Zator płucny - objawy, przyczyny, rokowania i zapobieganie
Michał Posmykiewicz

Zator płucny - objawy, przyczyny, rokowania i zapobieganie

Zatorowość płucna to zamknięcie lub zwężenie tętnicy płucnej lub części jej rozgałęzień przez materiał zatorowy, którym mogą być skrzepliny (właśnie najczęściej jest to skrzeplina, zwykle pochodzi ona z żył głębokich kończyn dolnych lub miednicy mniejszej, zdecydowanie rzadziej skrzeplina pochodzi z żył górnej połowy ciała) , tkanka tłuszczowa (taka sytuacja ma miejsce przy złamaniu kości długich), powietrze (zator na tym tle może powstać przy wprowadzaniu cewnika do żyły centralnej lub też przy jego usuwaniu), masy nowotworowe (miedzy innymi pochodzące z raka nerki czy żołądka), ciała obce oraz sporadycznie płyn owodniowy.

Jakie przyczyny mogą doprowadzić do powstania zatoru tętnicy płucnej? 

Należy pamiętać o tym, że w około 1/3 przypadków nie można stwierdzić przyczyny, która doprowadziła do powstania zatoru tętnicy płucnej. Inne czynniki ryzyka, które predysponują do powstania zatoru tętnicy płucnej, to tak naprawdę te same czynniki, które predysponują do rozwoju zakrzepicy żył głębokich. Jakie są to zatem czynniki? Przede wszystkim najbardziej predysponowani do rozwoju zatoru tętnicy płucnej są pacjenci starsi, zatem można powiedzieć, że ryzyko wzrasta z wiekiem i jest największe u osób powyżej 40 roku życia. Ponadto, kolejnym czynnikiem ryzyka rozwoju zatoru tętnicy płucnej jest otyłość oraz wszelkiego rodzaju urazy, zwłaszcza wielonarządowe lub złamania kości miednicy oraz złamania kości udowej i innych kości długich kończyn dolnych. Do rozwoju zatoru tętnicy płucnej może też przyczynić się długotrwałe unieruchomienie, nowotwory złośliwe, trombofilie wrodzone lub nabyte, ostre obłożne choroby leczone zachowawczo (miedzy innymi ciężkie zapalenie płuc), niewydolność serca w klasie III i IV, niewydolność oddechowa oraz choroby autoimmunologiczne (przede wszystkich choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, toczeń rumieniowaty układowy czy też guzkowe zapalenie tętnic). Zator tętnicy płucnej może też częściej rozwijać się u pacjentów cierpiących z powodu zespołu nerczycowego, chorób mieloproliferacyjnych oraz na skutek ucisku na naczynia żylne. Ponadto, czasami do powstania zatoru tętnicy płucnej może też dojść na skutek długotrwałego lotu samolotem (lot musi trwać dłużej niż 6-8 godzin) oraz w czasie ciąży i połogu. 

Jakie są objawy zatoru tętnicy płucnej?

Zazwyczaj zatorowość tętnicy płucnej objawia się w sposób nagły. Pacjent nagle zaczyna odczuwać duszność, ma to miejsce u ponad 80% pacjentów. Ponadto, również nagle, pojawia się bardzo silny ból w klatce piersiowej (dotyczy to około 50% pacjentów). Dodatkowo często obecny jest również suchy kaszel, krwioplucie, jak rowniez moze dojść do zasłabnięcia lub nawet omdlenia. Lekarz, który bada pacjenta z zatorowością tętnicy płucnej, stwierdza u niego przyspieszona czynność serca (tachykardia) oraz przyspieszony oddech (tachypnoe), dojdzie też do spadku ciśnienia tętniczego krwi (hipotensja), w przypadku dysfunkcji prawej komory serca lekarz stwierdza również poszerzenie żył szyjnych, czasami dochodzi też do wstrząsu hipowolemicznego. 

W jaki sposób stawia się rozpoznanie zatoru tętnicy płucnej? Jakie badania dodatkowe okazują się pomocne w takiej sytuacji?

Przy podejrzeniu zatoru tętnicy płucnej wykonuje się badania laboratoryjne, w których przede wszystkim zwraca uwagę podwyższone stężenie D-dimerow, czasami wynik wielokrotnie przekracza ustalona normę laboratoryjną. W badaniu rtg klatki piersiowej można stwierdzić powiększenie sylwetki serca, płyn w jamie opłucnej, miąższowe zagęszczenia widoczne w płucach oraz ogniska niedodmy w płucach, chociaż należy pamiętać o tym, że u niektórych pacjentów zdjęcie rtg klatki piersiowej może być zupełnie prawidłowe. Także w badaniu ekg oraz w badaniu echo serca można stwierdzić różnego rodzaju nieprawidłowości. Jednak najdokładniejszym badaniem, dzięki któremu można bardzo dokładnie ocenić tętnice płucne i miąższ płuc, jest badanie angio-CT i można śmiało stwierdzić, że jest to badanie rozstrzygające przy podejrzeniu zatoru tętnicy płucnej. Ponadto, zawsze przy zatorowości płucnej wykonuje się też usg żył głębokich, aby stwierdzić czy to przez przypadek nie z nich pochodził materiał zatorowy, który doprowadził  do rozwoju zatoru tętnicy płucnej. 

Jak leczy się zator tętnicy płucnej?

Leczenie zatoru tętnicy płucnej  zaczyna się od leczenia objawowego. Pacjent zatem musi mieć podany tlen, jak również należy wyrównać u niego objawy wstrząsu hipowolemicznego. Następnie, pacjent musi koniecznie otrzymać leki trombolityczne, czyli leki, które będą doprowadzać do rozpuszczania się skrzepliny będącej przyczyną powstania zatoru. W następnej kolejności pacjentowi podaje się również heparynę. 

W jaki sposób można zapobiegać rozwojowi zatorowości płucnej?

Przede wszystkim, aby nie dopuścić do zatoru tętnicy płucnej, bardzo ważne jest wczesne uruchamianie pacjenta po różnego rodzaju większych i mniejszych zabiegach operacyjnych. Ponadto, aby nie dopuścić do rozwoju zakrzepicy żył głębokich, która jest bardzo częstą przyczyną doprowadzającą do rozwoju zatoru tętnicy płucnej, jest noszenie przez pacjenta właściwie dla niego dobranych pończoch elastycznych. Dodatkowo, pacjent z grup ryzyka powinien również otrzymywać  leki przeciwkrzepliwe. 

Jakie jest rokowanie w przypadku zatoru tętnicy płucnej?

Rokowanie w przebiegu zatoru tętnicy płucnej jest uzależnione przede wszystkim od stopnia ciężkości klinicznej oraz szybkości postawienia właściwej diagnozy. W przypadku zatoru tętnicy płucnej  wysokiego ryzyka śmiertelność wśród pacjentów wynosi aż 30%, w zatorowości płucnej średniego ryzyka śmiertelność spada do 3-15%, zaś w zatorowości  niskiego ryzyka jest to nawet poniżej 1%. 

Zatorowość płucna to bardzo poważna choroba, która jeśli nie jest szybko zdiagnozowana i właściwie leczona niestety może skoczyć się śmiercią pacjenta. Dlatego też, jeśli u siebie lub swoich bliskich zaobserwujemy jakikolwiek niepokojące objawy sugerujące zator tętnicy płucnej i jeśli dodatkowo jesteśmy obarczeni czynnikami ryzyka jego rozwoju, musimy jak najszybciej wzywać pogotowie ratunkowe, aby pacjentowi można było udzielić jak najprędzej  właściwej pomocy, która uratuje jego życie. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Spray do uszu – jak działa? Jak wybrać najlepszy preparat do czyszczenia uszu?

    Woskowina to naturalna substancja tłuszczowa o właściwościach zmiękczających i bakteriobójczych, zaś jej ilość regulowana jest dzięki mechanizmowi samooczyszczania ucha. Zwiększona produkcja woskowiny może skutkować tworzeniem się czopów, którym towarzyszą objawy, takie jak stopniowa utrata słuchu, uczucie zatkanego ucha, szumy uszne czy ból ucha o różnym nasileniu. Prawidłowe i skuteczne czyszczenie pozwala wspomóc proces samooczyszczania oraz zapobiega powstawaniu poważniejszych dolegliwości. Jak wybrać najlepszy spray do uszu?

  • Grypa – co ją powoduje i jak się objawia? Jak skutecznie leczyć grypę?

    Grypa jest ostrą i wysoce zakaźną chorobą układu oddechowego wywoływaną przez wirusy. Najwięcej zachorowań na grypę obserwuje się w sezonie jesienno-zimowym. Na grypę szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze oraz dorośli przebywający w dużych skupiskach np. zakładach pracy. Grypę charakteryzuje gwałtowny początek objawów, do których zalicza się wysoką gorączkę, bóle mięśni i stawów, bóle głowy, osłabienie i kaszel.  Jak skutecznie ją leczyć? 

  • Czym są ortopedyczne implanty custom-made? Jak powstają protezy „szyte na miarę”?

    Lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) przeprowadzili pionierską operację – wszczepili pacjentowi „szytą na miarę” endoprotezę stawu kolanowego. Zachowanie więzadła krzyżowego tylnego pozwala pacjentowi na większą aktywność fizyczną i lepiej odtwarza biomechanikę zdrowego kolana. W jaki sposób powstają spersonalizowane protezy typu custom-made? Jakie są korzyści z ich zastosowania?

  • Polipy macicy – objawy i leczenie polipów szyjki macicy i polipów trzonu macicy

    Obecnie polipy macicy są dość częstą jednostką chorobową, z którą ginekolodzy muszą się mierzyć w praktyce ambulatoryjnej. Nierzadko pozostają bezobjawowe, ale jeśli wzrastają z błony śluzowej w obrębie jamy macicy, to mogą stanowić jedną z częstszych przyczyn nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych u kobiet. Pamiętajmy, że objawowe polipy macicy stanowią ważne wskazanie do konsultacji z lekarzem ginekologiem i podjęcia decyzji o ich usunięciu.

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij