Czy drżenie mięśni to zawsze objaw choroby?
Michał Posmykiewicz

Czy drżenie mięśni to zawsze objaw choroby?

Drżeniem określa się rytmiczne, mniej lub bardziej regularne ruchy oscylujące, najcześciej o niewielkiej amplitudzie, dotyczące głównie dalszych odcinków kończyn, zwłaszcza kończyn górnych, ale także głowy, języka i innych części ciała. Drżenie spowodowane jest naprzemiennymi skurczami mięśni agonistycznych. Jakie są przyczyny drżenia mięśni? Jak wygląda postępowanie z pacjentem, u którego stwierdzone zostanie drżenie?
Drżenie można podzielić na drżenie fizjologiczne i patologiczne.

Drżenie fizjologiczne bardzo często występuje po wyciągnięciu rąk przed siebie. Drżenie fizjologiczne, zależnie od okoliczności, jak również w zależności od charakteru każdego człowieka, może być dość wyraźne lub ledwo dostrzegalne, czasami można je zarejestrować dopiero za pomocą odpowiedniej aparatury. Drżenie fizjologiczne zazwyczaj bardzo nasila się na skutek silnych wzruszeń, po dużym wysiłku fizycznym, jak również w stanach dużego zmęczenia, np. po nieprzespanej nocy. 

Drżenie patologiczne można natomiast podzielić na kilka rodzajów:

  • Drżenie spoczynkowe, czyli inaczej drżenie statyczne. Występuje ono w spoczynku, najczęściej obserwuje się je w chorobie Parkinsona, jednak drżenie spoczynkowe może być też obecne w przebiegu zespołów parkinsonowskich, w przebiegu choroby Wilsona, przy zatruciu rtęcią, sporadycznie może być to też drżenie samoistne.
  • Drżenie postawne, czyli inaczej drżenie posturalne. Pojawia się ono po przyjęciu określonej pozycji, np. po wyciągnięciu ręki. Najczęstszą przyczyną tego rodzaju drżenia jest drżenie samoistne oraz nerwica. Innymi przyczynami drżenia posturalnego może też być alkoholizm (w okresie abstynencji), nadczynność tarczycy, uzależnienia od leków (głównie od barbituranow i benzodiazepin), mocznica, uszkodzenie móżdżku, uraz mózgu, encefalopatia wątrobowa oraz różnego rodzaju leki.
  • Drżenie zamiarowe, czyli inaczej drżenie ataktyczne. Pojawia się ono w czasie ruchu przy zbliżaniu do celu. Ten rodzaj drżenia spotykany jest w przebiegu stwardnienia rozsianego, w przypadku zatrucia alkoholem i fenytoiną oraz w przebiegu różnych chorób móżdżku i śródmózgowia. 

Przy stosowaniu jakich leków dość częstym objawem ubocznym terapii jest drżenie?

Drżenie może występować u pacjentów zażywających steroidy, leki przeciwdepresyjne, preparaty hormonów tarczycy, teofilinę oraz lit. Ponadto może ono także zdarzyć się po lekach hipoglikemizujących (obniżających poziom cukru w krwi ), jak również po zażyciu fentytoiny czy też fluorouracylu. Często obecne jest ono także po kofeinie. 

Rozpoznanie

Przede wszystkim najpierw należy stwierdzić, z jakim rodzajem drżenia mamy do czynienia: czy jest to drżenie spoczynkowe, posturalne czy zamiarowe. Po rozpoznaniu, jaki rodzaj drżenia jest obecny u pacjenta, można zastosować dalsze, właściwe postępwoanie. 
Drżenie o bardzo nasilonym charakterze jest obecne w przebiegu choroby Parkinsona. 

Czym jest choroba Parkinsona?

Choroba Parkinsona jest zwyrodnieniowym procesem o nieustalonym jak dotąd podłożu, który dotyczy jąder podkorowych mózgu, w których stwierdza się obniżony poziom dopaminy będacej jednym z przekaźników w układzie pozapiramidowym. Należy pamiętać jednak, że pomimo iż czynniki wywołujące chorobę Parkinsona nie zostały do końca zidentyfikowane, to jednak część przypadków choroby Parkinsona ma podłoże genetyczne. Choroba ta należy do częstszych chorób układu nerwowego. Częściej występuje u mężczyzn, rozpoczyna się zwykle między 50-60 rokiem życia. Zdarza się, że w przypadku choroby Parkinsona uwarunkowanej genetycznie (dochodzi do mutacji w genie kodującym białko parkinę) choroba występuje rodzinnie i pojawia się w młodym wieku (jest to tzw. parkinsonizm młodzieńczy, objawy pojawiają się już przed 20 rokiem życia). Pierwszym jej objawem jest zazwyczaj właśnie drżenie, które na początku może dotyczyć jednej kończyny. W bardziej zaawansowanej chorobie obecne są też inne objawy. Pojawia się ogólne spowolnienie ruchowe, przejawiające się między innymi zaburzeniami mimiki czy też spowolnieniem mowy, która staje się monotonna, poza tym obecna jest też zgięciowa postawa ciała, znamienne drżenie spoczynkowe, zwłaszcza palców, przypominające ruch kręcenie pigułki, drżenie obejmuje niekiedy także kończyny dolne i głowę. Dodatkowo pacjenci zaczynają chodzić drobnymi krokami, pojawia się wzmożone napięcie mięśniowe o typie sztywności z objawem koła zębatego. Dla choroby Parkinsona typowa jest też mikrografia oraz objawy autonomiczne pod postacią ślinotoku, napadowych potów czy też "naoliwienia" twarzy (obecne jest bowiem wzmożone wydzielanie gruczołów łojowych). Dość częste jest też niewielkie spowolnienie psychiczne, czasami zaburzenia emocjonalne, w późniejszej fazie choroby może pojawić się zespół otępienny. Objawy są takie same w przypadku parkinsonizmu młodzieńczego.

Jak leczy się chorobę Parkinsona?

Podstawowym lekiem stosowanym w leczeniu choroby Parkinsona jest lewodopa będąca aminokwasem, który w mózgu może ulegać przekształceniu w dopaminę (czyli w przekaźnik, którego w przebiegu tej choroby jest w mózgu brak). Ponadto stosowane są też leki hamujące rozkład dopaminy, np. selegilina oraz leki antycholinergiczne. Czasami stosowne jest leczenie operacyjne lub też elektrostymulacja w zidentyfikowane ognisko w mózgu. 

Drżenie samoistne

Drżenie można też wyraźnie zaobserwować w przebiegu choroby o nazwie drżenie samoistne. Jest to choroba o nieznanej etiologii (choć część przypadków jest uwarunkowana genetycznie), często występuje rodzinnie, dominującym objawem jest drżenie głównie rąk i głowy. Choroba występuje w kilku postaciach. Postać rodzinna zaczyna się w młodym wieku i trwa przez całe życie, stopniowo się nasilając. Postać sporadyczna występuje w każdym wieku, ale najcześciej zdarza się po 50 roku życia. Dominującym objawem w jej przebiegu jest drżenie głowy. Trzecia postać to drżenie starcze. Nie do końca wiadomo czy chorobę da się wyleczyć, natomiast stosując właściwe leczenie na pewno można zmniejszyć jej objawy. W leczeniu zatem wykorzystuje się przede wszystkim propranolol oraz prymidon. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij