Retinoidy i suchość oczu. Czy jest związek?
Roman Wodowski

Retinoidy i suchość oczu. Czy jest związek?

Częstym działaniem niepożądanym związanym z doustnym stosowaniem leków z grupy retinoidów jest suchość skóry i błon śluzowych. Prowadzi to niekiedy do zapalenia czerwieni wargowej, krwotoków z nosa, a z objawów okulistycznych pojawiają się podrażnienia spojówek oraz suchość oczu. Niestety nie zawsze potrafimy skojarzyć suchość oczu z nowym, przyjmowanym przez nas lekiem.

Czym są retinoidy i jak działają?

Retinoidy (tretinoina, izotretinoina, acytrecyna) są pochodnymi witaminy A. Są to leki wydawane na podstawie recepty lekarskiej i stosowane w ciężkich postaciach łuszczycy czy trądziku opornego na standardowe, przeciwbakteryjne leki. Wykazują one szereg mechanizmów działania – działają przeciwtrądzikowo i przeciwłojotokowo, zapobiegają nadmiernemu rogowaceniu, wpływają korzystnie na różnicowanie się komórek naszej skóry i do tego działają przeciwzapalnie. Niektóre z tych leków są dostępne w postaci maści. Zewnętrzne zastosowanie może skutkować absorpcją do krążenia ogólnego, ale proces ten zachodzi w niewielkim stopniu. O ile niepożądane efekty miejscowych retinoidów dotyczą głównie skóry i błon śluzowych w miejscu aplikacji, o tyle w przypadku retinoidów stosowanych doustnie obserwuje się ogólnoustrojowe efekty.

Suchość oczu

Z objawów okulistycznych najczęściej obserwuje się suchość oczu z zapaleniem spojówek, co stanowi część zespołu objawów związanych z hiperwitaminozą A (takich jak: suchość skóry, wysychanie błon śluzowych nosa i gardła, czy zapalenie czerwieni wargowej). Niestety u części pacjentów objawy te utrzymują się nawet wiele miesięcy po zakończeniu terapii. Przyczyną tego jest m.in. dysfunkcja gruczołów Meiboma – gruczołów produkujących lipidową warstwę filmu łzowego (a więc tą zewnętrzną składową, chroniącą przed nadmiernym parowaniem). Spadek sekrecji gruczołów Meiboma i suchość oka mogą uniemożliwić używanie szkieł kontaktowych. Oprócz tego opisywane są także zaburzenia funkcji widzenia, kurza ślepota (nyctalopia), nadmierna wrażliwość na światło i nieprawidłowości w percepcji kolorów. W przypadku nagłego pogorszenia widzenia należy koniecznie zgłosić się na konsultację okulistyczną.

Polecane dla Ciebie

Jak sobie z tym radzić?

Sprawdzą się preparaty zawierające kwas hialuronowy, polisacharyd, naturalnie występujący w płynie łzowym. Kwas hialuronowy jest substancją wiskoelastyczną, posiadającą właściwości fizykochemiczne pozwalające na stosowanie go w preparatach tzw. „sztucznych łez”. Roztwory o takim składzie dobrze przylegają do powierzchni rogówki i spojówek, zapewniając długotrwałe nawilżenie. Należy jednak zwrócić uwagę na stężenie kwasu hialuronowego w kroplach. Oprócz czynnika nawilżającego cenna może być także obecność łagodzącego dekspantenolu i składników uzupełniających niedobory w warstwie lipidowej. Warto też wybierać krople o zwiększonej gęstości (będą się one dłużej utrzymywały na powierzchni oka) i bez konserwantów. Jeśli już są to krople z konserwantem, warto sięgnąć po te z nieco bezpieczniejszą dla powierzchni oka substancją, jak np. polyquad (polikwaternium-1). W przypadku suchości powiek warto zastosować specjalne kremy na brzegi powiek zawierające ceramidy niwelujące odruch drapania.

Pacjenci, którzy noszą soczewki kontaktowe, powinni rozważyć okulary przez cały okres leczenia. Należy unikać zadymionych, klimatyzowanych pomieszczeń. Retinoidy mogą również osłabiać zdolność widzenia w ciemnościach. Należy więc odpowiednio zmodyfikować swoje przyzwyczajenia (byłoby lepiej, aby nie prowadzić pojazdów nocą). Ze względu na ryzyko hiperwitaminozy A pacjentom nie wolno jednocześnie przyjmować leków zawierających witaminę A. Niniejszy artykuł nie wyczerpuje tematu wszystkich obostrzeń związanych z doustnym stosowaniem retinoidów (m.in. wpływu na profil lipidowy, aktywność enzymów wątrobowych, ryzyko działania teratogennego leków).

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wymiotowanie krwią – czego jest objawem?

    Krwawe wymioty mogą mieć wiele przyczyn – od niegroźnego podrażnienia błony śluzowej żołądka, aż po zagrażające życiu pękniecie żylaków przełyku. Śladowe krwawienie może pochodzić z jamy ustnej, nosa, gardła, krtani, przełyku czy żołądka. Pojedynczy epizod niewielkiej ilość krwi w wymiotach nie musi budzić niepokoju, natomiast jeśli sytuacja się powtarza lub ilość krwi jest znaczna, konieczna będzie pilna konsultacja specjalistyczna. Czym zatem jest spowodowane wymiotowanie krwią? Czy jest groźne?

  • Parwowiroza psa – przyczyny, objawy, leczenie psiego tyfusu

    Brak apetytu, osowiałość, wymioty i biegunka – to mogą być jedne z pierwszych objawów parwowirozy, czyli choroby zakaźnej, która dotyka psów. Psi tyfus może objawiać się poprzez krwotoczne zapalenie jelit lub zapalenie mięśnia sercowego, a zależy to do wieku czworonoga, gdyż drugi wariant choroby częściej dotyczy szczeniąt. Jak uchronić psa przed parwowirozą? Jak wygląda diagnostyka i leczenie parwowirozy?

  • Choroba Addisona-Biermera

    Choroba Addisona-Biermera inaczej zwana anemią złośliwą to najczęstsza przyczyna niedokrwistości związanej z niedoborem witaminy B12. Co ciekawe dotyczy ona częściej osób starszych, z grupą krwi A oraz niebieskim kolorem oczu. Oprócz objawów ogólnych związanych z niedokrwistością towarzyszą jej również zaburzenia neurologiczne oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego.

  • Liszaj twardzinowy – co to jest, przyczyny, objawy

    Liszaj twardzinowy to schorzenie narządów płciowych, które dotyka przede wszystkim młode kobiety wchodzące w okres dojrzewania, jak również panie, u których rozpoczyna się menopauza. Dowiedz się, z czego wynika ta choroba, na którą zapadają również mężczyźni, oraz w jaki sposób sobie z nią radzić.  

  • Dermatillomania – co to jest? Co zrobić, kiedy chęć skubania skóry jest silniejsza?

    Neurotyczne drapanie skóry czy też patologiczne skubanie skóry – to dwa określenia, które stosowane są zamiennie w przypadku dermatillomanii (PSP, ang. Pathological Skin Picking). PSP jest często porównane do uzależnienia, ponieważ pacjenci z dermatillomanią odczuwają ogromną potrzebę czy wręcz przymus skubania swojego naskórka. Jak radzić sobie w sytuacji, w której nie możemy przestać rozdrapywać skóry?

  • Płukanie żołądka – na czym polega? Kiedy jest wykonywane?

    Płukanie żołądka jest jedną z procedur dekontaminacyjnych. Polega na usunięciu spożytych substancji toksycznych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia. Jak dokładnie wygląda płukanie żołądka? Czy boli?

  • Sarkopenia wieku podeszłego – czym jest? Czy można jej zapobiec?

    Szybsze męczenie się, niska wytrzymałość na wysiłek, zaburzenia równowagi – to tylko wybrane z następstw sarkopenii, jednostki chorobowej dotyczącej zwłaszcza populacji osób starszych. Niestety, sarkopenia także jest problemem wśród osób otyłych i przewlekle chorych. Jak zatem ją rozpoznać? Czym jest otyłość sarkopeniczna?

  • Pęcherzowe oddzielanie się naskórka

    Pęcherzowe oddzielanie się naskórka to grupa chorób pęcherzowych o podłożu genetycznym lub autoimmunologicznym, która charakteryzuje się powstawaniem pęcherzy samoistnie lub po niewielkim urazie. Zwiększona wrażliwość skóry oraz tendencja do powstawania pęcherzy związana jest ze zmianami w budowie cząsteczek adhezyjnych lub białek strukturalnych, od których zależą prawidłowe połączenia pomiędzy skórą właściwą a naskórkiem.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij