokowirówki. Buraka włącza się często do diety osób, które walczą z nadwagą i otyłością, chcą obniżyć poziom cholesterolu we krwi lub tym, którym dokucza zgaga. Jakie jeszcze właściwości ma burak zwyczajny, czy to prawda, że z powodzeniem stosowany jest w terapii przeciwnowotworowej oraz co poprawi smak soku z tego warzywa? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Na przestrzeni ostatnich kilku lat wokół buraka narosło wiele mitów, które dotyczą jego drogocennych właściwości. Według niektórych, regularne spożywanie tego warzywa zapobiega starzeniu się skóry, zgadze, anemii, nadciśnieniu a nawet nowotworom. Według innych, burak nie różni się niczym wyjątkowym od innych warzyw czy owoców, co więcej przypisywane mu wartości łącznie z ogromną ilością żelaza wcale nie są tak cenne, jakby mogło się wydawać. Jaka jest zatem prawda?

Burak – wartości odżywcze

Sam burak stanowi istotne dla naszego organizmu źródło biologicznie aktywnych związków – witamin, składników mineralnych, przeciwutleniaczy (polifenole, flawonoidy) oraz saponin (tu mają właściwości przeciwzapalne). Jeden mały burak dostarcza około 42 kcal, 2 g białka, 10 g węglowodanów oraz 2 g błonnika pokarmowego, zatem rozkład tzw. makroskładników jest podobny, jak w przypadku dużego pomidora czy średniej wielkości czerwonej papryki. W kontekście pozostałych, wybranych składników – mała sztuka dostarczy również pewne ilości witaminy C, magnezu, wapnia, cynku oraz żelaza. Przy czym, należy mieć świadomość, że jest to tzw. żelazo niehemowe, które w porównaniu do żelaza hemowego (pochodzenia zwierzęcego), wchłania się zaledwie w 1–5%.

Żelazo w pożywieniu występuje w dwóch formach: hemowej oraz niehemowej. W pierwszym wypadku mówimy o produktach pochodzenia zwierzęcego (np. czerwone mięso, wątróbka). Ten typ żelaza wchłania się w naszym organizmie w około 20%. Niehemowe, czyli pochodzenia roślinnego (np. otręby pszenne, pestki dyni i słonecznika, kakao) w 1–5%. 

Burak – właściwości lecznicze. Czy sok z buraka leczy raka?

Niestety, przekonanie na temat cudownych właściwości buraka przetrwało do dziś – i to do tego stopnia, że sok z tego warzywa, jako magiczny „lek na wszystko” rekomenduje się nawet w leczeniu choroby nowotworowej. Zdaniem zwolenników takiej terapii miałby on poprawiać parametry morfotyczne krwi i wpływać na dalsze leczenie, np. poprzez zapobieganie odraczania kolejnych cykli chemioterapii. Dodatkowo miałby wpływać na zmniejszenie rozmiaru guza, czyli po prostu wyleczyć pacjenta z choroby. Niestety nie jest to prawda, przynajmniej nie do końca. Owszem burak ma swoje cenne właściwości, dzięki zawartych w nim antyoksydantom, składnikom odżywczym, witaminom i substancjom mineralnym. Nie wpływają one jednak bezpośrednio cytotoksycznie na komórki nowotworowe. Mogą wpływać pośrednio. Co to oznacza? Spożywając buraki dostarczamy te wszystkie cenne składniki fitochemiczne, które korzystanie wpływają na poprawę kondycji pacjenta onkologicznego, który jest poddany leczeniu przeciwnowotworowemu lub odzyskuje siły po przejściu takiego leczenia. Ponadto buraki ćwikłowe wpływają na nasilenie procesów fermentacyjnych w jelitach, które u pacjentów poddawanych leczeniu chemioterapią lub radioterapią mogą wywołać nasilenie wzdęć i przewlekłe biegunki.

Należy także dodać, że zarówno badania in vitro, jak i in vivo (na myszach) dowiodły, że dzięki zawartej w burakach betainie i cholinie zachodzą mechanizmy naprawy DNA lub procesy ochronne niedopuszczające do powstania pęknięć tej cząsteczki, np. w leukocytach organizmu. Ponadto dochodzi do pobudzenia aktywności enzymów wątrobowych i obniżenia stężenia markerów nowotworowych, a to z pewnością napawa optymizmem.

Burak ma właściwości zasadotwórcze, dzięki czemu z powodzeniem stosuje się go w zwalczaniu zgagi, ponieważ neutralizuje on zbyt kwaśne pH soku żołądkowego. Ponadto panie w okresie menopauzy powinny koniecznie włączyć buraka do swojej diety. Badania naukowe dowodzą, że buraki obniżają ciśnienie krwi, wspomagają pracę serca, łagodzą uderzenia gorąca i uporczywe migreny. Oprócz kobiet w okresie menopauzy, o burakach nie powinni zapominać także sportowcy. Sok z buraka ćwikłowego poprawia wydajność wymiany gazowej, dzięki czemu odpowiednia ilość tlenu trafia do mięśni, z których sprawnie odprowadzany jest dwutlenek węgla. Poprawia To wydolność i późniejszą regenerację organizmu po wysiłku. Dzięki azotanom zawartym w buraku wzmocnione są także włókna mięśniowe, regulacji ulega proces kurczenia mięśni, a poziom glukozy i wapnia utrzymuje się na prawidłowym poziomie. Dodatkowo buraki działają jak naturalny booster energii.

Na ilość spożywanych buraków powinny uważać osoby z cukrzycą, ponieważ pomimo niewielkich ilości kalorii w 100 gramach tego warzywa, mają one wysoki indeks glikemiczny.

Burak w naszej diecie oraz kuchni

Chociaż, jak już wspomniano stanowi cenny element naszej diety. W postaci tradycyjnej jest lubiany przede wszystkim przez dzieci. Niejedna sprytna mama, miesza go razem z innymi, nieco mniej przez maluchy preferowanymi produktami. Wszystko dlatego, że jako świetny barwnik (w dodatku słodki), szybko nadaje całości podobny kolor, dzięki czemu porcja witamin zostaje w jadłospisie pociechy przemycona bezboleśnie. Buraka można wykorzystywać też do barwienia potraw – np. dodany do ciasta na kopytka lub hummusu pozwoli na otrzymanie dania w apetycznym, malinowym kolorze. Wyciśnięty z niego sok z powodzeniem znajdzie miejsce w napoju owocowo-warzywnym, również uatrakcyjniając jego wygląd i dodając słodyczy. Młode buraczki to także świetny element sałatki – np. z liśćmi botwinki, orzechami włoskimi i ugotowanym na twardo jajkiem. Do tego sos jogurtowy i już mamy przepyszną, wiosenną i zdrową sałatkę. Inna propozycja – sałatka z pokrojonymi w kostkę warzywami oraz czerwoną fasolą i kiszonym ogórkiem. Wszystko łączymy z oliwą, dużą ilością posiekanego koperku i musztardą francuską, podając z pajdą pieczywa. Z buraków przygotujemy również frytki oraz chipsy. Wystarczy je tylko pokroić, dokładnie skropić oliwą i obsypać ulubionymi przyprawami, np. solą morską, rozmarynem i słodką papryką. Potem ułożyć w piekarniku tak, aby każdy kawałek warzywa leżał oddzielnie i pieczemy w ok. 180°C, około 15–20 minut. Z dodatkiem buraka świetnie wyjdzie również słodkie ciasto, na które przepis z łatwością można znaleźć w sieci.

Soki z buraka

Soki z buraka można z powodzeniem robić, łącząc to warzywo z innymi roślinami. Dodanie marchwi i pietruszki uzupełni napój o witaminę A i witaminę C. Jabłek, cytryn lub truskawek doda odrobinę cytrusowego smaku, wzbogacając sok o kolejne witaminy, w tym także te z grupy B, witaminę E i K oraz minerały, jak potas, fosfor, wapń, magnez, sód, żelazo, cynk i mangan. Jeśli chcemy nieco zmniejszyć ilość jednorazowo przyjętych kalorii lub obniżyć intensywność smaku, można do soku dodać nieco wody mineralnej lub kilka kostek lodu.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Olej z czarnuszki – na odporność, alergie, astmę, skórę. Poznaj właściwości i zastosowanie czarnuszki siewnej

    Olej z czarnuszki w ok. 85 proc. składa się z nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), zawiera witaminę E, witaminę A oraz mikroelementy. Posiada wiele właściwości zdrowotnych, ma także zastosowanie w kosmetyce. Sprawdź, jak działa olej z czarnuszki siewnej, jakie ma właściwości lecznicze oraz w jaki sposób go stosować.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij