Polipy żołądka i jelit. Kiedy zwiększa się ryzyko przekształcenia w nowotwór?
Michał Posmykiewicz

Polipy żołądka i jelit. Kiedy zwiększa się ryzyko przekształcenia w nowotwór?

Polip to guzowaty twór patologiczny wyrastający z błon śluzowych wysłanych nabłonkiem gruczołowym. Z uwagi na kształt zewnętrzny wyróżnia się polipy uszypułowane, nie mające szypuły polipy przysadziste (lub inaczej nieuszypułowane) oraz składające się z wielu kosmków polipy kosmkowe. Polipy mogą występować pojedynczo lub też mogą być mnogie- wtedy mówi sie o polipowatości. Część polipów jest zupełnie niegroźnych, jednak część może z biegiem lat przekształcić się w raka - są to tzw. polipy gruczolakowe. W przewodzie pokarmowym polipy najczęściej można stwierdzić w jelicie grubym, znacznie rzadziej w żołądku i jelicie cienkim.

Czy polipy dają jakieś objawy?

Zwykle nie. Czasami dochodzi do zmiany rytmu wypróżnień - pojawiają się zaparcia, stolce mogą być obficie pokryte śluzem. Może też dojść do krwawienia z przewodu pokarmowego. Odległym następstwem obecności niektórych polipów może być nowotwór.

Kiedy zwiększa się ryzyko przekształcenia się polipa w nowotwór?

Ryzyko transformacji złośliwej polipa zależy przede wszystkim od jego średnicy (im większy polip, tym większe ryzyko rozwoju raka), kształtu polipa (większe ryzyko rozwoju raka w przypadku polipa nieuszypułowanego niż uszypułowanego) i budowy histologicznej (ryzyko największe w przypadku polipa kosmkowego, najmniejsze w przypadku polipa cewkowego).  

Polecane dla Ciebie

W jakiej części przewodu pokarmowego najczęściej można stwierdzić polipy?

Polipy najczęściej można stwierdzić w jelicie grubym. W jelicie grubym polipy najczęściej lokalizują się w odbytnicy i okrężnicy esowatej (esicy).
W przypadku jelita grubego zdarza się też występowanie rodzinnej polipowatości gruczolakowatej (polipowatość rodzinna, gruczolakowatość rodzinna jelita grubego). O jej rozpoznaniu można mówić, kiedy ilość polipów przekracza 100. Jest to choroba dziedziczna, w jej przebiegu pacjenci są predysponowani do wystąpienia raka jelita grubego. W przebiegu rodzinnej polipowatości gruczolakowej polipy są obecne nie tylko w jelicie grubym, ale także stwierdza się je w żołądku i dwunastnicy. Pacjenci z rozpoznaną rodzinną polipowatością gruczolakową, którzy mają od 12 do 14 lat wymagają corocznej kolonoskopii oraz ze względu na ryzyko rozwoju raka żołądka i dwunastnicy także gastroduodenoskopii co 1-2 lata. Odmianą rodzinnej polipowatości gruczolakowej jest zespół Gardnera, gdzie poza polipami stwierdza się również kostniaki, zmiany w siatkówce oka oraz nowotwory tkanek miękkich. Kolejną odmianą zespołu polipowatości gruczolakowej jest zespół Turcota, gdzie poza polipami stwierdza się dodatkowo nowotwory ośrodkowego układu nerwowego. Wszystkie te zespoły mają związek z mutacjami genu FAP. 

Bardzo częstym rodzajem polipów są polipy młodzieńcze, czyli polipy hamartomatyczne. Jest to najczęstszy typ polipów i najczęstsza przyczyna krwawienia jelitowego u dzieci i młodzieży. Polipy te mogą występować pojedynczo w odbytnicy i esicy, ale mogą być też mnogie i wtedy mamy do czynienia z innym rodzajem polipowatości uwarunkowanej genetycznie, którą jest zespół Peutza i Jeghersa. W jego przebiegu stwierdza się polipy hamartomatyczne, które mogą występować w każdym odcinku przewodu pokarmowego, najczęściej jednak są one zlokalizowane w jelicie cienkim. ujawniają się zazwyczaj u młodych dorosłych krwawieniem z odbytnicy, niedokrwistością lub też wgłobieniem jelita. dodatkowo na zespół ten, poza polipami, składają się też przebarwienia wokół ust i błony śluzowej. Zespół ten dziedziczy się jako cecha dominująca. 

Innym rodzajem polipów, które umiejscawiają się w odbytnicy, są polipy hiperplastyczne. Zwykle są one mnogie. Mogą być one podłożem rozwoju gruczolaków, a nawet, choć rzadko, raka jelita grubego

Czasami zdarzają się też polipy zapalne (rzekome). Są one charakterystyczne dla zapalnych chorób jelita grubego, przede wszystkim dla wrzodziejącego zapalenia jelit

Polipy żołądka zdarzają się rzadziej, jednak częściej istnieje ryzyko przekształcenia się ich w nowotwór. Zwykle nie dają one żadnych objawów.

Rozpoznanie 

Polipy rozpoznaje się w czasie wykonywania badań endoskopowych - gastroskopii i kolonoskopii, zwykle przypadkowo. Zawsze lepiej w czasie takiego badania usunąć polip ze względu na ryzyko ewentualnego zezłośliwienia i przemiany nowotworowej. W przypadku polipowatości rodzinnej, ponieważ ryzyko raka niestety zwykle wynosi 100%, należy usunąć całą okrężnicę, niekiedy także odbytnicę. Obecnie bardzo rzadko celem postawienia diagnozy wykonuje się wlew doodbytniczy z podwójnym kontrastem. 

Jak leczy się polipy?

Stwierdzenie polipa jelita grubego jest wskazaniem do jego usunięcia - usuniętą zmianę oddaje się zawsze do badania histopatologicznego. Zazwyczaj polipy usuwa się w czasie badania endoskopowego. Po pierwszej polipektomii przeprowadzonej w czasie kolonoskopii pacjentów kwalifikuje się do różnych grup ryzyka ewentualnego rozwoju raka jelita grubego: grupa ryzyka niskiego, pośredniego i dużego. W zależności od kwalifikacji do odpowiedniej grupy pacjent musi z różną częstotliwością poddawać się kontrolnej kolonoskopii. W przypadku zespołu polipowatości rodzinnej wykonuje się profilaktyczną kolektomię lub proktokolektomię z wytworzeniem zbiornika z jelita krętego i zespoleniem go z odbytem. Zabieg wykonuje się w drugiej lub trzeciej dekadzie życia, ponieważ ryzyko rozwoju raka jelita grubego powyżej 35 roku życia w przebiegu tego zespołu wynosi 100%. W sytuacji, kiedy odbytnica jest zachowana, konieczne są kontrole rektoskopowe co 3-6 miesięcy.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są: amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cynk – suplementacja, niedobory i nadmiar. Czy tabletki z cynkiem pomoga odzyskać węch i smak?

    Prawidłowy poziom cynku wynosi u osób dorosłych 11–18 µmol/l (70–120 µg/dl), natomiast u dzieci 11–24 µmol/l (70–160 µg/dl). Jego odpowiednia ilość pomaga zachować piękny wygląd skóry, włosów i paznokci. Cynk pełni bardzo istotne funkcje w metabolizmie komórkowym, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz działanie zmysłów smaku i węchu. Jakie jeszcze właściwości ma cynk, czy utrata powonienia przy COVID-19  to powód, dla którego warto go suplementować oraz czym jest cynk chelat aminokwasowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Tabletka „dzień po” – czym jest antykoncepcja awaryjna?

    Antykoncepcja awaryjna, potocznie nazywana tabletką „dzień po”, stosowana jest już po odbytym stosunku seksualnym, który był niezabezpieczony lub gdy inne zastosowane metody antykoncepcji okazały się niewystarczające. Ma ona na celu zapobiec zapłodnieniu przez blokowanie lub opóźnianie owulacji. Obecnie dostępne są dwa rodzaje tabletek „dzień po”. Czym się różnią? Jak działają? Czy można je dostać bez recepty?

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Wazelina – jak działa?

    Wazelina od lat cieszy się popularnością wśród ludzi w każdym wieku ze względu na jej uniwersalne zastosowanie. W poniższym artykule omawiamy wszystkie zalety i właściwości wazeliny, a także sprawdzamy, czy jej stosowanie jest bezpieczne.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij