Burak czerwony – jakie ma właściwości lecznicze i wartości odżywcze? Sok z buraka a nowotwór
Maria Brzegowy

Burak czerwony – jakie ma właściwości lecznicze i wartości odżywcze? Sok z buraka a nowotwór

Burak to niskokaloryczne warzywo, bogate w witaminy i składniki mineralne. Zawiera także antocyjany oraz flawonoidy, którym przypisuje się właściwości przeciwnowotworowe. Sok z buraka najlepiej wykonać z wykorzystaniem wyciskarki wolnoobrotowej, dzięki której napój będzie bogaty w więcej cennych wartości odżywczych, niż wówczas, kiedy skorzystamy ze zwykłej sokowirówki. Buraka włącza się często do diety osób, które walczą z nadwagą i otyłością, chcą obniżyć poziom cholesterolu we krwi lub tym, którym dokucza zgaga. Jakie jeszcze właściwości ma burak zwyczajny, czy to prawda, że z powodzeniem stosowany jest w terapii przeciwnowotworowej oraz co poprawi smak soku z tego warzywa? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Na przestrzeni ostatnich kilku lat wokół buraka narosło wiele mitów, które dotyczą jego drogocennych właściwości. Według niektórych, regularne spożywanie tego warzywa zapobiega starzeniu się skóry, zgadze, anemii, nadciśnieniu a nawet nowotworom. Według innych, burak nie różni się niczym wyjątkowym od innych warzyw czy owoców, co więcej przypisywane mu wartości łącznie z ogromną ilością żelaza wcale nie są tak cenne, jakby mogło się wydawać. Jaka jest zatem prawda?

Burak – wartości odżywcze

Sam burak stanowi istotne dla naszego organizmu źródło biologicznie aktywnych związków – witamin, składników mineralnych, przeciwutleniaczy (polifenole, flawonoidy) oraz saponin (tu mają właściwości przeciwzapalne). Jeden mały burak dostarcza około 42 kcal, 2 g białka, 10 g węglowodanów oraz 2 g błonnika pokarmowego, zatem rozkład tzw. makroskładników jest podobny, jak w przypadku dużego pomidora czy średniej wielkości czerwonej papryki. W kontekście pozostałych, wybranych składników – mała sztuka dostarczy również pewne ilości witaminy C, magnezu, wapnia, cynku oraz żelaza. Przy czym, należy mieć świadomość, że jest to tzw. żelazo niehemowe, które w porównaniu do żelaza hemowego (pochodzenia zwierzęcego), wchłania się zaledwie w 1–5%.

Żelazo w pożywieniu występuje w dwóch formach: hemowej oraz niehemowej. W pierwszym wypadku mówimy o produktach pochodzenia zwierzęcego (np. czerwone mięso, wątróbka). Ten typ żelaza wchłania się w naszym organizmie w około 20%. Niehemowe, czyli pochodzenia roślinnego (np. otręby pszenne, pestki dyni i słonecznika, kakao) w 1–5%. 

Burak – właściwości lecznicze. Czy sok z buraka leczy raka?

Niestety, przekonanie na temat cudownych właściwości buraka przetrwało do dziś – i to do tego stopnia, że sok z tego warzywa, jako magiczny „lek na wszystko” rekomenduje się nawet w leczeniu choroby nowotworowej. Zdaniem zwolenników takiej terapii miałby on poprawiać parametry morfotyczne krwi i wpływać na dalsze leczenie, np. poprzez zapobieganie odraczania kolejnych cykli chemioterapii. Dodatkowo miałby wpływać na zmniejszenie rozmiaru guza, czyli po prostu wyleczyć pacjenta z choroby. Niestety nie jest to prawda, przynajmniej nie do końca. Owszem burak ma swoje cenne właściwości, dzięki zawartych w nim antyoksydantom, składnikom odżywczym, witaminom i substancjom mineralnym. Nie wpływają one jednak bezpośrednio cytotoksycznie na komórki nowotworowe. Mogą wpływać pośrednio. Co to oznacza? Spożywając buraki dostarczamy te wszystkie cenne składniki fitochemiczne, które korzystanie wpływają na poprawę kondycji pacjenta onkologicznego, który jest poddany leczeniu przeciwnowotworowemu lub odzyskuje siły po przejściu takiego leczenia. Ponadto buraki ćwikłowe wpływają na nasilenie procesów fermentacyjnych w jelitach, które u pacjentów poddawanych leczeniu chemioterapią lub radioterapią mogą wywołać nasilenie wzdęć i przewlekłe biegunki.

Należy także dodać, że zarówno badania in vitro, jak i in vivo (na myszach) dowiodły, że dzięki zawartej w burakach betainie i cholinie zachodzą mechanizmy naprawy DNA lub procesy ochronne niedopuszczające do powstania pęknięć tej cząsteczki, np. w leukocytach organizmu. Ponadto dochodzi do pobudzenia aktywności enzymów wątrobowych i obniżenia stężenia markerów nowotworowych, a to z pewnością napawa optymizmem.

Burak ma właściwości zasadotwórcze, dzięki czemu z powodzeniem stosuje się go w zwalczaniu zgagi, ponieważ neutralizuje on zbyt kwaśne pH soku żołądkowego. Ponadto panie w okresie menopauzy powinny koniecznie włączyć buraka do swojej diety. Badania naukowe dowodzą, że buraki obniżają ciśnienie krwi, wspomagają pracę serca, łagodzą uderzenia gorąca i uporczywe migreny. Oprócz kobiet w okresie menopauzy, o burakach nie powinni zapominać także sportowcy. Sok z buraka ćwikłowego poprawia wydajność wymiany gazowej, dzięki czemu odpowiednia ilość tlenu trafia do mięśni, z których sprawnie odprowadzany jest dwutlenek węgla. Poprawia To wydolność i późniejszą regenerację organizmu po wysiłku. Dzięki azotanom zawartym w buraku wzmocnione są także włókna mięśniowe, regulacji ulega proces kurczenia mięśni, a poziom glukozy i wapnia utrzymuje się na prawidłowym poziomie. Dodatkowo buraki działają jak naturalny booster energii.

Na ilość spożywanych buraków powinny uważać osoby z cukrzycą, ponieważ pomimo niewielkich ilości kalorii w 100 gramach tego warzywa, mają one wysoki indeks glikemiczny.

Burak w naszej diecie oraz kuchni

Chociaż, jak już wspomniano stanowi cenny element naszej diety. W postaci tradycyjnej jest lubiany przede wszystkim przez dzieci. Niejedna sprytna mama, miesza go razem z innymi, nieco mniej przez maluchy preferowanymi produktami. Wszystko dlatego, że jako świetny barwnik (w dodatku słodki), szybko nadaje całości podobny kolor, dzięki czemu porcja witamin zostaje w jadłospisie pociechy przemycona bezboleśnie. Buraka można wykorzystywać też do barwienia potraw – np. dodany do ciasta na kopytka lub hummusu pozwoli na otrzymanie dania w apetycznym, malinowym kolorze. Wyciśnięty z niego sok z powodzeniem znajdzie miejsce w napoju owocowo-warzywnym, również uatrakcyjniając jego wygląd i dodając słodyczy. Młode buraczki to także świetny element sałatki – np. z liśćmi botwinki, orzechami włoskimi i ugotowanym na twardo jajkiem. Do tego sos jogurtowy i już mamy przepyszną, wiosenną i zdrową sałatkę. Inna propozycja – sałatka z pokrojonymi w kostkę warzywami oraz czerwoną fasolą i kiszonym ogórkiem. Wszystko łączymy z oliwą, dużą ilością posiekanego koperku i musztardą francuską, podając z pajdą pieczywa. Z buraków przygotujemy również frytki oraz chipsy. Wystarczy je tylko pokroić, dokładnie skropić oliwą i obsypać ulubionymi przyprawami, np. solą morską, rozmarynem i słodką papryką. Potem ułożyć w piekarniku tak, aby każdy kawałek warzywa leżał oddzielnie i pieczemy w ok. 180°C, około 15–20 minut. Z dodatkiem buraka świetnie wyjdzie również słodkie ciasto, na które przepis z łatwością można znaleźć w sieci.

Soki z buraka

Soki z buraka można z powodzeniem robić, łącząc to warzywo z innymi roślinami. Dodanie marchwi i pietruszki uzupełni napój o witaminę A i witaminę C. Jabłek, cytryn lub truskawek doda odrobinę cytrusowego smaku, wzbogacając sok o kolejne witaminy, w tym także te z grupy B, witaminę E i K oraz minerały, jak potas, fosfor, wapń, magnez, sód, żelazo, cynk i mangan. Jeśli chcemy nieco zmniejszyć ilość jednorazowo przyjętych kalorii lub obniżyć intensywność smaku, można do soku dodać nieco wody mineralnej lub kilka kostek lodu.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Szparagi – rodzaje, właściwości, zastosowanie, przepisy. Dlaczego warto je jeść?

    Szparagi to warzywa o unikalnym smaku. Z roku na rok stają się coraz bardziej popularne wśród wielbicieli zdrowej i smacznej kuchni. Sezon na szparagi trwa stosunkowo krótko, warto więc wykorzystać go w pełni, zwłaszcza że warzywa te nie tylko dobrze smakują, ale posiadają również ciekawe właściwości prozdrowotne. Czym dokładnie charakteryzują się szparagi i dlaczego warto je jeść? 

  • Karotenoidy – jaki mają wpływ na nasz organizm? Właściwości i źródła karotenoidów

    Intensywna barwa żywności z pewnością niejednokrotnie sprawiła, że mieliśmy na nią większą chęć niż na jej nieatrakcyjną, „wyblakniętą” wersję. Wiele jest substancji barwnych, które nadają apetyczny wygląd warzywom, owocom czy produktom białkowym. Są to chlorofile, polifenole czy karotenoidy, wiele z nich wykazuje prozdrowotne właściwości. Warto wiedzieć dlaczego i kiedy korzystnie jest spożywać bogate w nie produkty spożywcze. Podpowiadamy, czym są karotenoidy i jakimi właściwościami się charakteryzują? 

  • PABA – co to jest? Jakie ma właściwości? Czy witamina B10 to cudowny suplement na siwienie i zmarszczki?

    PABA, czyli kwas para-aminobezoesowy, to substancja, którą wykorzystuje się zarówno w terapii poważnych problemów zdrowotnych, np. zaburzeń płodności, jak i w opóźnianiu momentu pojawienia się siwych włosów i zmarszczek mimicznych. PABA wpływa na pigmentację włosów, dzięki czemu dłużej zachowują swój kolor. Ponadto chroni skórę przez szkodliwym działaniem promieni UV, spowalniając powstawanie zmarszczek. Ponadto odpowiada za syntezę kwasu foliowego (witaminy B9), który jest zalecany kobietom w ciąży i tym planującym bycie mamą, ponieważ przeciwdziała powstawaniu wad cewy nerwowej.

  • Krzem a krzem organiczny – czym się różnią, który jest lepiej przyswajalny? Właściwości i suplementy na piękne włosy i paznokcie

    Krzem to pierwiastek, który wielu osobom kojarzy się z preparatami na piękne włosy i paznokcie, natomiast niewielu z działaniem przeciwmiażdżycowym, przeciwcukrzycowym i przeciwnowotworowym. W aptekach i sklepach zielarskich dostępnych jest wiele preparatów z krzemem zarówno w formie jednoskładnikowej, jak i w połączeniu z borem lub jodem. Na niedobór krzemu najbardziej narażone są kobiety i osoby starsze.

  • Siarka – właściwości lecznicze, nadmiar i niedobór w organizmie, suplementacja

    Siarka (S, łac. sulphur) jest pierwiastkiem o intensywnej, żółtej barwie. W przyrodzie występuje w postaci gazów, w stanie wolnym albo w postaci związków chemicznych. Każdemu znana jest dzięki zapałkom, gdzie jest składnikiem łatwopalnej masy pokrywającej główki drewienka. Siarka jest również jednym z makroelementów występujących w organizmie człowieka. Pomimo niewielkiej ilości, znajduję się w każdej komórce i wchodzi w skład wielu białek i niektórych węglowodanów oraz bierze udział w licznych reakcjach.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Skrobia modyfikowana – czy trzeba jej unikać?

    Skrobia to znana wszystkim, naturalna substancja pochodzenia roślinnego. Co jednak począć ze skrobią modyfikowaną? Czy proces modyfikacji powinien nas niepokoić? A może nie taki diabeł straszny, jak go malują nasze skojarzenia? Co to jest skrobia modyfikowana i czy należy jej unikać – tego dowiemy się z artykułu. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij