Polipy żołądka i jelit. Kiedy zwiększa się ryzyko przekształcenia w nowotwór?
Michał Posmykiewicz

Polipy żołądka i jelit. Kiedy zwiększa się ryzyko przekształcenia w nowotwór?

Polip to guzowaty twór patologiczny wyrastający z błon śluzowych wysłanych nabłonkiem gruczołowym. Z uwagi na kształt zewnętrzny wyróżnia się polipy uszypułowane, nie mające szypuły polipy przysadziste (lub inaczej nieuszypułowane) oraz składające się z wielu kosmków polipy kosmkowe. Polipy mogą występować pojedynczo lub też mogą być mnogie- wtedy mówi sie o polipowatości. Część polipów jest zupełnie niegroźnych, jednak część może z biegiem lat przekształcić się w raka - są to tzw. polipy gruczolakowe. W przewodzie pokarmowym polipy najczęściej można stwierdzić w jelicie grubym, znacznie rzadziej w żołądku i jelicie cienkim.

Czy polipy dają jakieś objawy?

Zwykle nie. Czasami dochodzi do zmiany rytmu wypróżnień - pojawiają się zaparcia, stolce mogą być obficie pokryte śluzem. Może też dojść do krwawienia z przewodu pokarmowego. Odległym następstwem obecności niektórych polipów może być nowotwór.

Kiedy zwiększa się ryzyko przekształcenia się polipa w nowotwór?

Ryzyko transformacji złośliwej polipa zależy przede wszystkim od jego średnicy (im większy polip, tym większe ryzyko rozwoju raka), kształtu polipa (większe ryzyko rozwoju raka w przypadku polipa nieuszypułowanego niż uszypułowanego) i budowy histologicznej (ryzyko największe w przypadku polipa kosmkowego, najmniejsze w przypadku polipa cewkowego).  

W jakiej części przewodu pokarmowego najczęściej można stwierdzić polipy?

Polipy najczęściej można stwierdzić w jelicie grubym. W jelicie grubym polipy najczęściej lokalizują się w odbytnicy i okrężnicy esowatej (esicy).
W przypadku jelita grubego zdarza się też występowanie rodzinnej polipowatości gruczolakowatej (polipowatość rodzinna, gruczolakowatość rodzinna jelita grubego). O jej rozpoznaniu można mówić, kiedy ilość polipów przekracza 100. Jest to choroba dziedziczna, w jej przebiegu pacjenci są predysponowani do wystąpienia raka jelita grubego. W przebiegu rodzinnej polipowatości gruczolakowej polipy są obecne nie tylko w jelicie grubym, ale także stwierdza się je w żołądku i dwunastnicy. Pacjenci z rozpoznaną rodzinną polipowatością gruczolakową, którzy mają od 12 do 14 lat wymagają corocznej kolonoskopii oraz ze względu na ryzyko rozwoju raka żołądka i dwunastnicy także gastroduodenoskopii co 1-2 lata. Odmianą rodzinnej polipowatości gruczolakowej jest zespół Gardnera, gdzie poza polipami stwierdza się również kostniaki, zmiany w siatkówce oka oraz nowotwory tkanek miękkich. Kolejną odmianą zespołu polipowatości gruczolakowej jest zespół Turcota, gdzie poza polipami stwierdza się dodatkowo nowotwory ośrodkowego układu nerwowego. Wszystkie te zespoły mają związek z mutacjami genu FAP. 

Bardzo częstym rodzajem polipów są polipy młodzieńcze, czyli polipy hamartomatyczne. Jest to najczęstszy typ polipów i najczęstsza przyczyna krwawienia jelitowego u dzieci i młodzieży. Polipy te mogą występować pojedynczo w odbytnicy i esicy, ale mogą być też mnogie i wtedy mamy do czynienia z innym rodzajem polipowatości uwarunkowanej genetycznie, którą jest zespół Peutza i Jeghersa. W jego przebiegu stwierdza się polipy hamartomatyczne, które mogą występować w każdym odcinku przewodu pokarmowego, najczęściej jednak są one zlokalizowane w jelicie cienkim. ujawniają się zazwyczaj u młodych dorosłych krwawieniem z odbytnicy, niedokrwistością lub też wgłobieniem jelita. dodatkowo na zespół ten, poza polipami, składają się też przebarwienia wokół ust i błony śluzowej. Zespół ten dziedziczy się jako cecha dominująca. 

Innym rodzajem polipów, które umiejscawiają się w odbytnicy, są polipy hiperplastyczne. Zwykle są one mnogie. Mogą być one podłożem rozwoju gruczolaków, a nawet, choć rzadko, raka jelita grubego

Czasami zdarzają się też polipy zapalne (rzekome). Są one charakterystyczne dla zapalnych chorób jelita grubego, przede wszystkim dla wrzodziejącego zapalenia jelit

Polipy żołądka zdarzają się rzadziej, jednak częściej istnieje ryzyko przekształcenia się ich w nowotwór. Zwykle nie dają one żadnych objawów.

Rozpoznanie 

Polipy rozpoznaje się w czasie wykonywania badań endoskopowych - gastroskopii i kolonoskopii, zwykle przypadkowo. Zawsze lepiej w czasie takiego badania usunąć polip ze względu na ryzyko ewentualnego zezłośliwienia i przemiany nowotworowej. W przypadku polipowatości rodzinnej, ponieważ ryzyko raka niestety zwykle wynosi 100%, należy usunąć całą okrężnicę, niekiedy także odbytnicę. Obecnie bardzo rzadko celem postawienia diagnozy wykonuje się wlew doodbytniczy z podwójnym kontrastem. 

Jak leczy się polipy?

Stwierdzenie polipa jelita grubego jest wskazaniem do jego usunięcia - usuniętą zmianę oddaje się zawsze do badania histopatologicznego. Zazwyczaj polipy usuwa się w czasie badania endoskopowego. Po pierwszej polipektomii przeprowadzonej w czasie kolonoskopii pacjentów kwalifikuje się do różnych grup ryzyka ewentualnego rozwoju raka jelita grubego: grupa ryzyka niskiego, pośredniego i dużego. W zależności od kwalifikacji do odpowiedniej grupy pacjent musi z różną częstotliwością poddawać się kontrolnej kolonoskopii. W przypadku zespołu polipowatości rodzinnej wykonuje się profilaktyczną kolektomię lub proktokolektomię z wytworzeniem zbiornika z jelita krętego i zespoleniem go z odbytem. Zabieg wykonuje się w drugiej lub trzeciej dekadzie życia, ponieważ ryzyko rozwoju raka jelita grubego powyżej 35 roku życia w przebiegu tego zespołu wynosi 100%. W sytuacji, kiedy odbytnica jest zachowana, konieczne są kontrole rektoskopowe co 3-6 miesięcy.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usunięcie może spowodować oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Czym jest wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja)? Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z ciężką reakcją alergiczną?

    Badania sugerują, że częstość występowania reakcji anafilaktycznych wzrosła w ostatnich latach. Dowiedz się, czym jest anafilaksja. Jak zapobiegać oraz udzielić pomocy w nagłym przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej?

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia lpostrzału są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

  • Czy migreny mogą być wywoływane przez zmiany pogody?

    Migrena jest jedną z najpowszechniejszych neurologicznych chorób na świecie. Jedno z badań dowodzi, że ponad 60% osób doświadczających migren uważa, że ataki mają związek z pogodą. Czy faktycznie zmiana aury może wywołać atak migreny? Co może pomóc złagodzić dolegliwe objawy? 

  • Repelenty – rodzaje i działanie. Jak stosować środki odstraszające owady?

    Ukąszenia owadów często skutkują miejscowym obrzękiem, świądem oraz bólem, które przeważnie – w przypadku braku uczulenia – dość szybko ustępują. Wiele zwierząt przenosi jednak poważne schorzenia, takie jak borelioza, dlatego w celu ochrony ludzkiego zdrowia powinno stosować się środki zapobiegawcze – repelenty. Jakie rodzaje środków na komary i kleszcze są najskuteczniejsze?

  • Zapalenie nerek – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie ostrego i przewlekłego zapalenia nerek

    Zapalenia nerek stanowią niejednorodną grupę chorób, których cechą charakterystyczną jest obecność stanu zapalnego jednej lub obu nerek. Ze względu na niezwykle ważne funkcje pełnione w organizmie przez nerki, choroby dotyczące tego narządu mogą bardzo negatywnie wpływać na stan pacjenta, doprowadzając niekiedy do bardzo poważnych konsekwencji zdrowotnych. Zapalenie nerek może mieć wiele przyczyn i dotyczyć różnych części tego narządu. Objawy zapalenia nerek bywają rozmaite i zależą od rodzaju choroby.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij