Lewatywa – kiedy się ją wykonuje? Jak zrobić lewatywę w domu?

Lewatywa (inna nazwa to enema przeczyszczająca) jest zabiegiem medycznym, który polega na wlewaniu przez odbyt płynu do jelita grubego po to, aby usunąć zalegające w nim masy kałowe.

1. Wskazania do wykonywania lewatywy
2. Czy istnieją przeciwwskazania do wykonywania lewatywy?
3. Czy lewatywa boli?
4. Czy lewatywa jest bezpieczna?
5. Jak zrobić lewatywę w domu?
6. Czy lewatywa daje jakieś działania niepożądane?
7. Lewatywa – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• jakie są wskazania do wykonania lewatywy,
• czy istnieją przeciwskazania do wykonania lewatywy,
• czy lewatywa jest zdrowa i bezpieczna.

Dzięki temu artykułowi zrozumiesz, że lewatywa to nie tylko szybki sposób na opróżnienie jelit, ale także zabieg, który wymaga rozwagi i odpowiedniego stosowania. Dowiesz się, kiedy warto ją wykonać, jak zrobić to bezpiecznie w domu oraz dlaczego nie powinna zastępować leczenia przyczynowego zaparć.

Wskazania do wykonywania lewatywy

Lewatywa jest zabiegiem medycznym i powinna być ona wykonywana z określonych wskazań.

1. Przede wszystkim lewatywa jest wykonywana w sytuacji, kiedy pacjent cierpi z powodu uporczywych, nawracających zaparć, które nie chcą ustąpić pomimo właściwej lekkostrawnej i bogatobłonnikowej diety oraz właściwego leczenia farmakologicznego. W tej sytuacji lewatywę można wykonywać zarówno u dzieci, jak i u ludzi dorosłych.
2. Innym wskazaniem do wykonania lewatywy jest przygotowanie kobiety do porodu. Praktycznie każda kobieta poddaje się przed porodem zabiegowi lewatywy ze względów czysto higienicznych. Chodzi bowiem o to, że w czasie porodu, na skutek ogromnego parcia, jeśli w jelicie grubym zalegałby masy kałowe, zostałyby one wydalone w sposób nieświadomy przez kobietę, co byłoby bardzo niehigieniczne i nieestetyczne.
3. Ponadto, lewatywa bardzo często jest też wykonywana przed różnego rodzaju zabiegami diagnostycznymi (miedzy innymi przed rektoskopią) i chirurgicznymi, które obejmują dolny odcinek jelita grubego. 

Czy istnieją przeciwwskazania do wykonywania lewatywy?

Istnieją pewno sytuacje, w których wykonywanie lewatywy jest absolutnie przeciwwskazane.

1. Przede wszystkim nie wolno wykonywać lewatywy, jeśli u pacjenta istnieje choćby cień podejrzenia perforacji, czyli pęknięcia jelita grubego.
2. Ponadto przeciwwskazaniem do wykonywania lewatywy jest również obecność niedrożności jelit, jak również wrzodziejące zapalenie jelita grubego (colitis ulcerosa) w fazie zaostrzenia choroby.
3. Lewatywy nie powinno się też wykonywać u pacjenta, u którego obecne są bóle brzucha niewiadomego pochodzenia, jak również niewiadomego pochodzenia nudności i wymioty.
4. Zwykle nie wykonuje się też lewatywy u osób cierpiących z powodu niewydolności nerek oraz u sposób z niewydolnością układu krążenia.
5. Kolejnym przeciwwskazaniem do wykonywania lewatywy jest krwawienie z przewodu pokarmowego, jak również objawy, które sugerowałyby stan zapalny wyrostka robaczkowego.
6. Lewatywa jest również absolutnie przeciwwskazana u pacjentów odwodnionych.
7. Lewatywy nie stosuje się u dzieci, które nie ukończyły trzeciego roku życia (u najmłodszych dzieci lewatywę można wykonać jedynie ewentualnie w warunkach szpitalnych pod stałym lekarskim nadzorem). 

Czy lewatywa boli?

Wykonywanie lewatywy zwykle nie jest bolesne, aczkolwiek jest nieprzyjemne, zabieg jest dla pacjenta krępujący. Dlatego też lewatywę zawsze powinno się wykonywać w warunkach intymnych, za parawanem, tak aby nikt inny poza pacjentem i osobą wykonującą zabieg nie był przy tym obecny. 

Czasami może zdarzyć się, że lewatywa będzie bolesna. Ma to miejsce w sytuacji, kiedy pacjent, u którego wykonywany jest zabieg, cierpi z powodu żylaków odbytu, zwłaszcza, jeśli są one akurat w stanie zapalnym. 

Czy lewatywa jest bezpieczna?

Tak, lewatywa jest bezpieczna pod warunkiem, że jest ona wykonywana z określonych wskazań i że przestrzega się przeciwwskazań do jej wykonywania. Absolutnie zatem nie powinno się wykonywać lewatywy u pacjentów w zaostrzeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, przy niedrożności lub perforacji jelita oraz w sytuacji, kiedy pacjent cierpi z niewiadomej przyczyny z powodu bólów brzucha, nudności i wymiotów. Wykonanie bowiem lewatywy w takich okolicznościach mogłoby być dla pacjenta niebezpieczne i mogłoby stanowić naprawdę poważne zagrożenia dla stanu jego zdrowia. 

Jak zrobić lewatywę w domu?

Jeśli musimy wykonać lewatywę w domu (dlatego, że cierpimy z powodu poważnego zaparcia lub też musimy przygotować się do zabiegu diagnostycznego na jelicie grubym), należy do tego celu wykorzystać specjalny roztwór, który można kupić bez recepty w aptece. Absolutnie nie powinno się sporządzać roztworu do wykonania lewatywy domowymi metodami, bowiem po pierwsze taki roztwór, aby był skuteczny, musi mieć ściśle określony skład, a po drugie, lewatywa przygotowana domowym sposobem może być po prostu niebezpieczna dla naszego zdrowia.

Czy lewatywa daje jakieś działania niepożądane?

Zdarza się, że po wykonaniu lewatywy może dojść u pacjenta do odwodnienia. Czasami również na skutek wykonania lewatywy może dojść do podrażnienia błony śluzowej odbytu, a jeśli lewatywa jest wykonywana zbyt często, wtedy też może zdarzyć się, że dojdzie do powstania zaburzeń czynności jelita grubego. 

Jak często robić lewatywę? Czy lewatywa jest zdrowa?

Lewatywę powinno się wykonywać wyłącznie ze ściśle określonych wskazań medycznych.

Lewatywę należy wykonywać w warunkach domowych tylko po wyraźnym zaleceniu swojego lekarza prowadzącego. Lewatywa, poza tym, że przyczynia się do opróżniania z zalegających mas kałowych dolnego odcinka jelita grubego, nie jest cudownym zabiegiem, który w oszałamiający sposób wpłynie na lepszy stan naszego zdrowia. 

Lewatywa – najczęściej zadawane pytania

Czy lewatywa oczyszcza organizm z toksyn bądź pasożytów?

Ostatnio bardzo modne stały się zabiegi hydrokolonoterapii, które mają na celu "oczyścić nasz organizm" z pasożytów, toksyn, grzybów, jak również wspomóc nasz układ odpornościowy, wyeliminować problemy skórne, bóle głowy oraz wyregulować nasza masę ciała. Zabiegi te jednak niestety nie dadzą nam pożądanego przez nas efektu, a jedynie opróżnią nasze jelito z mas kałowych. Dlatego trzeba wiedzieć, że lewatywa czy tzw. płukanie jelita, to po prostu zabieg medyczny, który lekarz zleca z określonych wskazań medycznych.

Jak długo trwa wypróżnienie po lewatywie?

Parcie na stolec pojawia się zwykle bardzo szybko – najczęściej w ciągu kilku minut (około 2-10 minut od podania lewatywy). Warto jednak pamiętać, że pełne opróżnienie jelit może nie nastąpić jednorazowo i czasami wymaga kilku wizyt w toalecie.

Czym grozi zbyt częste wykonywanie lewatywy?

Zbyt częste stosowanie lewatywy może prowadzić do tzw. zaparć nawykowych, czyli sytuacji, w której naturalny odruch wypróżniania ulega osłabieniu i pojawia się zależność od mechanicznej stymulacji jelit. Dodatkowo istnieje ryzyko zaburzeń wodno-elektrolitowych, które mogą objawiać się osłabieniem, bólami głowy czy skurczami mięśni. Regularne stosowanie lewatyw może także niekorzystnie wpływać na równowagę mikrobioty jelitowej.

Czy lewatywa pomoże zwalczyć zaparcia?

Lewatywa jest metodą doraźną, stosowaną w celu szybkiego opróżnienia jelit, jednak nie leczy przyczyny zaparć. Jej użycie powinno być ograniczone i najlepiej skonsultowane z lekarzem. W leczeniu zaparć kluczowe znaczenie mają zmiany stylu życia, takie jak dieta bogata w błonnik, odpowiednie nawodnienie oraz aktywność fizyczna. W razie potrzeby stosuje się również leczenie farmakologiczne, np. preparaty z makrogolami lub czopki glicerynowe.