skóra z dermografizmem
Paulina Brożek

Dermografizm – przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie, zasady pielęgnacji

Dermografizm (pokrzywka dermograficzna) jest reakcją alergiczną skóry o bardzo charakterystycznych objawach, które pojawiają się w wyniku ucisku, zadrapania czy potarcia. Powstałe ślady na skórze nie zanikają od razu – mogą utrzymywać się nawet do kilku godzin. Dermografizm można przetłumaczyć jako „pisanie na skórze”, gdyż cierpiący na tę odmianę pokrzywki w wyniku przesuwania np. paznokciem po swojej skórze mogą „narysować” dowolne wzory.

Dermografizm (łac. dermographismus, urticaria provocata) stanowi najczęstszą postać pokrzywki fizykalnej, jest reakcją alergiczną na potarcie, zadrapanie lub ucisk skóry. Pojawienie się zmian skórnych zwykle poprzedza silny świąd, który prowokuje drapanie. Zmiany kliniczne pojawiają się kilkanaście minut po zadziałaniu czynnika zewnętrznego i utrzymują się stosunkowo krótko: 30–60 minut, lecz mogą utrzymywać się znacznie dłużej. Pokrzywka dermograficzna występuje głównie u osób dorosłych, znacznie rzadziej obserwowana jest u dzieci.

Dermografizm – co to za choroba? U kogo może się pojawić?

Dermografizm to reakcja alergiczna skóry na ucisk, zadrapanie, potarcie. Na skórze w miejscu zadziałania bodźca, natychmiast lub po kilku minutach pojawiają się zaczerwienienia. W dermografizmie prostym nie obserwujemy świądu skóry i bąbli pokrzywkowych. Obecne są one w dermografizmie pokrzywkowym, gdzie drapanie zmienionych miejsc powoduje zaostrzenie świądu i wysiew kolejnych bąbli pokrzywkowych. Bąbel pokrzywkowy definiujemy jako wykwit wyniosły ponad poziom skóry, o zmiennym rozmiarze, dobrze odgraniczony od otaczającej go skóry. Zwykle jest różowego koloru o gładkiej powierzchni. Zmiana powstaje w wyniku miejscowego poszerzenia i zwiększenia przepuszczalności naczyń krwionośnych.

Dermografizm występuje u niemowląt, dzieci (zwykle na podłożu atopii) i dorosłych. Znacznie częściej u kobiet. Pokrzywka wywołana powstająca w wyniku mechanicznego podrażnienia skóry (np. noszenie ciasnych, opinających ubrań) ma podłoże niealergiczne. Pobudzone przez czynniki fizyczne komórki uwalniają mediatory (histamina, bradykinina, serotonina, substancja P) wywołujące odczyn anafilaktoidalny. Nie zawsze udaje się ustalić przyczynę powstawania zmian.

Do czynników mających wpływ na występowanie dermografizmu możemy zaliczyć wstrząsy psychiczne, nerwicę, zakażenia, zaburzenia funkcji tarczycy.

Objawy skórne dermografizmu (świąd, zaczerwienienie) mogą nasilać się w czasie ciąży, co ma związek ze zmianami hormonalnymi. Niektóre leki np. penicylina mogą powodować wystąpienie symptomów. Zwykle po odstawieniu leku dolegliwości znikają.

Rodzaje dermografizmu

Możemy wyróżnić następujące rodzaje dermografizmu:

  • dermografizm czerwony – jest wynikiem odruchu aksonalnego, powstaje w odpowiedzi na stymulację nerwów czuciowych, efektem są czerwone smugi bądź bąble pokrzywkowe,
  • dermografizm biały – jego przyczyna jest nadmierny skurcz naczyń, jest jednym z kryteriów rozpoznania atopowego zapalenia skóry, na skutek potarcia naskórka pojawiają się białe smugi,
  • dermografizm żółty – zmiany na skórze są koloru żółtego.

Powiązane produkty

Dermografizm – jak się go leczy?

Lekami pierwszego rzutu w leczeniu dermografizmu pokrzywkowego są leki antyhistaminowe hamujące działanie mediatorów reakcji alergicznej. Leczenie jest długotrwałe, ale skutecznie eliminuje świąd i zaczerwienienie skóry będące przyczyna dyskomfortu.

W przypadkach opornych na leczenie preparatami antyhistaminowymi lub w okresach zaostrzeń pomocne bywa włączenie glikokortykosterydów oraz leków stabilizujących komórki tuczne wydzielające histaminę.

Jeśli pokrzywka ma podłoże nerwowe, warto skonsultować się z psychiatrą. W takim wypadku włączenie leków przeciwdepresyjnych pozwala na poprawę kondycji skóry.

Pielęgnacja skóry dotkniętej dermografizmem

Osoby dotknięte dermografizmem powinny zwrócić uwagę na dobór odpowiedniej odzieży. Wskazane są ubrania wykonane z delikatnych, przyjaznych dla skóry tkanin. Należy unikać wełnianych ubrań i wykonanych ze sztucznych materiałów. Niewskazane jest również noszenie obcisłej odzieży i dodatków, które mogłyby podrażnić skórę, tj. bielizny, paska, ciasnych spodni, sztywnych kołnierzyków itp.

Latem należy unikać ostrego słońca i spędzać czas w chłodnych zacienionych miejscach. Gorące kąpiele negatywnie wpływają na kondycję skóry, zaostrzając świąd i zaczerwienienie. Warto zrezygnować z solarium i sauny.

To, jakie preparaty wybrać do codziennej pielęgnacji skóry z dermografizmem, podpowie lekarz. Pomocne mogą się okazać kosmetyki przeznaczone dla skóry wrażliwej, ze skłonnością do alergii, np. preparaty dla skóry z AZS lub skóry naczynkowej bądź polecane przy trądziku różowatym. Korzystanie z kosmetyków zawierających mentol nie jest rekomendowane, gdyż niesie jedynie chwilową ulgę – ze względu na dwojakie działanie składnika.

Demografizm a tatuaż – co warto wiedzieć?

Osoby z dermografizmem chcące wykonać tatuaż powinny ostrożnie podejmować decyzję, bowiem jego gojenie bywa znacznie wydłużone, a niekiedy podczas wykonywania tatuażu pojawia się obrzęk i opuchlizna – wówczas kontynuacja zabiegu staje się niemożliwa.

Dermografizm a opalanie i depilacja

Pokrzywka dermograficzna może być przeszkodą do wykonywania niektórych zabiegów kosmetycznych np. depilacji laserowej. Dlatego zawsze warto skonsultować się z lekarzem dermatologiem lub kosmetologiem, który po zebraniu wywiadu i analizie stanu skóry może podjąć wykonanie próby laserowej.

  1. B. Panaszek, Z. Machaj, Pokrzywka i wstrząs anafilaktyczny, [w:] Leczenie chorób skóry i chorób przenoszonych drogą płciową, pod red. J. Szepietowskiego, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2002.
  2. B. Panaszek, Leki antyleukotrienowe w chorobach alergicznych i astmie, „Lekarz”, nr 12 2008.
  3. M. Greaves, Autoimmune urticaria, „Clinical Reviews in Allergy & Immunology”, nr 23 2002.
  4. M.W. Greaves, K. T. Tan, Chronic urticaria: recent advances, „Clinical Reviews in Allergy & Immunology”, nr 33 2007.
  5. T. Zuberbier, R. Asero, C Bindslev-Jensen i in., EAACI/GA(2)LEN/EDF/WAO guideline: management of urticaria. „Allergy”, nr 64 2009.
  6. T. Zuberbier, W. Aberer, R. Asero i in., The EAACI/GA(2) LEN/EDF/WAO Guideline for the definition, classification, diagnosis, and management of urticaria: the 2013 revision and update, „Allergy”, nr 69 2014.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij