Badanie KTG płodu - na czym polega i kiedy się je wykonuje?
Olaf Bąk

Badanie KTG płodu - na czym polega i kiedy się je wykonuje?

Badanie KTG, znane również jako kardiotokografia, to nieinwazyjne badanie, które pozwala na monitorowanie czynności serca płodu oraz skurczów mięśnia macicy. Jest to podstawowe badanie wykonywane najczęściej w okresie okołoporodowym, które dostarcza cennych informacji na temat stanu zdrowia dziecka i przebiegu porodu. Na czym polega KTG? Jak je interpretować?

  1. Co to jest KTG?
  2. Jak wygląda badanie KTG?
  3. KTG stresowe i niestresowe
  4. KTG – wskazania do badania. Kiedy należy wykonać KTG płodu?
  5. Jak interpretować wyniki KTG płodu? Co można odczytać z KTG?

Co to jest KTG?

KTG, czyli kardiotokografia, to nieinwazyjne badanie wykonywane podczas ciąży, które pozwala na monitorowanie dwóch kluczowych aspektów – czynności serca płodu oraz skurczów mięśnia macicy. Badanie KTG jest zalecane w trzecim trymestrze ciąży, zwykle po 36. tygodniu, chociaż może być wykonane wcześniej, jeśli istnieją jakiekolwiek wskazania czy patologie ciąży.

Jego ocena jest tak naprawdę jedynym wskaźnikiem dobrostanu dziecka w łonie matki i jakiekolwiek nieprawidłowości w KTG mogą świadczyć o niedotlenieniu płodu (np. w skutek owinięcia pępowiną), powikłaniach okołoporodowych (np. nieprawidłowy przepływ przez łożysko) czy braku akcji skurczowej macicy, a tym samym konieczność ich wywołania lub zmiany metody porodu z porodu naturalnego na cesarskie cięcie.

Jak wygląda badanie KTG?

Jak zostało wspomniane wcześniej, KTG jest badaniem nieinwazyjnym, bezbolesnym i może w zasadzie być prowadzone ciągle bez jakichkolwiek powikłań czy niedogodnień dla rodzącej. Standardowo badanie to trwa 30 minut (w wyjątkowych sytuacjach można je przedłużyć do 60 minut) i jest wykonywane w ułożeniu ciężarnej na lewym boku. Samo monitorowanie stanu dziecka jest możliwe dzięki dwóm głowicom, które umieszcza się na brzuchu ciężarnej.

Pierwsza z nich – głowica ultradźwiękowa – jest używana do monitorowania czynności serca płodu, dzięki wykorzystaniu efektu Dopplera, zjawisko to pozwala na ocenę przepływu krwi w kierunku do oraz od urządzenia, co pozwala na określenie czynności serca płodu. Wynik zapisywany jest w uderzeniach serca na minutę i świadczy o bieżącym stanie dziecka. Druga z głowic – tensometr – ma zastosowanie w monitorowaniu skurczów macicy. Mierzy ona napięcie powierzchniowe skóry i na jego podstawie zapisuje występujące skurcze mięśni macicy. Obie głowice są połączone z aparatem KTG, który rejestruje oraz drukuje wyniki najczęściej w postaci długiej papierowej taśmy. Wyniki te muszą być następnie ocenione przez położną i/lub lekarza.

Powiązane produkty

KTG stresowe i niestresowe

Badanie KTG niestresowe to standardowe badanie KTG, które jest wykonywane tak jak zostało wspomniane powyżej  – tylko poprzez monitorowanie stanu dziecka oraz skurczów macicy poprzez dwie głowice bez podawania jakichkolwiek leków czy dodatkowych manewrów ze strony personelu medycznego.

Zmiana w KTG stresowym polega na podawaniu niewielkich dawek oksytocyny (najczęściej 6 jednostek na 500 ml soli fizjologicznej), czyli hormonu wyzwalającego czynność skurczową mięśnia macicy, co ma na celu obciążenie serca płodu podczas dokonywania zapisu KTG. Założeniem tego badania jest sprawdzenie, jak serce płodu reaguje na skurcze macicy, co będzie miało przełożenie na późniejszy przebieg porodu, gdy skurcze będą wywoływane już naturalnie w toku akcji porodowej.

Standardowo badanie trwa tak jak w przypadku KTG niestresowego – 30 minut. W przypadku nieprawidłowości można je powtórzyć po 6 godzinach. Alternatywnie można zastosować obciążanie płodu prostaglandynami podawanymi do szyjki macicy i tutaj obserwacja musi wynosić co najmniej 2 godziny, żeby móc stwierdzić jakiekolwiek nieprawidłowości.

Oba typy badań KTG dostarczają cennych informacji na temat stanu zdrowia dziecka i pozwalają na wczesne wykrycie niepokojących symptomów. Może się zdarzyć, że KTG niestresowe może być prawidłowe, ale jego stresowa odmiana może wskazać niewydolność serca dziecka przy obciążeniu skurczami macicy. Ostateczna interpretacja wyników KTG należy jednak do prowadzącego ciążę lekarza położnika.

KTG – wskazania do badania. Kiedy należy wykonać KTG płodu?

W przypadku ciąży przebiegającej prawidłowo KTG podłączane jest dopiero w momencie rozpoczęcia akcji porodowej i ma na celu ocenę stanu dziecka oraz daje możliwość szybkich reakcji w razie pogorszenia jego stanu.

W przypadku ciąży obciążonej (np.: w przypadku cukrzycy ciążowej, nieprawidłowego wzrostu płodu, nieprawidłowej ilości płynu owodniowego) zalecane jest początkowe wykonywanie KTG dwa razy w tygodniu, począwszy od 36. tygodnia ciąży. Następnie od 37 tygodnia zalecane jest wykonywanie KTG codziennie, aż do rozwiązania ciąży.

Kobieta podczas badania KTG płodu
Kobieta podczas badania – jak wygląda KTG płodu?

Najczęstszymi wskazaniami do częstszego badania KTG są:

  • choroby przewlekłe wywołane ciążą (np. choroby serca czy nerek),
  • słabsze odczuwanie ruchów płodu,
  • krwawienia z dróg rodnych,
  • ciąża po terminie porodu,
  • urazy brzucha ciężarnej,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • konflikt serologiczny,
  • zbyt mały płód.

Jak interpretować wyniki KTG płodu? Co można odczytać z KTG?

Interpretacja wyników badania KTG, czyli kardiotokografii, powinna być przeprowadzana przez lekarza położnika lub położną.
Jednak dla ogólnego pojęcia o KTG warto znać podstawowe pojęcia z tego zakresu:

  • czynność serca płodu – prawidłowo powinna zawierać się w przedziale od 110 do 160 uderzeń na minutę, a każda nieprawidłowość, taka jak bradykardia (mniej niż 110 ud./min) czy tachykardia (więcej niż 150 ud./min), może sugerować potencjalne niebezpieczeństwa, jak np.: niedotlenienie płodu,
  • skurcze macicy – w prawidłowym zapisie KTG oczekuje się regularnych skurczów macicy, ich brak może utrudniać akcję porodową,
  • zmiany akceleracyjne – jest to przyspieszenie uderzeń serca dziecka o 15 ud./min przez co najmniej 10 sekund, świadczą o dobrym stanie płodu,
  • zmiany deceleracyjne – spadek częstości uderzeń serca płody przez co najmniej 15 sekund, mogą świadczyć o nieprawidłowościach stanu płodu.

Jeśli wynik KTG jest nieprawidłowy lub wywołuje obawy, lekarz może zalecić dalsze badania, takie jak badanie ultrasonograficzne, ocenę płynu owodniowego lub inne testy diagnostyczne, aby znaleźć przyczynę nieprawidłowości i podjąć odpowiednie działania.

1)    Położnictwo i ginekologia. pod red. G. Bręborowicza, PZWL 2015, wyd. 2
2)    Ginekologia od teorii do praktyki. pod red. A. Brodowskiej. Wydawnictwo PUM 2014, wyd. 1
3)    K. Rytlewski, K. Kuśmierska-Urban, R. Samborski, H. Huras, Pośrednia elektrokardiotokografia płodowa. Co wiemy na jej temat?, „Przegląd Lekarski” 2017, 74, 12
4)    A. Hamela-Olkowska, J. Szymkiewicz-Dangel, E. Romejko-Wolniewicz, J. Teliga-Czajkowska, K. Czajkowski, Zapisy kardiotokograficzne u płodów z zaburzeniami rytmu serca – analiza przypadków, „Ginekologia Polska” 2010, 81, 622-628
5)    A. Pieczykolan, M. Sadowska, Monitorowanie dobrostanu płodu – zadania położnej, „European Journal of Medical Technologies” 2015, 3(8), 24-28

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak sprawdzić czy jesteś w ciąży? Objawy i metody diagnozowania ciąży

    Jeżeli u kobiety miesiączkującej dotychczas w miarę regularnie występuje objaw braku miesiączki, kobieta skarży się na częste oddawanie moczu, na mdłości i obrzmiałe piersi, wówczas można z dużą dozą pewności podejrzewać, że jest w ciąży.

  • Jakie są zagrożenia związane z późną ciążą? Jakie badania wykonać?

    W dzisiejszych czasach wiele osób decyduje się na potomstwo później, niż miało to miejsce jeszcze kilkanaście lat temu. Choć niesie to za sobą wiele korzyści, warto poznać również potencjalne zagrożenia takiej ciąży. Kiedy mówimy o późnej ciąży oraz jakie badania należy wykonać w trakcie jej trwania?

  • Badania prenatalne – kiedy je wykonać? Jak wyglądają i ile kosztują?

    Badania prenatalne są coraz częściej wykorzystywane w trakcie ciąży i stanowią nieoceniony wkład w opiekę nad kobietą ciężarną. Dzięki ich wykonaniu lekarze są w stanie z dużym prawdopodobieństwem określić dobrostan płodu oraz wykluczyć bądź potwierdzić potencjalne nieprawidłowości w jego rozwoju. Czym są badania prenatalne oraz jaki jest koszt ich wykonania?

  • In vitro – na czym polega? Przebieg, skuteczność, koszt

    Zgodnie ze stanowiskiem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) problemy z płodnością ma ok. 12% populacji. Szacuje się, że w Polsce dotyczy to aż 20% osób w wieku reprodukcyjnym. Nadzieję na posiadanie potomstwa daje jednak metoda in vitro, która w dużej mierze jest finansowana z programów samorządowych.

  • Jak sobie radzić z alergią w ciąży?

    Co piąta kobieta w ciąży cierpi na alergię, zwłaszcza na alergiczny nieżyt nosa i astmę alergiczną. W czasie ciąży może pojawić się także alergiczne zapalenie spojówek, ostra pokrzywka, alergia pokarmowa, alergia na leki, a nawet anafilaksja. Jak zatem radzić sobie z alergią w ciąży? Jakie leki można stosować na alergię w ciąży? Czy w ciąży można robić testy alergiczne? I czy alergia w ciąży szkodzi dziecku?

  • Krew pępowinowa – znaczenie, przechowywanie

    Poród to wyjątkowy moment w życiu kobiety. To również jedyna okazja do zabezpieczenia unikalnych komórek macierzystych z krwi pępowinowej. Ich wykorzystanie jest możliwe w leczeniu ponad osiemdziesięciu schorzeń onkologicznych i hematologicznych.

  • Czy kobieta w ciąży może przyjmować symetykon? Jak działają leki na nadmierne gazy?

    Wzdęcia to powszechny i uciążliwy problem dotykający wiele kobiet w ciąży. Często zupełnie niepotrzebnie uznawany za wstydliwy i pomijany w rozmowie z lekarzem, co utrudnia znalezienie skutecznych rozwiązań i zmniejszenie dyskomfortu u przyszłej mamy. Tymczasem istnieją dobre i bezpieczne sposoby, by złagodzić nieprzyjemne dolegliwości. Co może zastosować kobieta oczekująca dziecka i dlaczego w ciąży pojawiają się wzdęcia?

  • Blizny po cesarskim cięciu. Pielęgnacja i sposoby na blizny po cesarce

    W ciągu ostatnich 10 lat odnotowano ponad dwukrotny wzrost odsetka porodów zakończonych cesarskim cięciem. W naszym kraju wynosi on aż 42,2%. Jest to jeden z najwyższych wyników w Europie. Jest to też najczęściej wykonywana operacja położnicza, a dane przedstawiają ciągłą tendencję wzrostową. Przez wzgląd na powszechność tego rodzaju porodu warto rozpowszechniać wiedzę na temat konsekwencji, jakie za sobą niesie. Jedną z nich jest oczywiście rana pooperacyjna i ryzyko powstania zrostów. Prawidłowa pielęgnacja blizny po cesarce może zmniejszyć jej widoczność w późniejszym czasie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij