Żylaki powrózka nasiennego – objawy i leczenie

Powrózek nasienny jest anatomiczną strukturą, która przebiega przez kanał pachwinowy do moszny. W skład powrózka nasiennego wchodzi nasieniowód, jak również mięsień dźwigacz jądra, tętnica jądrowa, żylny splot wiciowaty, naczynia krwionośne zaopatrujące mięsień dźwigacz jądra oraz gałąź płciowa nerwu płciowo-udowego. Powrózek nasienny może być przez lekarza badany przez skórę, a jego grubość odpowiada mniej więcej grubości małego palca.

Czym są żylaki powrózka nasiennego? Jak często występują? 

Żylaki powrózka nasiennego to nic innego, jak patologiczne poszerzenie się naczyń żylnych, które wchodzą w skład żylnego splotu wiciowatego w powrózku nasiennym. Szacuje się, że żylaki powrózka nasiennego są obecne u około 10-20% mężczyzn, a ilość ta wzrasta u mężczyzn, którzy mają problemy z płodnością. Około 90% żylaków powrózka nasiennego występuje po stronie lewej, co ma związek z inną długością, przebiegiem i miejscem ujścia żyły jądrowej lewej. 

Jakie są przyczyny żylaków powrózka nasiennego?

Ponadto jedną z przyczyn powstawania żylaków powrózka nasiennego, może też być dysfunkcja zastawek czy też wrodzone choroby tkanki łącznej. Zdarza się, że za rozwój żylaków powrózka nasiennego odpowiedzialna jest też zakrzepica żylna, krążenie oboczne oraz zewnętrzny ucisk na żyły spowodowany miedzy innymi guzem.  

W jaki sposób można podzielić żylaki powrózka nasiennego?

Żylaki powrózka nasiennego można podzielić na trzy grupy. Do pierwszej grupy zaliczane są żylaki powrózka nasiennego, które są bardzo małe i trudno je wyczuć w czasie badania palpacyjnego w gabinecie lekarskim. Czasami ujawniają się one w pozycji stojącej, zwłaszcza w czasie napinania mięśni brzucha. Drugą grupą żylaków powrózka nasiennego są żylaki większe, które bez większych problemów można stwierdzić w czasie badania palpacyjnego.

Zwykle też są jeszcze mało widoczne gołym okiem, powiększają się w pozycji stojącej. Do trzeciej zaś grupy zalicza się żylaki powrózka nasiennego, które są bardzo duże. Te żylaki widać od razu, bez względu na pozycje, jaką przyjmuje pacjent i bez konieczności napinania mięśni brzucha. 

Jakie są objawy żylaków powrózka nasiennego?

Zazwyczaj u znacznej większości mężczyzn żylaki powrózka nasiennego nie dają w ogóle żadnych objawów i są one wykrywane zwykle przypadkiem w czasie badania urologicznego lub też wykonywania usg jader. Czasami zdarza się, że w sytuacji, kiedy żylaki powrózka nasiennego są już dość mocno zaawansowane, mężczyźni zaczynają zgłaszać uczucie dyskomfortu, ciężaru i bólu w okolicy moszny lub pachwiny. Dolegliwości te zazwyczaj nasilają się w czasie długotrwałego stania lub długotrwałego chodzenia, mogą też zwiększać się w czasie wzwodu członka, jak również z pozycji leżącej.

Mężczyźni, u których doszło do powstania żylaków powrózka nasiennego, zgłaszają  też nadmierne ucieplenie moszny, czasami opisują również uczucie "palenia" w jądrach. Zdarza się, że sami stwierdzają u siebie "guzki" w jądrach, co jest powodem zgłoszenia się ich do poradni urologicznej.

Powodem zgłaszania się do lekarza urologa jest również niepłodność. Wiele par, starając się o dziecko, po nieudanych próbach poczęcia, zaczyna się diagnozować. Często okazuje się, że przyczyną problemów są żylaki powrózka nasiennego, które zaburzają płodność mężczyzny. Można zatem śmiało stwierdzić, że jednym z objawów żylaków powrózka nasiennego jest też męska niepłodność. 

W jaki sposób stawia się rozpoznanie żylaków powrózka nasiennego?

Żylaki powrózka nasiennego lekarz urolog rozpoznaje po palapacyjnym badaniu pacjenta. Nie zawsze jednak w początkowej fazie ich rozwoju lekarz jest w stanie je wyczuć, dlatego też zazwyczaj konieczne jest również wykonanie badania usg. Badanie usg wykonuje się też celem weryfikacji wcześniej postawionej diagnozy w sytuacji, jeśli lekarz był jednak w stanie na podstawie badania palpacyjnego wyczuć żylaki powrózka nasiennego. Badanie usg umożliwia zatem postawienie ostatecznej diagnozy.

Po stwierdzeniu u mężczyzny żylaków powrózka nasiennego lekarz zwykle też zleca badanie nasienia, aby stwierdzić czy obecność żylaków powrózka nasiennego nie wpływa w jakimś stopniu na płodność pacjenta. 

Jak leczy się żylaki powrózka nasiennego?

Leczenie żylaków powrózka nasiennego nie od razu musi wiązać się z operacją. Zdarza się, że lekarz urolog decyduje się na embolizację żylaków powrózka nasiennego. Zabieg ten polega na wprowadzeniu do zmienionego żylakowato naczynia, przez niewielkie nacięcie w pachwinie, materiału embolizacyjnego, który doprowadza do zamknięcia światła żyły i w ten sposób zamyka w niej przepływ krwi. Skuteczność takiego postępowania jest naprawdę wysoka, pacjent nie wymaga znieczulenia ogólnego oraz zdecydowanie szybciej wraca po zabiegu do pełnej sprawności.

Ponadto wykonuje się też sklerotyzację naczynia żylnego. Metoda ta polega na wprowadzeniu do naczynia krwionośnego odpowiedniego środka farmakologicznego, który powoduje, że naczynie żylne obkurcza się i zasklepia. Metoda ta jest również bardzo skuteczna i mało inwazyjna. Zdarzają się jednak sytuacje, że zachodzi niestety potrzeba operacyjnego leczenia powrózka nasiennego. Operacja żylaków powrózka nasiennego może być wykonywana zarówno metodą laparoskopową, jak i tradycyjną techniką, kiedy to chirurg "musi otwierać" operowane miejsce. Po zabiegu operacyjnym pacjent wymaga dłuższej rekonwalescencji niż po metodach nieinwazyjnych.